CO2-uitstoot recreatieve mobiliteit in Nederland: de belangrijkste conclusies

In 2023 hebben Nederlanders ongeveer 2,5 miljard recreatieve trips ondernomen, waarvan driekwart binnen de eigen gemeente plaatsvond. Deze lokale trips dragen echter slechts 10,9% bij aan de totale CO2-uitstoot van recreatieve mobiliteit. De overige 25% van de trips, die buiten de eigen gemeente plaatsvinden, zijn verantwoordelijk voor maar liefst 89,1% van de uitstoot. In totaal veroorzaakt recreatieve mobiliteit in Nederland 3,3 Mt CO2. Nederland stoot in totaal 143 Mt CO2 uit.

Dat blijkt uit onderzoek van de Breda University of Applied Sciences in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Op basis van het nieuwe Nederlands Vrijetijdsonderszoek hebben de onderzoekers berekend hoe de CO2-uitstoot van recreatieve reizen door de inwoners van Nederland eruitziet, voor verschillende recreatieve bestemmingen en reizigers(doel)groepen.

Auto's domineren uitstoot

De auto is het meest gebruikte vervoermiddel voor recreatieve trips buiten de eigen gemeente en is verantwoordelijk voor 85,5% van de totale CO2-uitstoot. Hoewel slechts 25,5% van de trips met de auto wordt gemaakt, zijn de afstanden relatief groot (gemiddeld 47,6 km) en de uitstoot per persoon per trip hoog (4,4 kg CO2-equivalent). Andere vervoermiddelen zoals de trein, motor en touringcar worden minder vaak gebruikt, maar dragen ook bij aan de uitstoot, zij het in mindere mate.

Activiteiten met hoge uitstoot

Op basis van activiteitencluster komt ruim de helft van de trips uit ‘Routegebonden’, maar doordat hier veel de fiets of voet als vervoer wordt gebruikt is het aandeel in de totale uitstoot beperkt. Uitgaan, cultuur en winkelen voor plezier zijn de activiteitenclusters met de hoogste CO2-uitstoot. Uitgaan alleen al is goed voor 30,6% van de totale uitstoot, mede door de grotere afstanden (gemiddeld 39,9 km) en het hoge autogebruik (38,9%). Ook cultuur (40,8% autogebruik, 54,3 km) en bezoek aan attractieparken (52,5% autogebruik, 47,7 km) dragen aanzienlijk bij aan de uitstoot.

Reisgezelschap en uitstoot

Recreatieve trips worden vaak alleen ondernomen (40,2%), wat resulteert door weinig autogebruik en een kleine afgelegde afstand in een relatief lage uitstoot per persoon per trip (0,7 kg CO2-equivalent). Trips met een partner (23,3%) hebben een hogere uitstoot (1,7 kg CO2-equivalent) en dragen 30,8% bij aan de totale uitstoot. Grotere groepen, zoals gezinnen met oudere kinderen en andere familieleden, hebben ook een hogere uitstoot per persoon per trip door de grotere afstanden en het frequente autogebruik.

Leeftijd en opleidingsniveau

De leeftijdsgroep 40-64 jaar onderneemt de meeste recreatieve trips (40,4%) en heeft de hoogste gemiddelde uitstoot per trip (1,4 kg CO2-equivalent). Hoogopgeleiden maken meer recreatieve trips en reizen verder dan laagopgeleiden, wat resulteert in een grotere totale uitstoot (43,7% van de totale uitstoot).

Internationale trips

Hoewel internationale recreatieve trips slechts 1,67% van alle trips uitmaken, dragen ze aanzienlijk bij aan de totale uitstoot. Duitsland en België zijn de populairste bestemmingen, met trips naar Duitsland als grootste uitstoter door de langere afstanden (gemiddeld 415,9 km) en hogere uitstoot per trip (28,5 kg CO2-equivalent).

Conclusie

De totale CO2-uitstoot van recreatieve mobiliteit in Nederland in 2023 bedraagt 3,3 miljoen ton. De uitstoot wordt voornamelijk bepaald door de afstand en het gebruik van de auto. Sociaal-demografische factoren spelen een minder bepalende rol. Het verminderen van de uitstoot kan worden bereikt door het stimuleren van lokaal recreëren en het gebruik van duurzamere vervoermiddelen.