Wat laat je achter, wat geef je mee en waar kijk je naar uit?

Regelmatig verlaten toonaangevende collega’s hun organisatie. Soms om elders in het gastvrijheidsdomein aan de slag te gaan, soms verlaten ze de sector of gaan op retraite, en weer anderen gaan vooral van hun vrije tijd genieten. Vanwege hun positie of persoonlijkheid hebben ze indruk gemaakt. In de rubriek ‘Wat laat je achter, wat geeft je mee en waar kijk je naar uit’ proberen we hun afscheidswoorden te vangen.

Waarom ga je weg?

"Het is zo’n intensief beroep, in ieder geval op de wijze waarop ik er invulling aan gaf. Ik deed het niet half, ik deed het voor 200 procent. Ik moest vaak ’s avonds naar vergaderingen en ook in de weekenden aantreden. Compenseren lukte niet. Ook was er altijd meer werk dan uren. Naarmate ik ouder werd, ging me dat steeds zwaarder vallen. Toen ik zestig werd, was ik met het gezin aan het feestvieren en kreeg ik een werk gerelateerd bericht. Mijn dochter zei toen: ‘Ons derde kind zit ook weer aan tafel.’ Dat was zo’n moment dat ik dacht: ja, het is eigenlijk wel waar. Ik krijg nooit rust. Wat ook meespeelde was dat ik niet meer toekwam aan schrijven, omdat de VVV alle energie opslokte. Toen we ook nog eens vier Europese projecten toegewezen kregen, voelde ik een enorme druk op de vraag hoe ik dit ging doen. Weer half Europa afreizen? Toen dacht ik, nee dit gaat niet meer. Zo’n druk leven past niet meer bij mijn levensfase.”

Wat laat je achter?

"Ik laat een stabiele en financieel gezonde organisatie achter, die respect geniet. Toen ik begon, waren er nog twintig VVV’s in Zuid-Limburg. Ik heb mede aan de wieg gestaan van meerdere fusies. Het is een organisatie met een groot Europees netwerk en een bevlogen en deskundig team. VVV’s hebben in diverse regio’s heel wat over zich heen gekregen. Bij ons was dat niet. Los van wat lokale debatten, hebben wij vanaf 2000 nooit echt ter discussie gestaan en waren we eigenlijk dat rustige eiland in het zuiden dat gewoon stug doorwerkte.”

Wat zie je als hoogtepunten van ruim 32 jaar Visit Zuid-Limburg?

"Dat ik mocht meewerken aan de transformatie van Zuid-Limburg. Toen ik in 1993 in Valkenburg begon, kon je er na het zomerseizoen een kanon afschieten en raakte je geen toerist. We hadden toerisme vanaf de kermis in juni tot aan september en veel feestpubliek. Nu is het een jaarrond bestemming geworden met voornamelijk gezinnen en stellen. We hebben als Visit Zuid-Limurg bijgedragen aan de seizoensverlenging en de ontwikkeling van nieuwe toeristische initiatieven zoals het kersttoerisme, het bezinningstoerisme en het wijntoerisme. De opkomst van Parkstad is een van de hoogtepunten. Het gebied is getransformeerd van zwart naar groen. Het is nu een succesvolle toeristische bestemming met dagattracties als GaiaZoo, Discovery, Mondeverde en Snowworld. Met de transitie van dat gebied hebben we in 2000 nog de Tourism for Tomorrow Award van de WTTC gewonnen. Daarnaast zijn de ontwikkeling van de Grensmaas en de nieuwe natuur in de Westelijke Mijnstreek wel een hoogtepunt.”

Waar maak je je zorgen over?

"Ik maak me zorgen over het Heuvelland en de massaliteit van toerisme daar. De opkomst van de navigatiesystemen heeft geleid tot een groeiende druk op het landschap. Auto’s, scooters en motoren komen nu overal. Dus ook op holle wegen van drie meter breed. Ze zorgen op zonnige dagen voor een verkeerschaos met een constante herrie en onveilige situaties. Bovendien rijden ze vanwege het onvermijdelijke tegemoetkomende verkeer de bermen kapot. En diverse campings transformeerden de afgelopen jaren tot van die massale chaletparken die niet in het landschap passen en die ook in de winter open zijn. Hierdoor kan de omliggende natuur niet meer herstellen en zie je rondom die parken veel zwerfvuil. Het fijnmazige landschap van het Heuvelland kan die massaliteit helemaal niet aan. Het gebied raakt verloederd. En ik maak me zorgen over de stoppende boeren. Als die allemaal campings en vakantiewoningen gaan bouwen, is de ellende compleet.”

