Geplaatst op: 07-12-2021
Auteur: Ton Vermeulen
NRIT

Maak samen ruimte

Handreiking voor drukte in steden na de lockdown

Maak samen ruimte

Tijdens de coronapandemie werd het druk in de stedelijke buitenruimte. Met gesloten horeca, musea, theaters, dierenparken en andere attracties trokken de stedelingen massaal naar parken en pleinen. Gemeenten voelden zich genoodzaakt in te grijpen om de 1,5 meter te handhaven. Repressie leek daarbij het enige instrument.

Maar overheden hebben ook als taak de publieke ruimte bruikbaar en leefbaar te houden in een samenleving waar mensen afstand tot elkaar moeten houden. Actief regie voeren op drukte en doorstroming in de openbare ruimte is dan het devies. Maar hoe? Het antwoord kwam van het platform ‘Maak Samen Ruimte’ dat de handreiking ‘Hoe bereid je je als gemeente voor op drukte en gedrag in de (binnen)stad na de lockdown?’ maakte.

Inzichten vanuit gedragspsychologie en crowd management

In de handreiking staan de meest recente inzichten vanuit de gedragspsychologie en crowd management en wordt ingegaan op ontlading bij burgers, schaarste in de binnenstad, een verkeerde sociale norm, negatieve associaties met de coronaperiode, een terugval naar oude gewoontes en dalende risicoperceptie.

Willen leidt niet altijd tot doen.

De meeste mensen willen

Algemene tip van de samenstellers is om uit te gaan van een positief mensbeeld want de meeste mensen willen zich gewoon aan de dan geldende maatregelen houden. Het is daarbij wel zo dat willen niet altijd leidt tot doen. Dat zien we in de gedragspsychologie bijna altijd, er zit een enorm gat tussen intentie en gedrag. Allerlei complexe, onbewuste processen en (omgevings)- factoren zijn van invloed op ons gedrag. Voor een effectieve aanpak moeten overheden daar rekening mee houden en de doelgroep helpen. Dat start voor een gemeente met een korte check in vijf vragen:

Doel: heb je als gemeente concreet doelgedrag voor ogen?

Weten: weet de doelgroep wat er van hen verwacht wordt?

Willen: is de doelgroep gemotiveerd om het doelgedrag te vertonen?

Kunnen: is het doelgedrag mogelijk voor de doelgroep?

Doen: help je de doelgroep het doelgedrag uit te voeren?

Aan welke knoppen kun je draaien?

Gezien de draagvlakcijfers, lijkt er vooral potentie te zitten in de knoppen: weten, kunnen en doen. Dat neemt niet weg dat willen ook een cruciale knop is. Ga er kortom vanuit dat de meeste mensen zich wel aan de regels willen houden en dat je de overheid dus moet helpen bij weten, kunnen en doen. Beleidsmakers moeten daartoe allereerst bepalen welk gedrag ze willen zien van de doelgroep. Vervolgens moet per doelgroep worden bepaald of eventuele problemen ontstaan door niet weten, willen, kunnen of doen. Bovenal moet de aanpak GASTvrij zijn: Gemakkelijk, Aantrekkelijk, Sociaal en Tijds- of locatiegebonden.

Bovenal moet de aanpak GASTvrij zijn: Gemakkelijk, Aantrekkelijk, Sociaal en Tijds- of locatiegebonden.

Vijf checkpoints

De handreiking sluit af met do’s en don’ts rond vijf checkpoints.

  1. Concretiseer het doelgedrag: Een valkuil is om dit veel te abstract te houden, zoals: ‘bezoekers moeten zich aan de regels houden’. Wat is dan precies het gedragsdoel?
  2. Weet de doelgroep wat er van hen verwacht wordt? Duidelijk communiceren van het gewenste gedrag, is een belangrijke stap. Maak de kennis daarom gemakkelijk te verwerken.
  3. Is de groep gemotiveerd om het doelgedrag te vertonen? Weerstanden zijn factoren die ervoor zorgen dat bezoekers niet in beweging komen of zelfs met de hakken in het zand gaan. Motieven stimuleren juist beweging. Zie de weerstanden als de rem en de motieven als het gaspedaal.
  4. Is het doelgedrag mogelijk voor de doelgroep? Sommige barrières zorgen ervoor dat bezoekers gewenst gedrag niet vertonen, zelfs als ze het wel zouden willen. Neem dit soort barrières weg door het gewenst gedrag gemakkelijk en sociaal te maken.
  5. Helpt je de doelgroep het doelgedrag uit te voeren? Hoe onlogisch het ook klinkt: zelfs als men weet, wil en kan komt men soms toch niet in actie. Bezoekers die ondanks kennis en goede wil toch kiezen voor een bezoek aan een hotspot, doen dit veelal uit gewoonte of omdat het alternatief te veel ‘moeite’ kost.

