Vraag naar recreatief wandelen verdrievoudigd in Brabant

Foto: Brabant Partners - Björn Snelders

Wandelen is veruit de meest beoefende routegebonden activiteit in Brabant. Bijna acht op de tien Brabanders maakt weleens een recreatieve wandeling van een uur of langer. Sinds 2018 is het aantal recreatieve wandelingen in de provincie verdrievoudigd. Met ruim 129 miljoen recreatieve wandelingen per jaar bevestigt het onderzoek een ontwikkeling die al langer zichtbaar is: wandelen is voor steeds meer mensen onderdeel van het dagelijks leven. 

Ontspanning, buiten zijn en lichamelijke en mentale gezondheid zijn belangrijke redenen om te wandelen. Veel wandelingen beginnen bovendien direct vanuit huis. Daarmee zijn aantrekkelijke wandelmogelijkheden niet alleen van belang voor bezoekers, maar juist ook voor de Brabanders die er dagelijks gebruik van maken. 

Fabio Tat, Routebureau Brabant Partners: "Wandelen is een van de meest toegankelijke vormen van recreatie. Je stapt de deur uit en je bent onderweg. Als zoveel Brabanders daar gebruik van maken, moeten we daar ook letterlijk ruimte voor blijven maken. In natuurgebieden, maar juist ook dichtbij huis, in dorpen en steden. Dat vraagt aandacht voor recreatie bij de inrichting van onze provincie en om routes die voor iedereen toegankelijk blijven. Een goed routenetwerk is daarmee geen luxe, maar onderdeel van een gezonde en prettige leefomgeving.” 

Ook fietsen blijft onverminderd populair. Jaarlijks worden in Brabant circa 38 miljoen recreatieve fietstochten ondernomen. Brabant behoort al jarenlang tot de best gewaardeerde fietsregio’s van Nederland en beschikt over een uitgebreid netwerk van fietspaden en knooppuntroutes. Recreatieve fietsers gebruiken die routes voor ontspanning, beweging en natuurbeleving, maar ook steeds vaker als duurzame manier om zich door de provincie te verplaatsen. 

Naast wandelen en fietsen maken ook mountainbiken, gravelbiken, paardrijden en recreatie op het water deel uit van het Brabantse routeaanbod. Samen zorgen deze vormen van recreatie voor een veelzijdig netwerk waarmee inwoners en bezoekers natuur, landschap, steden en dorpen kunnen beleven. 

De sterke belangstelling voor routegebonden recreatie vraagt volgens Brabant Partners om een bredere blik op routes. Niet alleen als toeristisch product, maar als onderdeel van een aantrekkelijke en leefbare provincie. Goede recreatieve verbindingen nodigen uit om te bewegen, maken natuur en landschap bereikbaar en stimuleren ontmoeting en ontspanning. Daarnaast vertegenwoordigen routes een groeiende economische waarde, met ruim €1,1 miljard aan jaarlijkse bestedingen in Brabant.

Die gedachte vormt ook de basis voor de meerjarenvisie van het Routebureau "Routes die Brabant in beweging brengen 2026-2030”. Daarin krijgen routes nadrukkelijk een bredere maatschappelijke functie. Ze dragen bij aan gezondheid en welzijn, maar helpen ook om recreatiedruk beter te spreiden en verschillende gebieden in Brabant toegankelijk en aantrekkelijk te houden. 

Tat: "De groei laat vooral zien dat de behoefte groot is. De opgave voor de komende jaren is om die ruimte voor recreatie goed mee te nemen in keuzes over onze leefomgeving. Niet pas wanneer de druk te groot wordt, maar vanaf het begin. Zo blijven natuur en recreatie met elkaar in balans en blijft buiten bewegen voor een brede groep Brabanders vanzelfsprekend.” 

De komende jaren investeert Brabant Partners verder in een toegankelijk en toekomstbestendig routenetwerk. Zo wordt het platform WandelStarter verder uitgebreid, komen er nieuwe wandelstartpunten en wordt gewerkt aan een betere bereikbaarheid van recreatiegebieden met de fiets en het openbaar vervoer. 

Daarnaast ligt de focus op routekwaliteit, actuele informatie, innovatie en een betere spreiding van bezoekers. Daarmee wil Brabant Partners ervoor zorgen dat populaire gebieden niet onnodig onder druk komen te staan en tegelijkertijd minder bekende plekken beter worden benut. 

Die ontwikkeling vraagt om nauwe samenwerking. Brabant Partners werkt hiervoor samen met de Provincie Noord-Brabant, gemeenten, terreinbeheerders, natuurbeheerorganisaties, ondernemers, maatschappelijke organisaties en honderden vrijwilligers. Ook kennis en monitoring spelen daarbij een belangrijke rol. Zo leidt Brabant Partners het Europese MONA-project, waarin wordt onderzocht hoe recreatiedruk in kwetsbare gebieden beter gemonitord en gestuurd kan worden.