Musea hebben nog langer steun nodig

Nederlandse musea hebben een dramatisch jaar achter de rug met 60 procent minder bezoeken en fors inzakkende inkomsten. De Museumvereniging doet daarom een dringend beroep op het kabinet voor blijvende sectorspecifieke noodsteun vanaf het vierde kwartaal én 2022. Om de crisis door te komen, zijn tot de zomer van 2022 sowieso extra investeringen nodig.

Vorig jaar hebben Nederlandse musea al gevolg van de pandemie 60 procent minder bezoeken ontvangen. Waren dat er voor corona nog 33 miljoen, in 2020 daalde dat naar 9,7 miljoen bezoeken. Vooral het aantal buitenlandse bezoeken daalde hard: met 82 procent naar 1,8 miljoen. Voor 2021 wordt een verdere daling van het museumbezoek verwacht. De Museumvereniging verwacht dit jaar 9,7 miljoen bezoeken. 

Museumjaarkaarthouders zijn trouwe bezoekers

Musea moesten het in 2020 vooral van Museumkaarthouders hebben. Het aantal kaarthouders daalde met 60.000, maar zit nog steeds op ruim 1,3 miljoen. De kaarthouders brachten in 2020 5 miljoen bezoeken, ruim de helft van de 9 miljoen in 2019. Doordat de daling van het aantal bezoeken met andersoortige toegangskaarten sterker daalde, groeide het aandeel van de bezoeken met een Museumkaart.

Eigen inkomsten halveerden

Door de grote daling van het aantal bezoeken halveerden de eigen inkomsten van musea, met 250 miljoen euro. Dit is opgevangen door een combinatie van noodsteun en bezuinigingen. De ontvangen noodsteun bedroeg 149 miljoen euro. Daarvan kwam het grootste deel van het Rijk en slechts 12 miljoen euro van gemeenten, terwijl meer dan de helft van de musea de gemeente als hoofdfinancier heeft. Kleinere musea ontvingen in verhouding weinig steun en hebben vaak ingeteerd op hun reserves. Grotere musea zijn 2020 in de regel goed doorgekomen, mede dankzij de noodsteun.

Forse bezuinigingen 

Tegelijkertijd hebben musea ook bezuinigd. In totaal sneden ze 125 miljoen euro in de kosten, voornamelijk door het aantal tentoonstellingen flink te verminderen, met 29 procent (van 2.256 naar 1.605). Ook daalde de werkgelegenheid met 6.800 personen naar 35.000 personen. Dit betreft hoofdzakelijk personeel in loondienst (met een afname van 470 fte en 4,4 procent) en vrijwilligers en stagiairs (met een afname van 320 fte, wat neerkomt op 11,5 procent). In 2021 worden verdere ontslagen verwacht bij ongeveer een derde van de musea, bleek dit voorjaar uit een enquête van de Museumvereniging.

Oproep voor sectorspecifieke steun

De Museumvereniging constateert dat Nederlandse musea meer tijd nodig hebben om te herstellen van de pandemie. Zeker nu er nog steeds coronabeperkingen gelden. De Museumvereniging doet een dringend appèl aan het demissionaire kabinet voor sectorspecifieke noodsteun, ook na het derde kwartaal van 2021. In het vierde kwartaal lopen musea naar verwachting 65 miljoen euro aan eigen inkomsten mis, en in de eerste helft van 2022 zal dat onder vergelijkbare omstandigheden niet anders zijn. Met extra steun kunnen musea de periode van vraaguitval overbruggen en kan de kwaliteit van het aanbod overeind blijven, waarmee de spreiding van cultuur over alle regio’s gewaarborgd blijft. Hiervoor is een landelijk herstelfonds onmisbaar.