Toerisme moet meer waarde toevoegen aan Fryslân

De publicatie geeft richting aan een vorm van toerisme die actief bijdraagt aan natuur, leefbaarheid, cultuur, gezondheid en lokale economie.

Toerisme is stevig verweven met Fryslân. Bezoekers zorgen voor bestedingen en werkgelegenheid en dragen bij aan het draagvlak voor voorzieningen, cultuur en erfgoed. Tegelijk staan natuur, landschap en leefomgeving voor grote opgaven. Dat maakt de vraag urgent: welke rol speelt toerisme hierin? 

Destinatieorganisatie Merk Fryslân pleit er voor een duidelijke keuze te maken: regeneratief toerisme is een richting voor de verdere ontwikkeling van de Friese vrijetijdseconomie. Daarbij staat de waarde voor de plek centraal. Wat heeft een gebied nodig? Welke kwaliteiten verdienen versterking? En hoe kunnen bezoekers, ondernemers en organisaties daar actief aan bijdragen?

Regeneratief toerisme kijkt naar de bestemming als een levend systeem, waarin natuur, economie, inwoners, cultuur, ondernemers en bezoekers met elkaar verbonden zijn. Bezoekers voegen waarde toe aan de plek. Dat kan ecologische waarde zijn, bijvoorbeeld door natuurherstel en biodiversiteit te ondersteunen. Maar het kan ook sociale of economische waarde zijn, zoals het versterken van lokale ketens, gemeenschappen, gezondheid, cultuur en voorzieningen. 

"Zolang we binnen het huidige systeem blijven optimaliseren, kunnen we geen grote veranderingen verwachten. Het is tijd voor een systeemverandering”, aldus Jannie Slot van Merk Fryslân.

Het e-book onderstreept dat regeneratief toerisme gevolgen heeft voor de manier waarop Fryslân naar toeristische ontwikkeling kijkt. Dat vraagt om aanbod dat natuur, cultuur en leefbaarheid versterkt, bezoekers die zich bewust zijn van de omgeving en samenwerking tussen ondernemers, overheden, natuurorganisaties en bewoners.

Merk Fryslân zet in op vier strategieën: regeneratief aanbod aanjagen, bezoekers begeleiden naar gewenst gedrag, samenwerken vanuit één richting en Fryslân en het Waddengebied positioneren als voorbeeldregio. 

Daarmee krijgt de keuze voor regeneratief toerisme ook gevolgen voor de eigen rol van Merk Fryslân. De organisatie wil ondernemers inspireren bij het toepassen van regeneratieve principes, kennis en voorbeelden delen en bezoekers laten zien hoe zij tijdens hun verblijf kunnen bijdragen aan de plek waar zij te gast zijn.

Tijdens de lancering gingen deelnemers aan de slag met de zeven pijlers die in het e-book worden gebruikt als praktisch vertrekpunt: toegevoegde waarde, materialen, water, energie, biodiversiteit, culturele diversiteit en gezondheid en welzijn. De pijlers helpen ondernemers en organisaties om regeneratieve principes te vertalen naar concrete keuzes in gebied of bedrijfsvoering. 

Praktijkvoorbeelden van onder meer Anne-Famkes Pleats en kunstenaar en landschapsontwerper Claudy Jongstra maakten de beweging van denken naar doen concreet. In de workshop van Wad gaat Om was oog voor gedragsverandering en bewustwording van zowel ondernemers als gasten. Herman Schreuder, directeur Post Plaza Hotel en Hotel Via Via onderschrijft het belang van slimme keuzes en gedragsverandering: "op een middag als deze komt samen waar het onderscheidend vermogen van Friesland in zit. We kunnen hier niet alleen een voortrekkersrol pakken, maar ons ook internationaal op de kaart zetten."

De keuze voor regeneratief toerisme vraagt samenwerking over sectorgrenzen heen. Daarom waren bij de lancering onder meer vertegenwoordigers aanwezig uit de gastvrijheidssector, natuurorganisaties, gemeenten, provincie, Circulair Fryslân en Toerisme Alliantie Fryslân. De komende periode gebruikt Merk Fryslân de zeven pijlers in de samenwerking met de Friese gastvrijheidssector, overheden, onderwijs en kennispartners.

Fryslân als levende bestemming bouwt voort op het eerdere e-book over regeneratieve recreatie van Visit Wadden. In de nieuwe publicatie wordt de aanpak verbreed naar recreatie, toerisme en de zakelijke markt in heel Fryslân. 

Het e-book is te vinden via www.merkfryslan.nl/regeneratief.