Evenementen en festivals onder druk: VVEM luidt de noodklok

De Vereniging van Evenementenmakers (VVEM) presenteert vandaag het manifest ‘Het feest van de toekomst’, een krachtig pleidooi voor het behoud en de versterking van de Nederlandse evenementenbranche. Met 24 concrete voorstellen roept de VVEM beleidsmakers op om festivals en evenementen niet langer als luxe of bijzaak te behandelen, maar als essentieel onderdeel van een gezonde samenleving en een vitale economie.

Een sector onder druk

Nederland staat internationaal bekend als een toonaangevend evenementenland. De sector genereert jaarlijks ruim 9 miljard euro aan economische waarde en biedt werk aan zo’n 70.000 mensen. Toch staat deze bruisende industrie onder toenemende druk. Stijgende kosten, inflatie, personeelstekorten en een wirwar aan lokale regelgeving maken het organiseren van evenementen steeds complexer en risicovoller.

VVEM-voorzitter Boris van der Ham benadrukt de urgentie: "Als we in 2040 nog goed feest willen vieren, moeten we daar nu al de voorwaarden voor scheppen. Festivals en evenementen zijn geen bijzaak, maar een fundament van onze samenleving.” Zijn zorgen zijn evenwel groot: Door stijgende kosten, inflatie, personeelstekorten en uitdijende regelgeving dreigen steeds meer festivals in de problemen te komen. Zo heeft elke gemeente weer andere regels. Daar moet eenheid in komen.”

Evenementen als sociaal cement

Het manifest onderstreept de maatschappelijke waarde van evenementen. Festivals en bijeenkomsten fungeren als mentale adempauzes, plekken van verbinding en ontspanning. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat deelname aan culturele evenementen het welzijn verhoogt en zelfs de levensverwachting kan verbeteren. Ook het RIVM bevestigt dat sociale participatie en culturele activiteiten bijdragen aan mentale gezondheid.

Evenementen zijn bovendien inclusieve ontmoetingsplekken. De VVEM pleit voor beleid dat deze waarde erkent en stimuleert, bijvoorbeeld door festivals op te nemen in welzijns- en gezondheidsagenda’s van gemeenten en het Rijk.

Lokale impact en vrijwilligerskracht

De impact van festivals reikt verder dan de bezoekers. Veel organisatoren zetten zich actief in voor hun omgeving, van maatschappelijke programma’s tot het beschikbaar stellen van locaties voor buurtinitiatieven. Tienduizenden vrijwilligers dragen bij aan de organisatie en versterken de sociale cohesie. Gemeenten leunen vaak onbewust op de expertise van de sector, bijvoorbeeld bij grote publieke evenementen zoals Koningsdag of sporthuldigingen.

Economische motor met internationale uitstraling

Naast de sociale waarde is de economische impact van de sector aanzienlijk. Festivals stimuleren de horeca, toerisme en lokale bedrijvigheid. Nederland exporteert bovendien kennis, techniek en creatieve formats wereldwijd. In 2024 was 71,6% van de exportwaarde van Nederlandse popmuziek afkomstig uit liveoptredens, goed voor €158 miljoen.

De VVEM roept op om festivals en evenementen structureel op te nemen in economisch beleid op lokaal, provinciaal en nationaal niveau en pleit voor een toekomst waarin de evenementen kunnen blijven bijdragen aan het economische én het sociale klimaat.

Regelgeving: van obstakel naar ondersteuning

Een belangrijk knelpunt is de versnipperde en onvoorspelbare regelgeving. De invoering van de Omgevingswet heeft geleid tot uiteenlopende interpretaties per gemeente, wat vooral reizende festivals treft. Vergunningstrajecten zijn tijdrovend en onzeker, zelfs voor evenementen met een bewezen staat van dienst. Het manifest stelt onder andere voor:

• Meerjarige vergunningen voor bewezen festivals.
• Een landelijk vergunningskader via de VNG.
• Snellere besluitvorming met digitale tracking.
• Een centraal aanspreekpunt binnen gemeenten.
• Differentiatie in regelgeving tussen grote en kleine evenementen.
• Landelijke uitzondering op de stikstofregels.
• Afschaffen van toeristen- en vermakelijkheidsbelasting voor festivals.
• Langjarige zekerheid over hoogtes van belastingen en tarieven.

Daarnaast pleit de VVEM voor duidelijke regels rond secondary ticketing, om woekertickets tegen te gaan en de opbrengsten binnen de sector te houden.

Ruimte reserveren voor de toekomst

Met de groeiende bevolking en verstedelijking dreigt de fysieke ruimte voor evenementen te verdwijnen. De VVEM roept op tot strategische planning: neem festivallocaties op in bestemmingsplannen, mobiliteitsnetwerken en het stroomnet. Evenemententerreinen moeten worden erkend als essentiële infrastructuur, net als sportvelden en parken.

Ook tijdelijke locaties verdienen aandacht. Braakliggende terreinen en ongebruikte gebouwen kunnen fungeren als kraamkamers voor culturele vernieuwing. Investeringen in netverzwaring en duurzame energieoplossingen zijn cruciaal om festivals toekomstbestendig te maken.

Opleiding en vakmanschap

Achter elk evenement schuilt een leger aan vakmensen. Toch kampt de sector met personeelstekorten, vooral in technische en operationele functies. De instroom in relevante opleidingen daalt, terwijl de vraag stijgt. De VVEM pleit voor:

• Meer aandacht voor de ‘achterkant’ van evenementen in het onderwijs.
• Uitbreiding van stages en praktijkprojecten.
• Erkenning van leermeesters en praktijkopleiders.
• Duidelijke regelgeving rond zzp’ers en schijnzelfstandigheid.

Sociale initiatieven, zoals werkervaringsprojecten in kansarme wijken, kunnen bijdragen aan talentontwikkeling én sociale samenhang.

Een oproep aan de politiek

Met de Tweede Kamerverkiezingen in oktober 2025 en de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026, is dit hét moment voor beleidsmakers om de evenementenbranche serieus te nemen. De VVEM nodigt overheden uit om samen te werken aan een toekomst waarin festivals en evenementen kunnen blijven bloeien. Zoals het manifest afsluit: "Wie vandaag ruimte maakt voor het feest, investeert in de samenleving van morgen.”