De ondermijningsscan

De regio Noord-Limburg werkt al enkele jaren aan het project ‘vitale vakantieparken’. Het overgrote deel van de kampeer- en bungalowbedrijven (dit zijn er ruim 100) is, zo is gebleken, vitaal. De niet-vitale bedrijven (ongeveer 15) zijn inmiddels ook goed in beeld bij de deelnemende gemeenten.  Om deze bedrijven te vitaliseren, te transformeren of te saneren, zijn verschillende instrumenten ingezet. Dit zijn vaak tijdrovende trajecten, waarbij het soms nodig is extra in te zetten op toezicht en handhaving, met als doel de bedrijven te vrijwaren van criminaliteit of ondermijning.

Zicht op ondermijning

Ook vitale bedrijven kunnen echter vatbaar zijn voor criminaliteit of ondermijning. Als ondernemer heb je misschien niet altijd zicht op wat er op je bedrijf gebeurt, wat je personeel doet of met welke personen je zakelijk te maken hebt. Om het bewustzijn rond ondermijning en criminaliteit te vergroten en ondernemers inzicht te geven in die onderdelen van hun bedrijf(svoering) die vatbaar zijn voor criminelen, is vanuit het project ‘rode en groene spoor vakantieparken’ een ondermijningsscan gemaakt.

In het project Rode en Groene Spoor Vakantieparken (2023-2025) werd hulp aangeboden aan kampeer- en bungalowbedrijven in Noord-Limburg om hun bedrijf vitaal te houden of verder te vitaliseren (het Groene Spoor). Hiervoor is een bedrijfsscan gebruikt die ondernemers niet alleen inzicht geeft in de kwaliteit en het perspectief van hun bedrijf, maar ook in hun ambitie en bedrijfsprocessen. Vanuit het Rode Spoor zijn gemeenten bijgestaan met toezicht en handhaving op bedrijven waarvan het vermoeden was dat de bedrijfsvoering niet alleen uit recreatief gebruik of recreatieve exploitatie bestond.

Ondermijningsscan

De ondermijningsscan is een online vragenlijst die de ondernemer zelf invult. Vervolgens worden de antwoorden op locatie besproken. De antwoorden worden ‘gewogen’ en de optelsom geeft de mate weer waarin het bedrijf vatbaar is voor ondermijning. Het gaat hierbij niet om de uitkomst of score van de scan maar veel meer om het gesprek dat de adviseur met de ondernemer voert en het vergroten van het bewustzijn en de mogelijk te nemen maatregelen.

Pilot

Om de ‘waarde’ van de scan te testen, is in Noord-Limburg een beperkte groep ondernemers gevraagd de ondermijningsscan uit te proberen. In totaal hebben 14 vitale bedrijven aan de pilot deelgenomen. De scan bestaat uit 25 vragen met een score per antwoord die varieert van 2 tot 10 punten (afhankelijk van of op basis van het antwoord of de kans op ondermijning klein of groot is). Zo kunnen er minimaal 50 en maximaal 250 punten ‘gescoord’ worden. Het betreft bijvoorbeeld onderwerpen als zicht op in- en uitgangen, regelmatige inspectie van (afgesloten) ruimtes zoals kelder, loodsen of bijgebouwen, zicht op gasten, de mogelijkheid om objecten onder te verhuren, het gebruik van contant geld en het screenen van (nieuwe) medewerkers.

Scores

Om de resultaten enigszins te kunnen classificeren, is de volgende scoretabel gebruikt:

• Erg hoog (score tussen 200 en 250)
• Hoog (score tussen 150 en 200)
• Beperkt (score tussen 100 en 150)
• Minimaal (score tussen 50 en 100)

Op basis van de uitkomsten is voor 13 bedrijven de score als minimaal bestempeld. Slechts 1 bedrijf heeft als score ‘beperkt’. Omdat al deze bedrijven in het kader van het project als vitaal worden gezien, is deze score gelukkig niet verrassend. Het bevestigt eerder de classificering als vitaal. Zoals eerder werd gesteld, is het ook niet de score waar het om te doen was.

         

         

Interessante gesprekken

De gevoerde gesprekken werden door de ondernemers als waardevol gezien en de scan leverde voldoende gespreksstof op om de bedrijfsvoering goed te screenen op vatbaarheid voor criminaliteit en ondermijning. De meeste ondernemers weten erg goed wat er speelt op hun bedrijf. Lastiger wordt het bij grotere bedrijven met wisselend parkmanagement. De wat grotere professionele bedrijven hebben echter voldoende systemen ingebouwd om criminaliteit tegen te gaan. Denk hierbij aan 24/7-cameratoezicht of steekproeven bij tassen en auto’s van personeel. Veel ondernemers geven ook aan dat het vaak een ‘gevoel’ is dat je hebt bij gasten en dat dit gevoel in veel gevallen ook klopt. Receptiemedewerkers die nieuwe gasten niet volledig vertrouwen, geven de beveiliging een seintje om een extra oogje in het zeil te houden. Ook de schoonmaakdienst wordt bij meerdere bedrijven gevraagd de ogen goed open te houden.

Niet alles valt uit te sluiten

Verschillende ondernemers geven aan dat criminaliteit of ondermijning nooit 100% uit te sluiten is. Er kan altijd eens iemand door glippen die je eigenlijk liever niet binnen had willen hebben. Er zijn voorbeelden genoemd van prostitutie, diefstal en hennepteelt, maar het betrof gelukkig uitzonderingen. De meeste ondernemers uit de pilot hebben bovendien een kort lijntje met de wijkagent, bijvoorbeeld door eens een kenteken te checken. De samenwerking met de politie wordt over het algemeen dan ook zeer op prijs gesteld.

Rol gemeenten

Over hun eigen gemeente zijn de ondernemers niet allemaal even positief. Gemeenten zijn in het kader van de Wet BRP verplicht om mensen in te schrijven op het adres van de camping, maar ondernemers noemen ook voorbeelden van het actief en bewust doorsturen van personen die op zoek zijn naar een (tijdelijk) woonadres.

Waardevolle pilot

De ondernemers die hebben deelgenomen aan de scan hebben een persoonlijk adviesrapport ontvangen. Deelname aan de pilot werd als zeer waardevol ervaren. Een veelgehoorde opmerking was dat het goed is om, zeker ook in de waan van de dag, af en toe stil te staan bij dit onderwerp. Immers: niet iedereen bezoekt je bedrijf om te komen recreëren…

De ondermijningsscan is nu ook beschikbaar voor andere regio’s. Bij interesse kunt u contact opnemen met Koen van Polanen van Bureau Ruimtemeesters of Frank Verkoijen van Bureau Leisurebrains.