Bronnen

  • De handreiking is te vinden op:
    https://maaksamenruimte.nl/wp-content/uploads/2021/04/Handreiking-Hoe-bereid-je-je-als-gemeente-voor-op-drukte-en-gedrag-in-de-binnenstad-na-de-lockdown.pdf

Ton Vermeulen is hoofdredacteur van NRIT Media Vrijetijdsplatform en redacteur van NRIT Trendrapport.

Dit artikel is eerder verschenen in Uncover, een uitgave van het domein Leisure & Events van de Breda University of Applied Sciences. Nieuwsgierig naar de andere artikelen uit Uncover? Stuur dan een mailtje naar ton@nrit.nl.
Trefwoorden: beleid, gemeenten, corona, crisis, drukte, crowdcontrol, gedrag

Gerelateerde berichten:

  • Geen gerelateerde berichten.
  • ||| Blogs |||

    06/05/20
    Waarom we vooral in onze vrije tijd moeite hebben met de lockdown
    We leven inmiddels meer dan 7 weken in een inteligente lockdown. Een ingrijpende maatregel om het Co...
    30/03/20
    VrijetijdsTrends 2020 en de invloed van Corona: Thuisentertainment, lokalisering, on- en offline, herstel of crisis
    Het Coronavirus heeft een grote impact op ons vrijetijdsgedrag. In een paar weken tijd zijn ons gedrag en de VrijetijdTrends 180 graden gedraaid. De vraag is: wat gebeurt er als deze crisis weer op zijn retour is?
    26/03/20
    De wederopbouw van de vrijetijdssector
    Wat gaat de coronacrisis onze sector van almaar meer-meer-meer opleveren? Wat boeit onze gasten in de toekomst nu echt?
    27/12/19
    Wat een nepjaar was het eigenlijk…
    Het is december 2019. De maand van oliebollen, pepernoten, kerstbomen, kadostress en koffiedik kijke...
    22/10/19
    Pleasure for all; ook Amerikaanse toestanden in Nederland …?
    Autistische Amerikaan klaagt Disney aanDe Tampabay Times kopt op 2 oktober jl. ‘Man with Auti...

    ||| Twitter |||

    ||| Nieuws |||

    01/07/22
    Exclusief voor leden
    Pamflet met visie voor natuurinclusief Groningen
    Zes natuurorgananisaties actief in de provincie Groningen schreven een pamflet om hun visie op natuurinclusief beleid te formuleren. Het is een antwoord op de provinciale Omgevingsvisie en wakkert de discussie aan over ruimtelijke ordening.
    29/06/22
    Studenten bouwen enorme middeleeuwse katapult
    Studenten van de afdeling Bouw & Infra van ROC Friese Poort in Sneek maken een nauwgezette recon...
    21/06/22
    5 grote religieuze erfgoedlocaties in Limburg altijd te zien door 360 graden tours
    Dmo Visit Zuid-Limburg heeft in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed vijf iconische religieuze erfgoed locaties in Zuid-Limburg ontsloten middels 360-graden- en audiotours. Het gaat om bekende grote locaties.
    17/06/22
    Exclusief voor leden
    12.000 leerlingen leveren innovatieve ideeën voor Van Gogh Museum
    Ruim 12.000 leerlingen van ongeveer 250 scholen zijn door Van Gogh Museum en ASML uitgedaagd om binnen Vakkanjers hun talenten en technologische vaardigheden te ontdekken én in te zetten in de praktijk. Het leverde veel innovatieve en verrassende projecten op.
    15/06/22
    Exclusief voor leden
    Eerste OIKOS prijs voor een museum naar het Thermenmuseum
    Het Thermenmuseum mocht op vrijdag 10 juni de OIKOS-publieksprijs in ontvangst nemen. Een onderscheiding die normaliter alleen aan classici en historici wordt uitgereikt die op voortreffelijke wijze de Oudheid onder de aandacht van een groot publiek hebben gebracht.
    10/06/22
    Hoogste mural van Nederland staat in Den Haag
    Den Haag is een kunstwerk rijker en het is meteen de hoogste mural van Nederland. Op 9 juni werd de muurschildering onthuld door popband DI-RECT en de Directeur van Cultuur, Gerben Hagenaars.
    07/06/22
    Paleis Lofen Geopend
    Utrecht heeft op 2 juni 2022 gevierd dat het 900 jaar stadsrechten heeft én de nieuwste histo...
    07/06/22
    Mooie inventarisatie maar nog geen oplossingen voor maritiem erfgoed Utrecht
    Maritiem erfgoed bestaat niet alleen uit varend erfgoed, maar ook uit havens, werven, vaarwegen en i...