FSIN: Horecaconcepten die niet meebewegen verdwijnen snel

De totale Nederlandse foodomzet steeg vorig jaar met 703 miljoen tot 57,3 miljard euro. Het overgrote deel van die toename (643 miljoen euro) zat in de buitenshuisconsumptie. Vooral fine dining en discount dining zit in de lift. Traditionele horecatypen die niet meebewegen met deze consument zijn sneller out of business dan in hun ergste nachtmerries. Dat heeft FoodService Instituut Nederland (FSIN) vandaag bij de start van de Horecava bekend gemaakt.

"Dat het nu weer heel goed gaat met de totale buitenshuisconsumptie betekent niet dat het overal goed gaat”, stelt directeur Jan-Willem Grievink. "Er zijn veel horecabedrijven en cateraars die het nog steeds moeilijk hebben, terwijl anderen het juist extreem goed doen. De oorzaak moeten we zoeken bij een veranderend foodshoppergedrag dat weg beweegt van het traditionele midden van de markt en steeds vaker de uitersten opzoekt. Dat betekent dat de bovenkant van de markt met lifestyle concepten en fine dining de komende jaren belangrijker wordt, maar ook de voordeelsegmenten zullen fors groeien, waaronder het fenomeen discount dining.”

Middensegment verdwijnt

De Nederlandse bestedingen aan voedings- en genotmiddelen komen voor ruim driekwart (van de in totaal €57,3 miljard) uit het midden van de markt, het mainstreamsegment. Dat geldt zowel voor Foodretail als voor Foodservice. Maar dat gaat de komende tien jaar sterk veranderen, aldus het FSIN. "We krijgen te maken met middelpuntvliedende krachten, net als bij V&D. Consumenten verlaten vaker het veilige midden en gaan op zoek naar de beide andere uitersten. Enerzijds zijn dat vaker gepersonaliseerde gerechten, premium producten en lifestyle voedingsmiddelen. Anderzijds zullen ze vaker gaan voor het echte voordeelgevoel, waardoor er meer discountachtige segmenten ontstaan. We zien deze trend al wat langer in de VS en in Engeland en deze wordt nu ook elders in West-Europa zichtbaar. Voorbeelden van deze trend in Nederland zijn groeiende concepten als Happy Italy, Live Cooking, Vandaag en de verschillende wokformules. Hun aantal zal zich de komende jaren verdubbelen.”

De grenzen tussen de oude kanalen verdwijnen

De stijging van 643 miljoen euro in de buitenshuisconsumptie komt niet alleen vanuit de horecasegmenten. Steeds vaker zijn het ook supermarkten en speciaalzaken waar de consument iets voor directe consumptie koopt. "Alles overziend, kun je stellen dat de consument het begrip ‘horeca’ ten grave draagt. De afkorting ho-re-ca staat immers voor hotel, restaurant en café. Deze strikte indeling in herkenbare bedrijfstypen is verleden tijd. De consument gaat niet meer naar het restaurant. Hij gaat ergens iets eten. De consument duikt niet meer het café in. Hij wil even wat drinken. Dat kan een cola zijn in een winkelcafé maar evengoed een ambachtelijk bereide frisdrank in de open lobby van een hot stadshotel. Want bovenal kiest de consument voor de locatie, atmosfeer en prijs die hem op het moment suprême het beste past of recht doet aan zijn levensstijl. Op dag X is dat het bouwmarktrestaurant. Op dag Y een trendy hamburgertent. Op dag Z een maaltijd via Thuisbezorgd.nl. Traditionele horecatypen die niet meebewegen met deze consument zijn sneller out of business dan in hun ergste nachtmerries, mede doordat social media dit gedrag versnellen”, zo analyseert het FSIN.

Nieuwe diensten als Marleenkookt.nl, Thuisafgehaald.nl en Airdnd.nl zijn voorlopers van talloze nieuwe spelers op de grenzeloze foodmarkt waarin ook de consument zich als kok gaat gedragen. Dankzij internet is de drempel voor particulieren om toe te treden tot professionele markten veel lager geworden. Menig talentvolle thuiskok betreedt de markt, aangemoedigd door tv-programma’s als ‘Heel Holland bakt’.

Bezorgmarkt gaat fors groeien

Daarnaast zien we dat het fenomeen ‘bezorgen’ flink groeit. In 2015 is de bezorg- en afhaalomzet met ruim 8% gegroeid tot 1,13 miljard euro. De komende jaren zal die markt stijgen tot een omvang van minimaal 4 miljard euro in 2025. Daarbij gaat het niet alleen om de bezorg- en afhaaldiensten van retailers (450 miljoen euro), maar ook om de duizenden kleine bezorg- en afhaaldiensten vanuit foodservicesegmenten (pizzakoeriers, tafeltje-dek-je, Thuisbezorgd.nl, diepvriesmaaltijden et cetera).

Eten in je eentje

Uit de talloze conclusies van het FSIN over afgelopen jaar plukken we er nog een paar:

• Niet alleen het aantal eenpersoonshuishoudens groeit fors. Ook het aantal individuen dat deel uit maakt van een meerpersoonshuishouden maar dat een deel van de week leeft als een eenpersoonshuishouden groeit en jaagt de gemaksomzet buitenshuis aan.
• Steeds vaker doen horeca-ondernemers een deel van hun inkopen bij supermarkten (ruim €380 miljoen). Dat laat de foodomzet van supermarkten extra groeien.