Bouw een circulair bungalowpark

80% bouwmateriaal hergebruikt

Han Meijerink kan er naar eigen opgave wel dagen over praten, de innovatie van het circulaire bungalowpark Landal Mont Royal op de flanken van de Moezelvallei. Het is bijna circulair, 80% van het bouwmateriaal van de oude bungalows is hergebruikt en een volgende generatie kan deze huizen weer opbouwen. Daarbij zijn deze 74 nieuwe huizen van het gas af en zijn energieneutraal.

In de vorige Recreatie & Toerisme verscheen een artikel over een bijna energieneutrale groepsaccommodatie op Texel. Nu al is een compleet bungalowpark mogelijk dat helemaal zelfvoorzienend is in energie. De zon en de luchtwarmtepompen leveren stroom en warmte. Bij overcapaciteit worden de 25 bestaande recreatiewoningen ook voorzien van energie.

Han Meijerink is projectleider bij Van Wijnen Recreatiebouw, een van de vaste partners van Landal GreenParks als het om nieuwbouw en renovatie gaat. Het is al even geleden dat Han het park opleverde maar hij is er nog steeds enthousiast over. Hij voelt aan dat hier geschiedenis is geschreven voor verblijfsaccommodaties.

Een groot deel van een bungalowpark ombouwen naar energieneutraal en met een hoge standaard aan duurzaamheidsmaatregelen. Wat is het lastige aan dit complexe bouwproces?  "Vooraf weet je de ambitie waar we met elkaar naartoe willen. De nieuwe woningen moesten gasloos zijn en energie opwekken. Dat betekent voor 74 huizen alles bedenken om het hele jaar door van energie te voorzien. De grote vraag is hoe realiseer je dat technisch. We wisten al wel dat het kon door eerdere ervaringen.

Het is maakbaar maar dit is de leisure industrie en dan moet het er ook goed uitzien. Mensen gaan niet vanwege de techniek met vakantie naar deze huizen maar het moet een warm vakantiegevoel geven. We hebben gezocht naar techniek die niet het beeld vertroebelt. Om een voorbeeld te geven, de meeste huizen kregen platte daken maar twintig woningen kregen een hellend dak. Het park Mont Royal is door de hellingen van de Moezel opgebouwd uit terrassen. Je kijkt als gast op het dak van het huis voor je. Als bouwer noemen we het dak ook wel de vijfde gevel en dat moet er dan netjes uitzien. We hebben dan ook veel getest om zonnepanelen netjes te leggen en heel mooi af te werken. De gast heeft het niet in de gaten maar het was voor ons logistiek de grootste uitdaging. Het park kent veel doodlopende wegen en veel hoogteverschil. Je komt er niet makkelijk bij met materiaal maar je moet het wel perfect afwerken. Dat was logistiek wel een ding.”

Slimmer omgaan met energie

Han Meijerink kijkt naar de technische en esthetische opgave maar Landal wilde ondertussen ook slim omgaan met energie en duurzaam bouwen. Maar liefst 2.300 zonnepanelen zorgen voor de eigen stroomvoorziening van de nieuwe gasloze woningen. De verlichting in de hal en toiletten wordt geschakeld met bewegingssensoren en gasten kunnen met een zogenoemde groene knop in één keer alle apparaten en verlichting uitschakelen, die niet permanent stroom behoeven. Dat voorkomt onnodig energieverbruik. Tezamen met de luchtwarmtepomp die buitenlucht gebruikt om binnenwarmte te genereren en de hoge isolatiewaarde van de woningen, zorgt dit ervoor dat de accommodaties samen op jaarbasis per saldo meer energie opwekken dan ze verbruiken.

Andere toepassingen zijn onder meer een keukenkraan met geïntegreerde warmwaterketel die koud, warm en heet (kokend) water verdeelt en houten meubelen gemaakt van gerecycled teak en eiken. Het tapijt in de slaapkamers is gemaakt van afgedankte visnetten en geheel recyclebaar, de eveneens recyclebare vloeren zijn van pvc en deels gemaakt van hergebruikt materiaal.

Zo gaaf dat je het thuis ook wil

Han: "Bij het ontwerp hebben we altijd gekeken vanuit de gast, dat hij het zo gaaf zou vinden dat hij dat thuis ook zou willen. Dat is de dubbele laag in duurzaamheid, je ziet de toepassing, je gaat er over praten en thuis ga je bewuster om met het milieu. Zelf vind ik de zonnepalen heel erg mooi, helemaal verzonken in het dak. Je ziet het wel maar het ziet er mooi uit. Zelfs de buizen zijn helemaal weggewerkt. De warmtepompen zijn in de daken geïntegreerd met alleen een zichtbare tap.”

Ruim 80% van de oude bungalows is hergebruikt

Bijzonder is ook de bouwwijze: het puin van de afgebroken oorspronkelijke bungalows is ter plekke vergruisd en hergebruikt in de fundering van de nieuwe bungalows. Naast materiaal heeft dit veel transportenergie bespaard. Op deze wijze is ruim 80% van het materiaal van de oude bungalows opnieuw ingezet. Veel van de oude muren zijn gebruikt voor de funderingen van de 74 nieuwe woningen.

"Solide basis gelegd om bij nieuw te ontwikkelen parken de duurzaamheidslat wederom hoog te leggen”

"Met de ontwikkeling van Mont Royal zijn we enthousiast de uitdaging aangegaan om duurzaamheid optimaal vorm te geven. Samen met Landal hebben we een grote stap gezet en een solide basis gelegd om bij nieuw te ontwikkelen parken de duurzaamheidslat wederom hoog te leggen”, aldus Klaas Odink, directeur van Van Wijnen Recreatiebouw.

Shift in rendementsvraag

Enkele jaren geleden speelde nog de grote vraag dat deze grootschalige duurzame renovaties of nieuwbouw maar lastig waren terug te verdienen. Het idealisme moest onderdeel zijn van het rendement. Dat lijkt bij dit park geen groot probleem? Han Meijerink: "Ja, het is ook al een andere situatie want de markt in bouwproducten en duurzame oplossingen is al veel verder, producten zijn bereikbaarder geworden. Veel fabrikanten hebben nu productlijnen gericht op duurzame oplossingen. Een paar jaar geleden was het voor ons zoeken en pionieren. Wij als bouwers leggen de lat hoog maar je ziet nu ook een andere bewustwording bij mensen. De vraag naar duurzame accommodaties neemt toe.”

Als grote les van dit innovatie project voor alle beleidsmakers en ondernemers gaat Meijerink in op wat de gast ervaart: