Grote zorgen vanuit recreatie op Nationaal Programma Landelijk Gebied

HISWA-RECRON maakt zich ernstig zorgen over het ontbreken van een visie op recreatie in het (ontwerp) Nationaal Programma Landelijk Gebied. Daarin wordt het tekort aan recreatieruimte niet geadresseerd en kunnen recreatiebedrijven in de zogenaamde overgangsgebieden rond Natura 2000 gebieden ernstig in de problemen komen.

Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) is een gezamenlijk programma van de ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Het programma moet richting geven aan de transitieopgaven in het landelijk gebied. HISWA-RECRON heeft op het ontwerp een formele zienswijze ingediend en daarin het belang van de recreatie benadrukt.

Meer ruimte voor recreatie

In die zienswijze benadrukt de brancheorganisatie het belang van recreatie voor gezondheid en welzijn en het belang van leefbaarheid van het landelijk gebied. "Recreatie biedt werkgelegenheid, zorgt er voor dat regionale en lokale voorzieningen behouden kunnen blijven en draagt bij aan de regionale en lokale economie. In veel gebieden is de recreatie zelfs de drager van de regionale of lokale economie.” Ruimte voor recreatie en toegankelijkheid van het landelijk gebied verdienen dan ook aandacht.

Volgens HISWA-RECRON moet ter bescherming van kwetsbare natuurgebieden juist nieuwe recreatieruimte worden ontwikkeld en toegankelijk worden gemaakt. De gestage jarenlange afname van beschikbare recreatieruimte en het inmiddels ontstane tekort dient omgebogen te worden: tot 2050 zal er ruim 65.000 hectare nieuwe groene ruimte nodig zijn om onze groeiende bevolking te kunnen laten recreëren. "Die recreatieve ruimte verbindt de natuur en het landschap met inwoners en bezoekers. En het biedt ook kansen voor ondernemers (wel met aandacht voor het level playing field) en daarmee ook voor de versterking van de leefbaarheid van het landelijk gebied.”

Recreatie wordt als bedreiging gezien

HISWA-RECRON stoort zich erg aan het feit dat recreatie in het NPLG, naast verdroging, verzuring, stikstof en ondermaatse waterkwaliteit, als een bedreiging wordt gezien voor de natuur. De brancheorganisatie neemt hier met kracht afstand van: "Natuur en recreatie kunnen prima samen en de sector investeert al vele jaren in duurzaamheid, energietransitie, biodiversiteit, circulariteit en natuurontwikkeling op en rond de bedrijven. Dat wordt ook onderkend door de Minister van LNV. De vrijetijdseconomie heeft niet voor niets een prominente rol in de Rijksagenda Collectief Natuurinclusief als verbinder tussen natuur, landelijk gebied en recreatie. De komende jaren worden vanuit het domein Vrijetijdseconomie samen met rijk, provincies, natuur- en landschapsbeheerders, gebruikersorganisaties en ondernemers programma’s ontwikkeld voor groen-blauwe dooradering van beleefbare landschappen waar functies samenkomen.”

Recreatiebedrijven in de knel

HISWA-RECRON maakt zich grote zorgen om de keuzes die worden gemaakt voor overgangsgebieden rond Natura 2000 gebieden. Voor die gebieden worden "algemene inrichtingsprincipes opgesteld die ingaan op de (on)wenselijkheid van (nieuwe) ontwikkelingen in het landelijk gebied. Voor nieuwe ontwikkelingen bij agrarische bedrijven, die omschakelen naar andere minder stikstof veroorzakende activiteiten, wordt naar verwachting ruim baan gemaakt. "Voor de vele bestaande recreatiebedrijven die in die overgangsgebieden zitten gloort echter een doemscenario dat ernstige gevolgen zal hebben voor het toekomstperspectief van die bedrijven en dus ook voor de leefbaarheid van het landelijk gebied en de regionale en lokale economie. De bedrijven worden volgens de letterlijke tekst van het ontwerp NLPG gezien als bedreigingen van de natuur en dientengevolge lijken beperkingen in de doorontwikkeling van de bedrijfsvoering het toekomstbeeld van die bedrijven te gaan bepalen. Dat zal leiden tot een stand-still situatie bij de bedrijven, afglijden in kwaliteit en vitaliteit en tot verloedering.” Een ontwikkeling die het ministerie van Binnenlands Zaken in projecten Vitale Vakantieparken juist probeert te voorkomen.

Beter aansluiten bij NOVI

HISWA-RECRON vindt dat de maatschappelijke waarde van recreatieruimte sterker in het NPLG naar voren moet komen en zou moeten aansluiten op wat hierover in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is vastgelegd. Daarin wordt het als kerndoel gekwalificeerd als ‘het bewaren en verbeteren van omgevingskwaliteit en daarmee de beleefbaarheid van het landschap’. HISWA-RECRON pleit ervoor om de recreatieve toegankelijkheid als één van de leidende inrichtingsprincipes op te nemen in het NPLG om te voorkomen dat dit bij de verdere uitwerking in gebiedsplannen ondergewaardeerd wordt of zelfs helemaal niet wordt meegenomen.