Dat is toch mede het gevolg van jouw succes, verwijt je jezelf dat?

"Ik pleit al vanaf 2008 voor een duurzame koers, maar pas in 2020 kregen we het principe van een Green Destination opgenomen in de nieuwe toeristische visie. Hierin staat heel duidelijk dat we die verkeersdrukte en huisjeshausse niet meer willen. Maar de praktijk is weerbarstig. Er was bijvoorbeeld in 2021 het programma Verkeersleefbaar Heuvelland opgetuigd. Maar uiteindelijk, toen het naar uitvoering moest, begonnen bepaalde horecabedrijven een lobby en gebeurde er niks. Behalve zo’n zinloze gedragscampagne. Deze ouderwets denkende ondernemers, die op de archaïsche manier door willen, zijn ver in de minderheid, maar ze hebben wel een luide stem, die alles overklinkt. Ook zag je dat gemeenten planologisch bezweken onder de druk van ontwikkelaars en er dus toch nieuwe vakantieparken kwamen.”

Wat moet er voor een leefbaar Heuvelland gebeuren?

"De trend AtmosFear is in opmars. Mensen raken meer en meer bewust van luchtvervuiling en willen al die fijnstof en fossiele uitstoot op vakantie niet meer inademen. Het is net als met meeroken in de jaren negentig. Toen groeide ook de weerstand van de niet-rokers tegen de rokers. Die laatste groep dwong hen tot meeroken op kantoor, in restaurants, in winkels. In 2005 maakte de Rookwet hier een einde aan. Zo’n zelfde weerstand groeit tegen auto’s, motoren en scooters die voor de lol door het buitengebied crossen en de natuurbeleving verpesten voor inwoners, wandelaars en fietsers. Er gaat onvermijdelijk een moment komen dat mensen dat niet meer accepteren en dus bestemmingen links laten liggen waar dit nog voorkomt. Er gaan apps of iets vergelijkbaars komen, waarmee bezoekers gaan checken waar de lucht zuiver is. En ook waar het nog stil is. Want vanwege het digitale geweld wordt de stilte het nieuwe goud en mensen gaan bestemmingen daarop selecteren. De jankende herrie van motoren wil men op vakantie niet horen en al zeker niet in de natuur. Bestemmingen die nu al beginnen om fossiel verkeer uit het buitengebied weren, krijgen een voorsprong op bestemmingen die niks doen. Ik hoop oprecht dat de Heuvelland gemeenten lef tonen en die mooie weggetjes in het buitengebied omvormen tot bestemmingsverkeer waar dus fietsers en wandelaars de ruimte hebben.”

Wat zou je met de kennis van nu anders doen?

"Ik zou sommige politieke processen anders aanpakken. Vaak heb ik veel energie gestoken in inspraakprocessen waarvan de politieke uitkomst vooraf al vaststond. Achteraf zou ik deze energie liever anders hebben besteed.”

Wat geef je mee?

"Blijf vooral inzetten op duurzaam toerisme en zoek de balans tussen economie en leefbaarheid. Toerisme is geen doel op zich. Toerisme moet een gemeenschap dienen. Een gebied waar die balans doorslaat naar economie, verliest zijn authenticiteit en gaat kapot. De gast van de toekomst wil geen staged authenticity. Die wil verblijven op plekken die nog authentiek zijn. En alleen plekken waar mensen ook echt wonen en leven zijn echt. Ik hoop dat mijn opvolger dit beleid zal voortzetten. Het was een eer om als VVV-directeur dit mooie stukje Nederland te dienen.”

Waar kijk je naar uit?

"In eerste plaats rust, rust, rust. Niks doen. Braak liggen. Wat schrijven en freewheelen.”