Wegblijven toeristen zorgt voor leegstand stadscentra

Uit het grootste koopstromenonderzoek in Nederland ooit (KSO21) blijkt vooral dat de opmars van internetwinkels onverminderd doorzet. De resultaten uit de provincie Noord-Holland laten goed de relatie met bezoekers en toerisme zien.

In Noord-Holland valt de sterke toename van de leegstand op die vooral zichtbaar is in Amsterdam en Amstelveen. Ook de omzetdaling van 10% in onder andere Amsterdam, Zaanstad en Beverwijk is opvallend. Alkmaar komt positief uit het onderzoek. Deze stad scoorde goed als het gaat om bestedingen en bezoek van consumenten van buiten de gemeente. In het onderzoek is ook de invloed van corona op winkel- en horecagedrag meegenomen. 

Het Koopstromenonderzoek (KSO) levert nieuwe data en inzichten over het functioneren van detailhandel en winkelgebieden aan de hand van het koopgedrag en het oordeel van consumenten. Nieuw is dat het onderzoek naast detailhandel ook gebruik van horeca omvat. Horeca, en in mindere mate ontspanning, blijken van groeiend belang voor het functioneren van centrumgebieden. Ruim een derde van de consumenten die komt om te winkelen (mode) maakt ook gebruik van horeca.

Meer dan 180.000 enquêtes werden geanalyseerd in het onderzoek naar het functioneren van centrum- en winkelgebieden in de Randstad en Noord-Brabant. Uit het onderzoek blijkt dat de grootste binnensteden terrein verliezen mede door de forse reductie van het (buitenlandse) toerisme en het grotendeels wegblijven van het kantoorpersoneel. In 2018 waren de grote winkelgebieden nog de grote ‘winnaars’ van het KSO. 

Recreatief winkelen heeft door corona een doelmatig karakter gekregen. Aan de andere kant laat het onderzoek zien dat internetwinkelen blijvend is. De bestedingen in winkels aan kleding en schoeisel daalden. Er is meer besteed in bouwmarkten, woonwinkels en tuincentra. Deze stijging houdt onder ander verband met corona: de herwaardering van de woning, thuiswerken, vermijden van drukke plekken en korter en doelgerichter winkelen. 

De provincie Noord-Holland heeft een subsidieregeling Ondersteuning Toekomstbestendige Winkelgebieden. Ondernemersverenigingen, gemeenten en vastgoedeigenaren kunnen subsidie aanvragen. Zij kunnen bijvoorbeeld geld krijgen voor het opzetten of verbeteren van een ondernemerscollectief of het verbeteren van de samenwerking tussen ondernemers.

Noord-Holland voert dit onderzoek sinds 2011 uit in Randstadverband. Het Koopstromenonderzoek 2021 werd uitgevoerd door de combinatie I&O Research, BRO en Bureau Stedelijke Planning (Onderdeel van Sweco) in opdracht van de provincie Noord-Holland, provincie Zuid-Holland, provincie Utrecht en provincie Noord-Brabant.

Er zijn in de onderzoeksperiode (september en oktober 2021) 186.000 enquêtes afgenomen. Met de keuze voor deze onderzoeksperiode was ook voor het eerst de invloed van corona op ons winkel- en horecagedrag goed te meten. Meer informatie via www.kso2021.nl.