Enorme shift in passagiersrechten in de luchtvaart

"Het Europees Parlement is altijd voorvechter geweest van sterke rechten voor luchtvaartpassagiers. Deze overeenkomst zal de positie van luchtreizigers in heel Europa verbeteren. Het zal zorgen voor meer transparantie en voorspelbaarheid voor zowel consumenten als luchtvaartmaatschappijen, zonder onnodige bureaucratie voor onze industrie. Het Parlement heeft hard gevochten om reizen eerlijker en de procedures duidelijker te maken, en dit is exact wat we hebben gedaan", aldus Roberta Metsola, voorzitter van het Europees Parlement.

De onderhandelaars van het Parlement hebben zich verzet tegen pogingen om rechten van luchtreizigers te verzwakken. In het kader van de overeenkomst behouden luchtreizigers het recht op terugbetaling of een alternatieve vlucht en om schadevergoeding te eisen als een vlucht meer dan drie uur vertraging heeft, als deze minder dan 14 dagen van te voren wordt geannuleerd of als hun de toegang tot de vlucht wordt geweigerd.

Compensatie voor vertraagde of geannuleerde vluchten is afhankelijk van de vluchtafstand: €250 voor vluchten tot 1500 km, €400 voor vluchten tussen 1500 km en 3500 km en €600 voor alle andere langere ritten. Luchtvaartmaatschappijen kunnen compensatie voor hun langste reizen met 50% kunnen verlagen als passagiers een andere route naar hun eindbestemming wordt aangeboden na een verstoring van de reis of als de vertraging bij aankomst niet meer dan vier uur duurt.

Luchtvaartmaatschappijen zullen echter compensatie kunnen vermijden als de vertraging of annulering werd veroorzaakt door gebeurtenissen buiten hun controle. De nieuwe regels zullen een open lijst van deze buitengewone omstandigheden bevatten, waaronder natuurrampen, oorlog, weersomstandigheden, onhandelbare passagiers of stakingen van luchthavens, luchtvaartnavigatiediensten of grondafhandelingsdiensten.

In alle gevallen zullen luchtvaartmaatschappijen de plicht hebben om voor gestrande passagiers te zorgen door elke twee uur een verfrissing te verschaffen, een maaltijd na drie uur en, indien nodig tijdens lange vertragingen, een overnachting van maximaal drie nachten, aldus de overeenkomst.

Luchtvaartmaatschappijen moeten passagiers die te maken krijgen met reisonderbrekingen - vertraging of annulering - elektronisch duidelijke instructies verstrekken over de wijze waarop ze binnen vier dagen na de beëindiging van hun reis een verzoek om compensatie kunnen indienen. 

Europarlementariërs hebben ervoor gezorgd dat passagiers niet verplicht zijn een gebruikersaccount te hebben of een specifieke app te gebruiken om deze informatie te ontvangen. Luchtreizigers hebben negen maanden de tijd om een compensatieverzoek in te dienen, terwijl luchtvaartmaatschappijen 30 dagen de tijd hebben om de compensatie te betalen of zich te beroepen op buitengewone omstandigheden, uit te leggen waarom geen compensatie wordt verstrekt, en passagiers door te verwijzen naar stappen voor klachtenbehandeling, aldus de deal.

De leden van het Europees Parlement hebben ervoor gezorgd dat passagiers met een handicap en beperkte mobiliteit recht hebben op compensatie, herroutering en bijstand van luchtvaartmaatschappijen als zij een vlucht missen omdat de luchthaven hen niet op tijd bij de gate heeft geholpen. Ook hebben ze er voor gezorgd dat gezinnen met kinderen niet van elkaar worden gescheiden tijdens het zitten, door luchtvaartmaatschappijen te verplichten ervoor te zorgen dat personen die een kind jonger dan 14 jaar vergezellen, op een naastgelegen stoel mogen zitten zonder extra te betalen. Hetzelfde recht zal gelden voor passagiers met een handicap en beperkte mobiliteit, en voor zwangere vrouwen.

De nieuwe regels omvatten ook het recht om, zonder extra kosten, één persoonlijk item aan boord te hebben, zoals een kleine tas of rugzak. Op aandringen van de EP-leden werd de prijstransparantie en de vergelijkbaarheid van vliegtickets vergroot door luchtvaartmaatschappijen, tussenpersonen en zoekportalen te verplichten om bij het begin van het boekproces altijd het vliegtarief inclusief handbagage weer te geven. De onderhandelaars zijn het erover eens dat luchtvaartmaatschappijen goedkopere tickets kunnen aanbieden aan passagiers die vrijwillig zonder handbagage reizen.

Luchtreizigers zullen geen extra kosten meer in rekening worden gebracht voor het corrigeren van spelfouten in de naam of voor het verkrijgen van een gedrukte versie van een instapkaart als ze al zijn ingecheckt. De leden van het Europees Parlement hebben passagiers ook het recht gegeven om bij het inchecken digitale instapkaarten te verkrijgen, zonder verder verzoek of verplichting om een gebruikersaccount of een specifieke app te hebben. Bovendien mogen passagiers niet worden geweigerd op grond van het feit dat zij hun eigen gedrukte versie van een digitaal afgegeven instapkaart hebben gebruikt, aldus de overeenkomst.

Virginijus Sinkevi?ius (De Groenen, LT), vicevoorzitter van de Commissie vervoer en toerisme: "Vandaag levert Europa voor luchtreizigers. We hebben de rechten die mensen al hebben beschermd, nieuwe waarborgen toegevoegd en meer duidelijkheid gebracht voor als dingen misgaan. Het Parlement was vanaf dag één duidelijk: we wilden de regels moderniseren, maar we lieten passagiers de prijs niet betalen. Na meer dan een decennium van impasse werkt Europa eindelijk de rechten van luchtreizigers bij en houdt het de passagiers stevig in het middelpunt.”

Rapporteur Andrey Novakov (EVP, BG) voegt hieraan toe: "Het Europees Parlement heeft passagiers beloofd dat hun rechten worden beschermd. En vandaag hebben we geleverd. We hebben gevochten voor mensen, niet voor statistieken. Want achter elke vertraging en elke annulering zitten echte levens. We hebben veel duidelijke verbeteringen toegevoegd voor gezinnen, personen met beperkte mobiliteit en voor een concurrerende luchtvaartsector. Dit is een evenwichtig resultaat waar we allemaal trots op kunnen zijn.”

In het kader van de procedure in derde lezing moet het in het bemiddelingscomité bereikte voorlopige akkoord binnen zes weken door zowel het Parlement als de Raad worden bevestigd, met de mogelijkheid om deze termijn met nog eens twee weken te verlengen. De twee instellingen zullen afzonderlijk stemmen over het gemeenschappelijk ontwerp na revisie van de tekst door de juristen-vertalers. Het Europees Parlement is van plan om tijdens de plenaire vergadering van juli over het akkoord te stemmen.