Het OOG van Richard de Bruin

Richard de Bruin is directeur van Bureau Toerisme, de DMO voor de regio Rivierenland. De regio staat bekend als de Fruittuin van Nederland. Een derde van het fruit dat in Nederland geteeld wordt, komt uit deze regio. In dit interview met Richard de Bruin gaat het over foodtoerisme en destinatieontwikkeling.

Bureau Toerisme is de DMO voor de regio Rivierenland. Hoe zou je kijkend met een foodbril deze regio beschrijven?

"Dit gebied is vanuit de rivieren ontstaan. Daarom heeft het van nature een vruchtbare grond, waarop fruit goed groeit. In de loop der eeuwen is de regio daarmee groot geworden.”

Wat is Bureau Toerisme voor een DMO?

"Wij proberen samen met onze stakeholders – gemeenten en andere overheden zoals de provincie – dit gebied verder te ontwikkelen door middel van recreatie en toerisme. Onze rol is het stimuleren en organiseren van zaken die wij daarvoor noodzakelijk vinden. Daarbij hebben we vier pijlers: kennis & inzicht, ontwikkelen, informatie en marketing. Kennis en inzicht is nodig om te weten wat je moet ontwikkelen. Met deze twee pijlers kunnen we de informatierol, via offline en online media, goed invullen. Met die informatie voeden we vervolgens de marketing.”

Wat is jullie uiteindelijke doel als DMO?

"We willen een gedegen en geregisseerde ontwikkeling hebben. Dat betekent niet klakkeloos meer, meer, meer. Wel willen we kijken naar welke ontwikkelingen we nog missen in de juiste mix die we nodig hebben om in de toekomst aan de vraag te voldoen. Zo moeten we bijvoorbeeld in de dagrecreatie nog grote stappen maken. Stappen die we moeten zetten samen met overheden, evenementenorganisaties en ondernemers.”

Welke rol speelt food bij het ontwikkelen van nieuw aanbod?

"Tot op heden speelt food een ondergeschikte rol. Deels komt dat omdat je te maken hebt met ondernemers die hier vaak al generaties zitten en die niet gewend zijn om fruit te zien als toeristische kans. Ik zou als DMO graag zien dat er meer een connectie wordt gemaakt met producten die in het gebied groeien en bloeien. Wij kunnen daarbij zaken duiden en zaken uitvragen en soms zaken organiseren zodat het er komt. Vaak komen we echter niet verder dan een marketingrol. We hebben bij fruit en ander food namelijk geen ontwikkelrol.”

Wat zijn de uitdagingen bij food?

"Dat is landelijk eigenlijk overal hetzelfde. Je kunt veel doen met streekproducten, maar het loopt bijna altijd stuk op logistiek omdat het niet is te organiseren. Een deel van de oplossing voor die uitdaging is om er een attractie van te maken. Die attractie is niet anders dan retail (producten kopen) en gastronomie (producten eten en drinken). Zo’n attractie zorgt ervoor dat mensen elke keer ernaartoe komen, omdat je er gratis kunt parkeren en gratis kunt spelen. Met evenementen – bijvoorbeeld bij kerst, pasen en lente – geef je vervolgens mensen het hele jaar een reden om erheen te gaan. Je doet dan hetzelfde als veel tuincentra.”

Ken je geslaagde voorbeelden?

"Dan ga ik naar Duitsland, waar je het Karls Erlebnis Dorf hebt. Dat is een mooi voorbeeld van een van oorsprong agrarisch bedrijf – een aardbeienboerderij – dat uiteindelijk een attractie geworden is. Inmiddels is het een attractie waar jaarlijks 1 miljoen mensen komen die gemiddeld 23 euro uitgeven. Inmiddels zijn er al zes van zulke parken in ontwikkeling. Wat ik wel jammer vind is dat ze steeds meer een attractiepark zijn geworden. Ik had liever gewild dat ze bij hun DNA waren gebleven.”

Wat is er in Rivierenland al gedaan met food en toerisme?

