Samenhang vakantie en vrijetijdsgedrag in 2024

Wil je de snel veranderende trends in toerisme bijhouden? Volg de updates online van het Trendrapport. We pakken een paar highlights uit de updates van juni. Na stevig herstel van toerisme in 2023 lijken dit jaar weer records te worden gebroken. En wat doet de Nederlander graag in zijn vrije tijd?

Auteurs: Ton Vermeulen en Marc Gerlings

Nederlanders willen de komende zomer méér op vakantie. Vooral buitenlandse vakanties zijn favoriet met de populairste bestemmingen Spanje, Frankrijk en Italië. De toegenomen kans op extreem weer als gevolg van klimaatverandering beïnvloedt nog nauwelijks de bestemmingskeuze.

Intentie

Zo’n 77% van de Nederlanders wil komende zomer beslist/waarschijnlijk met vakantie gaan. Dat is twee procentpunt meer dan vorig jaar. Er zijn minder twijfelaars en niet-vakantiegangers. Zo’n 10% twijfelt nog en 13% verwacht niet te gaan. Vorig jaar waren dat er voor elk segment 13%. Vooral hoger opgeleiden en jongeren willen er komende zomer op uit trekken (87% respectievelijk 86%).

Bestemming

Van de Nederlanders met plannen voor komende zomer wil ruim 70% naar het buitenland, 23% kiest voor eigen land en 6% heeft nog geen keuze gemaakt tussen eigen land en het buitenland. Het binnenland is wat minder populair in 2023 was nog 25% van plan een zomervakantie in eigen land door te brengen. Spanje (17%), Frankrijk (12%) en Italië (10%) zijn komende zomer de populairste buitenlandse bestemmingen. Een zon/zee/strand-vakantie is het meest in trek (43%); gevolgd door een rondreis (17%).

Na extreem weer afgelopen jaar is het klimaat en het weer een factor om mee rekening te houden in de sector. Maar hoe kijkt de potentiële reiziger naar het weer van zijn zomervakantie?

De meeste Nederlanders houden bij het kiezen van de vakantiebestemming geen rekening met de kans op extreem weer. Zo’n 14% zegt daar enigszins rekening mee te houden en 6% behoorlijk tot veel. Bij de groep die aangeeft rekening te houden met de kans op extreem weer leidt dit vooralsnog niet tot significant andere bestemmingskeuzes.

Ruim 60 miljard euro naar vrijetijdsactiviteiten

Naast de lange zomervakantie blijven Nederlanders fan van recreatie buiten de deur. Landelijke Data Alliantie en NBTC wilden inzicht in het vrijetijdsgedrag. Dat is enorm. Nederlanders maken jaarlijks 2,4 miljard uithuizige vrijetijdsactiviteiten. Daaraan wordt 60,4 miljard euro aan uitgegeven. Wandelen, fietsen en uit eten gaan zijn favoriet.

Het onderzoek

Het onderzoek naar de vakantieplannen van Nederlanders is eind januari, begin februari uitgevoerd onder een steekproef van zo’n 3.000 personen (representatief voor de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder). Het ging daarbij om vakanties van een week of langer in de komende zomerperiode (1 juni t/m 30 september).

In het Nederlands Vrijetijdsonderzoek (NVTO) is vrijetijdsgedrag van Nederlanders van 18 jaar en ouder op weekbasis een jaar lang (november 2022-november 2023) continu gemeten via onlinepanelonderzoek. Het onderzoek richt zich op uithuizige vrijetijdsactiviteiten met een minimale duur van één uur die met toeristisch/recreatief beleid te beïnvloeden zijn. Daarmee vallen bijvoorbeeld verenigingssporten en hobby’s buiten de scope van dit onderzoek. In totaal zijn in de laatste meting 38 activiteiten opgenomen, waaronder: routegebonden activiteiten (zoals wandelen, fietsen, hardlopen), bestemmingsgebonden activiteiten (zoals museum-, theater-, restaurantbezoek) en een aantal overige activiteiten. Er is één jaarmeting uitgevoerd om de totale participatie aan alle activiteiten te kunnen bepalen. De resultaten zijn gewogen en opgehoogd naar de totale Nederlandse bevolking 18+, zodat een representatief beeld ontstaat van de absolute aantallen activiteiten en aantallen personen die de vrijetijdsactiviteiten beoefenen.

Participatie

De hoogste participatie zien we bij activiteiten als ‘uit eten gaan’ (89%), ‘wandeling’ (79%) en ‘bezoek bar/café/terras (74%). De participatie aan vrijetijdsactiviteiten ligt bij 65-plussers lager (96,5%) dan gemiddeld. Ook mensen met een laag opleidingsniveau hebben een lagere participatiegraad. De meeste vrijetijdsbesteders in Nederland zijn leefstijlgroepen Rustzoekers (25%) en Stijlzoekers (16%).

Activiteiten

In totaal hebben Nederlanders 2,4 miljard vrijetijdsactiviteiten ondernomen. Er zijn ruim 1,2 miljard activiteiten ondernomen in het cluster ‘Routegebonden activiteiten’. Dit is bijna drie keer zo veel als in het op een na grootste cluster ‘Uitgaan’ (424 miljoen activiteiten). Met 180 miljoen activiteiten volgt het cluster ‘Ontspannen’. Iets lager zien we ‘Winkelen voor plezier’ (156 miljoen), ‘Bezoek evenementen’ (135 miljoen) en ‘Cultuur’ (123 miljoen). Onderaan de top 10 staan ‘Bezoek attractie’ (74 miljoen),’Waterrecreatie’ (60 miljoen) en ‘Wellness’ (9 miljoen).

Wandelen is veruit de meest populaire activiteit, met 811 miljoen activiteiten (34% van alle activiteiten). Gevolgd door fietsen (249 miljoen), uit eten gaan (219 miljoen) en bezoek bar/café/terras (192 miljoen). Onderaan vinden we het maken van een tocht met een rondvaartboot of een vaartocht met nog altijd 2 miljoen activiteiten.

Scherp blijven met updates

In de update van het Online Trendrapport ook aandacht voor de bestedingen, het profiel van de vrijetijdsbesteders, het gezelschap waarmee de activiteiten worden ondernomen, het vervoermiddel naar de activiteiten en de vergelijking naar de hoeveelheid activiteiten tussen de provincies. Daarmee ontstaat een goed samenhangend beeld van het recreatiegedrag van de Nederlanders. Onder meer wordt duidelijk, de forse factor van de horeca in het vrijetijdsgedrag. Daarom is een aparte update opgenomen over de groei van de omzet in deze branche. En ook een update over het altijd gevoelige onderwerp ‘toeristenbelasting’.
Wil je de updates blijven volgen, ga dan naar de Store van NRIT: https://www.nritmedia.nl/store/17/