41 niet-functionele online countdowntimers aangepakt

“Webshops mogen consumenten verleiden, maar niet misleiden”

ACM is echt aan het controleren op verkeerde beïnvloeding van het koopgedrag bij webshops. Als eerste grote punt is de niet-functionele countdowntimer aangepakt.

Tientallen webshops moeten stoppen met misleidende countdown timers. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft na een geautomatiseerde controle van duizenden webshops deze webshops op hun gedrag aangesproken. De webshops zetten naast een aanbieding een klokje dat aftelt, een countdowntimer. Als de tijd om is, zou de aanbieding niet meer geldig zijn. Dat is bij deze webshops niet het geval. De aanbiedingen blijven gewoon.

Consumenten worden met een timer onder druk gezet om sneller over hun aankoop te beslissen dan ze misschien willen. Als de aanbieding niet tijdelijk is, is dit misleiding van consumenten en verboden.

Geautomatiseerd onderzoek

Edwin van Houten, directeur Consumenten van de ACM: "Online worden consumenten op allerlei manieren gestimuleerd om aankopen te doen. We kunnen sinds kort geautomatiseerd nagaan of webshops zich aan de regels houden. Zo kunnen we snel ontdekken of webshops misleidende technieken gebruiken en kunnen we effectief handhaven. We vinden het belangrijk dat consumenten met vertrouwen online hun aankopen kunnen doen. Webshops mogen consumenten verleiden, maar niet misleiden.”

Voorbeeld

Het gaat om webwinkels die zich richten op Nederlandse consumenten. In het onderzoek zijn honderden countdown timers gevonden. Bijvoorbeeld: ‘U hebt nog 3 uur om van deze aanbieding te profiteren’. Het gebruik van timers op zich is niet verboden, maar dan moet de timer wel kloppen: het aanbod is beperkt beschikbaar en verdwijnt als de timer afloopt. In 41 gevallen heeft de ACM gezien dat het aanbod na afloop van de timer nog gewoon voor dezelfde prijs beschikbaar was, of dat er een nieuwe timer startte met hetzelfde of zelfs een beter aanbod. Dat mag niet.

Leidraad online misleiding

De ACM heeft de Leidraad bescherming online consument gemaakt. Die leidraad helpt ondernemers bij de toepassing van de regels die consumenten beschermen tegen online misleiding. Eén van de onderdelen daarvan is het vermijden van zogenaamde ‘dark patterns’. Dat zijn technische en gedragsbeïnvloedende technieken waardoor consumenten verleid worden om een aankoop te doen die niet in het voordeel van de consument is. Dat kunnen countdowntimers zijn, maar ook de vormgeving van websites.

ACM laat doorschemeren waar bedrijven nog meer op worden gecontroleerd. De instantie meldt bij de informatie over de countdowntimers: "Ook vooraf ingevulde opties zijn niet altijd in het belang van de consument.”