"Een kleine 10 jaar geleden werd Platteland Rivierenland opgericht, een stichting met financiering vanuit Europa, provincie en gemeente. Die stichting had als doel om ervoor te zorgen dat agrariërs en andere mensen met initiatieven rond streekproducten zouden komen. Dat lukte goed en leidde onder meer tot Betuws Best, het merk voor streekproducten uit de Betuwe. Toen de funding na een paar jaar stopte hebben wij het merk in beheer genomen. We merken echter dat de verwachtingen van de ondernemers en onze capaciteit op dit project niet met elkaar matchen. Wij hebben daarom tegen de overheden gezegd: gebruik 2024 om dit op te lossen. Als die oplossing er niet komt, stoppen wij ermee. Het is namelijk niet onze kerntaak.”

Wat gebeurt er verder in Rivierenland op het gebied van foodtoerisme?

"In dit gebied, bij fruit, zit dat erg aan het seizoen vast. Dat betekent dat we ermee bezig zijn van bloesem tot oogst. In die periode vinden er allerlei activiteiten plaats en doen ook ondernemers zelf van alles. Bij die activiteiten gaat het van evenementen rond bloesem tot het plukken van fruit. Maar het gebeurt echter in mijn ogen nog niet genoeg. Neem bloesem. Daar doen wij in Rivierenland relatief weinig aan, zeker als je het afzet tegen een vergelijkbare regio in België, bij Sint-Truiden, waar ze juist heel veel doen. Omgekeerd doen wij overigens veel rondom oogst en zij amper.”

Wat zijn problemen waar jullie tegenaan lopen?

"Het is lastig om veel activiteiten te verzamelen. Bovendien is onze rol beperkt omdat we niet alle funding en tijd daarvoor hebben. Het is ook tijdrovend omdat de activiteiten kleinschalig en versnipperd zijn. Als je het hebt over agrotoerisme is het verkopen van producten bij de boer feitelijk retail en heeft het weinig te maken met recreatie en toerisme. Het schuurt er hooguit tegenaan.”

Waar zou recreatie en toerisme wel een rol in kunnen spelen bij foodtoerisme?

"Food is een belangrijk onderdeel dat door onze hele strategie loopt, die aangeeft waarom mensen naar dit gebied zouden moeten komen. Een mooi voorbeeld is de video over de Betuwe als wijnregio die we een aantal jaren geleden hebben gemaakt. Dat filmpje op YouTube is inmiddels meer dan 450.000 keer bekeken. Geen enkel filmpje van ‘Gelderland levert mooie streken’ heeft dat ooit gehaald! We gaan daarom altijd op zoek naar een invalshoek waar je normaal niet aan zou denken en die opvalt. De Bloesemalert is een tweede voorbeeld daarvan. Dat is een app met allerlei informatie over de bloesemperiode. Zoals wanneer de bloesem begint en uitleg over de verschillende bloesems. Die app is inmiddels al zo’n 70.000 keer gedownload.”

Waar zit met name voor jullie als DMO nog potentie?

"Met name in het stimuleren van ondernemers en inwoners om meer te doen met je streekproducten. Eigenlijk is het beter om te spreken over grondstoffen, zoals appels en peren maar ook bijvoorbeeld laanbomen. Die kun je nog veel beter als merk, als Betuws Best neerzetten. Bovendien kunnen er nog veel meer producten gemaakt worden van alles wat hier groeit en bloeit. Het is ook een oproep aan het bedrijfsleven in Rivierenland om meer eigen producten te gebruiken. Dat gebeurt overal, maar hier zie ik het te weinig. Dat heeft misschien ook met trots en de aard van de bewoners te maken. Je zult weinig ondernemers horen zeggen ‘ik kom uit de Betuwe’.”

Wat is daarbij jullie rol?

"Wij zijn als organisatie de draaideur voor heel veel zaken. Enerzijds komen ondernemers bij ons met nieuwe ontwikkelingen, nieuwe initiatieven of nieuwe attracties. Anderzijds komen ook de overheden bij ons. Wij proberen onze rol vervolgens zo goed mogelijk in te vullen. Dat betekent niet dat we alles zelf moeten doen, wel kennen we andere partijen die het wel kunnen doen. Op die manier kunnen we als verbinder, regisseur, aanjager en coördinator initiatiefnemers toch op een goede manier helpen.”