Dromen werkelijkheid maken in West-Brabant

Op 14 december vond de afsluiting plaats van editie 12 van de Waterpoort Academy. Tijdens de druk bezochte bijeenkomst in het Mauritshuis in Willemstad vertelden acht enthousiaste deelnemers over de uitvoering van hun plannen om het Waterpoortgebied gevarieerder, levendiger en diverser te maken. Er waren maar liefst vijf projecten met West-Brabantse wortels; in Oudenbosch, Stampersgat, Steenbergen, het Gastels Laag en de Brabantse Wal.

De Staalhaven, overdekte waterrecreatie aan de Dintel, Stampersgat - Bas Kuijstermans
Bruisende leefomgeving haven Oudenbosch / Waterpoort naar Rome - Mariska Riemens
Woongemeenschap Het Oererf, omgeving Bergen op Zoom - Mario Jenneskens
Het Biodiversiteitshuis Waterpoort - Ronald Boot
Natuurcamping met dagbesteding, Steenbergen - Esther Moors

Waterpoort

Het Waterpoortgebied ligt rondom het Volkerak-Zoommeer, in de gemeenten Bergen op Zoom, Goeree-Overflakkee, Halderberge, Moerdijk, Steenbergen en Tholen. Er werken 34 partijen samen om het gebied verder te ontwikkelen. Hierbij ligt de focus op water, natuur en erfgoed waar recreatie een economische motor kan zijn. Iedereen met een droom om dit bijzondere gebied op de kaart te zetten kan kosteloos aan de Waterpoort Academy deelnemen en opgeleid worden tot strategisch ontwikkelaar.

De kracht van de samenwerking is volgens creatief verbinder Thijs Witjes van de provincie Noord-Brabant het ‘middle-up down werken’. Een verhaal over dromen van inwoners, ondernemers en overheidsmedewerkers die werkelijkheid kunnen worden in de Waterpoort Academy en een samenwerkende en responsieve overheid. Meer lezen over dit bijzondere initiatief kan in het artikel Grensoverschrijdende Samenwerking dat eerder bij NRIT verscheen.

Dromen concreet maken

‘Binnenstrandjes bij Achthuizen, een podium voor streekproducten in Oude Tonge en de herwaardering van het oude stadhuis in Tholen. Het zijn allemaal plannen die onze eigen leefomgeving helpen ontwikkelen’, vertelt Thijs Witjes. Hij is creatief verbinder bij Waterpoort, een organisatie die de gebiedssamenwerking rondom het Volkerak-Zoommeer stimuleert. ‘Maar dromen zijn ongrijpbaar en dus moeilijk in je eentje te realiseren. Daarom hebben we in 2013 de Waterpoort Academy opgericht met als doel al die dromen concreet te maken en onder de aandacht te brengen in een netwerk van de juiste personen en organisaties. Inmiddels hebben ruim honderdtwintig deelnemers hun ideeën ingebracht, is meer dan helft van de plannen uitgevoerd en hebben vrijwel alle deelnemers gerichte stappen gezet in hun dromen. Een goed voorbeeld daarvan is het Mauritshuis zelf, ook die is opgeknapt met behulp van Waterpoort,’ vult de voorzitter van het samenwerkingsverband Thomas Zwiers aan.

Focus op het water

Een van de West-Brabantse initiatieven komt van Mariska Riemens. Zij vertelt dat Oudenbosch vaak de poort naar Rome wordt genoemd omdat er zoveel religieus erfgoed is. Maar eigenlijk ligt de oorsprong van het dorp bij de turfhaven. Haar droom is dan ook om de verbinding tussen die twee te herstellen door de verkeersstromen en parkeermogelijkheden aan te passen. Daarvoor wordt een stichting opgericht en zijn er samenwerkingsgesprekken met de gemeente Halderberge. Die vindt dat Mariska hen met haar enthousiasme de ogen heeft geopend. Een ander plan met de focus op het water is om de lege loodsen van de staalfabriek in Stampersgat om te toveren tot een luxe overdekte jachthaven. Bas Kuijstermans, de bedenker van het idee, ging voor inspiratie naar Venetië, waar een jachthaven zoals deze gebouwd is. Bas hoopt dat door de komst van De Staalhaven het dorp weer levendiger zal worden en meer verbinding krijgt met het riviertje de Dintel.

In balans met de natuur

‘Als mens en natuur in balans zijn, word je blijer,’ zegt Mario Jennekens, bedenker van het Oererf. Zijn droom is om met acht huishoudens een woongemeenschap te vormen ergens op de Brabantse Wal. Hun ecologische voetafdruk moet zo klein mogelijk blijven, want hij staat liever letterlijk met zijn voeten in de modder. ‘We willen samen leven en voor elkaar zorgen, maar ook mensen uitnodigen op ons erf voor workshops en evenementen.’ De gemeente Bergen op Zoom is op zoek naar kleine wooninitiatieven en Mario’s plan komt dus op een goed moment. Er zijn al vier huishoudens die mee willen doen. Nu nog een locatie!

Daar is Ronald Boot ook naar op zoek, en dan het liefst middenin of naast een natuurgebied. Zijn ontwerp voor een biodiversiteitshuis met de natuur binnen handbereik zou een woonvoorziening moeten worden voor mensen mét en zonder een beperking. ‘We breken de natuur niet af maar versterken die juist. Want wat je ziet, daar ga je van houden,’ zegt Ronald.

Weer leven op Fort Henricus

Het vijfde West-Brabantse idee is van Esther Moors uit Steenbergen. Zij wil een locatie in de omgeving van Fort Henricus omtoveren tot een beleveniscamping met dagbesteding. Haar doel is de historie van het Steenbergse fort weer tot leven brengen. Cees Anton de Vries, directeur van Origame en begeleider van de Waterpoort Academy, is onder de indruk van de ambitieuze plannen. ‘Het zijn allemaal projecten die bijdragen aan verschillende beleidsopgaven,’ zegt hij. ‘Dat maakt het vaak lastig om bespreekbaar te maken bij de gemeente. Maar laten we het omkeren. Als je iets met heel je hart wilt dan kun je het voor elkaar krijgen. Niet alleen, maar wel samen.’