Het #NLTourismResearchNetwork

In 2019 gaf de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli, Waardevol Toerisme, 2019) de Nederlandse overheid het dwingend advies een robuuste kennisinfrastructuur voor toerisme op te bouwen. Dit werd gezien als randvoorwaarde voor het ontwikkelen van duurzaam toerisme. 

Edward Huijbens, Jeroen Klijs en Menno Stokman

Experts starten netwerk

Startpunt voor het opbouwen van een dergelijke kennisinfrastructuur is het samenbrengen van en stimuleren van kennisuitwisseling tussen onderzoekers van Nederlandse hoger onderwijsinstellingen, actief binnen de terreinen toerisme, vrije tijd, gastvrijheid en mobiliteit (vanaf nu samen aangeduid als toerisme). Om dit te initiëren is op 22 april 2022 het startschot gegeven van een netwerk van toerismeonderzoekers. Het initiatief hiertoe is genomen door Wageningen University & Research (WUR), het Centre of Expertise Leisure, Tourism & Hospitality (CELTH) en haar partnerinstelling Breda University of Applied Sciences (BUas).

De start had de vorm van een bijeenkomst in Utrecht, waar in totaal 55 onderzoekers aanwezig waren.

Na een beknopte inleiding door prof. dr. Edward H. Huijbens van WUR over de bredere sociaaleconomische en ecologische context van toerisme, volgden vier pitches over recente onderzoeks- en beleidsontwikkelingen. Marieke Politiek van het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) introduceerde Perspectief 2030. Menno Stokman, directeur CELTH, introduceerde de Actieagenda Perspectief 2030 Bestemming Nederland, ontwikkeld door de Taskforce Samenwerking Gastvrijheidseconomie. Prof. dr. Jeroen Klijs (CELTH/BUas) besprak de Agenda Bewuste Bestemmingen van CELTH. Tenslotte presenteerde Ewout Versloot van het NBTC de Roadmap Duurzame Bestemming Nederland.

In de middag waren er een vijftal discussiesessies, rondom de volgende thema’s:

• Toerisme en milieu: Maken en behouden van aantrekkelijke plekken en een duurzame toekomst voor toerisme. Onder leiding van Cheryl van Adrichem (WUR) en Edward H. Huijbens (WUR).
• Toerisme ‘aan het werk’: Onderwijs en opleiding, vaardigheden en de ervaring van mensen die in het toerisme werken. Onder leiding van Erwin Losekoot (NHL Stenden) en Georges El Hajal (NHL Stenden).
• Toeristisch bestuur en organisatie, inclusief de synergie tussen toerisme, vrije tijd, gastvrijheid en mobiliteit. Onder leiding van Stefan Hartman (CELTH/NHL Stenden);
• Toerisme meten: vraag, aanbod en impact. Onder leiding van Diana Korteweg Maris (CELTH/HZ) en Jeroen Klijs (CELTH/BUas).
• Toerisme, ervaringen en betekenisgeving – Sociaal-culturele aspecten van toerisme en de toerist. Onder leiding van Emmanuel Adu-Ampong (WUR).

In een gezamenlijke sessie werden de uitkomsten van deze discussiesessies gedeeld. De discussies werden voortgezet tijdens een borrel, tijdens welke ook de naam van het netwerk werd vastgesteld: #NLTourismResearchNetwork.

Onderzoek en focus #NLTourismResearchNetwork

De samenwerkende onderzoekers willen begrijpen hoe toerisme zich verhoudt tot de grote maatschappelijke uitdagingen, zoals klimaatverandering, raciale spanningen, migratie, ongelijkheid, veerkracht, (regionale) ontwikkeling en ruimtelijke ordening, biodiversiteit en vergrijzing. Met kennis willen zij bijdragen aan toekomstbestendig toerisme, welke in staat is toekomstige crises zelfstandig te overwinnen.

Het onderzoek dat nu plaatsvindt binnen Nederland is veelal nog (te) gefragmenteerd en kleinschalig, waardoor de beleidsmakers en de sector gedwongen zijn te reageren in plaats van anticiperen. Het ontbreekt aan voldoende middelen om het domein te helpen bij de noodzakelijke transitie naar een duurzame toekomst, gebaseerd op data, inzichten en begrip hoe toerisme bij kan dragen aan de maatschappij. Het blootleggen van deze (potentiële) maatschappelijke waarde en de rol van toerisme in bredere maatschappelijke kwesties is de sleutel om te komen tot een meer prominente rol voor toerismeonderzoekers in maatschappelijke en politieke debatten.

Het #NLTourismResearchNetwork zal de kenniscreatie over toerisme verrijken. Het biedt een forum voor een interdisciplinair debat. Het doel is om experts – uit verschillende disciplines en vakgebieden - samen te brengen. Hierbij worden expertises gecombineerd en samenwerking versterkt. Daarnaast worden onderzoekers in contact gebracht met beleidsmakers en maatschappelijke organisaties, de relevantie van toerismestudies in Nederland verbreed, waarmee snel kan worden gereageerd op urgente problemen of kansen en internationaal een reputatie opgebouwd op het terrein van beleidsrelevant toeristisch onderzoek.

Onderwijs en netwerk

Via de deelnemende Hoger Onderwijsinstellingen vindt de ontwikkelde kennis ook zijn weg naar het onderwijs. Daardoor worden de Nederlandse toeristische onderwijsprogramma’s, waarvan sommigen wereldwijd toonaangevend zijn, verder versterkt. Dit alles wordt gefaciliteerd door een bijeenkomsten en activiteiten, waar mogelijk georganiseerd in combinatie met andere belangrijke toerisme-evenementen. WUR, CELTH en BUas – ondersteund door NRIT - zullen het netwerk faciliteren en aanjagen. Het netwerk is bedoeld voor iedereen die zich identificeert als toerisme-onderzoeker, werkzaam binnen het Nederlandse hoger onderwijs en andere relevante instellingen.

Kortom, het #NLTourismResearchNetwork zal:

• bijdragen aan de ontwikkeling van een solide kennisagenda voor toerisme, die het domein linkt aan de grote maatschappelijke uitdagingen;
• een platform bieden voor toerismewetenschappers om elkaar te ontmoeten, ideeën uit te wisselen, in contact te komen met beleidsmakers en maatschappelijke organisaties, om nieuwe initiatieven te ontwikkelen en snel te reageren op problemen en kansen;
• bijdragen aan het versterken van onderwijsprogramma’s in het hoger onderwijs in Nederland;
• door middel van vergaderingen, workshops, seminars en andere evenementen kennis over toerismeonderzoek overdragen aan onderzoekers, ondernemers en beleidsmakers.

De expertise die binnen Nederland beschikbaar is op de terreinen van toerisme, vrije tijd, gastvrijheid en mobiliteit is al divers en hoogstaand, maar er is nog veel te winnen door betere kennisuitwisseling en samenwerking. Het #NLTourismResearchNetwork gaat dit stimuleren en stelt daarmee het toeristisch domein in staat haar rol binnen de samenleving te vervullen en bij te dragen aan maatschappelijke uitdagingen, binnen en buiten Nederland.