Geplaatst op: 02-08-2021
Auteur: Harm IJben en Jasper Heslinga
CELTH
Publicatie: R&T 2021-03

Voorspelmodellen voor toeristische druk

De buienradar voor toerisme komt er aan

Voorspelmodellen voor toeristische druk
Wil je aan de slag met het opzetten van een voorspellingsmodel voor drukte in toerisme? Neem dan contact op met Harm IJben (h.ijben@hz.nl) en Jasper Heslinga (jasper.heslinga@nhlstenden.com).

Een monitor om bezoekersdrukte te meten is mooi, maar veel steden en regio’s willen weten wat de verwachte drukte wordt. Hoe pak je dat aan? Harm IJben en Jasper Heslinga van kenniscentrum Centre of Expertise Leisure, Tourism and Hospitality (CELTH) gingen op zoek naar antwoorden.

Op driekwart van het interview valt het begrip ‘buienradar voor het toerisme’ en dat tovert twee lachen op het beeldscherm bij het online interview. Harm IJben (programmamanager en onderzoeker bij HZ University of Applied Sciences) en Jasper Heslinga (docent en onderzoeker bij NHL Stenden en programmaleider bij DataFryslân) leveren een literatuurstudie op over voorspelmodellen voor recreatie en toerisme en zij experimenteerden ook met diverse grote datasets. Dat zou wat zijn als je toch voor een bepaalde periode vooruit kunt kijken hoeveel bezoekers naar jouw stad of streek komen? Beleidsmakers, DMO’s maar ook ondernemers staan er om te springen. De waarheid is, zover is het nog niet maar dat beeld klopt wel op de deur van de mogelijkheden. CELTH en Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) financierden het onderzoek. De opdracht is gedaan voor het Data Development Lab Bestemming Nederland (DDL) en levert grote stappen op waarop anderen kunnen bouwen. Dit is niet een op zichzelf staand onderzoek als oefening. CBS en NBTC (samen met CELTH de oprichters van DDL) zijn betrokken om dit initiatief door te trekken. Het ging met vallen en opstaan. De onderzoekers hadden ook wel in de gaten dat er meer nodig was dan alleen theoretische achtergrond. Er kwam een literatuurstudie, diverse experimenten en een expertsessie. 

Met Zeeuwse en Friese data uit onder meer 2019 gingen de twee aan de slag om ook echt waarde te leveren voor de doorontwikkeling. Jasper Heslinga: "Het is een eerste experiment en dat is nu afgerond. We starten aan de rapportage en die willen we graag breed delen. Het idee van mij en Harm begon in september van 2020. Samen zagen we de opkomst van de monitors voor toerisme. Dat is een goede ontwikkeling maar dat is wel een vorm van backcasting en juist leeft in de sector de wens om ook vooruit te kunnen kijken. Je wilt als regio, stad of ondernemer anticiperen op de druk die gaat komen en dan maatregelen nemen. Het bleek een mooie wens maar het daadwerkelijk doen was nog een tweede grote stap. In het begin hebben we veel onderzocht wat er nu mogelijk is in de wereld van data science. Dat hebben we naast bestaande voorspelmodellen gelegd. Wat het echt lastig maakte is dat de bruikbare data niet altijd voorhanden waren. Voorspelmodellen hebben een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Als je kiest voor een model moet je het ook voeden met data. Nu is er een wereld aan nieuwe data beschikbaar. Denk hierbij aan reviews, gps-techniek toepassen maar ook wat wij hebben gedaan, (web)scraping van bezetting bij accommodaties in de tijd. De modellen worden steeds geavanceerder en wij keken naar de kruisbestuiving tussen data science en toerisme.”

Harm IJben:

Harm IJben: "De uitkomsten bieden voldoende houvast voor de ontwikkeling van een model.”

"In Domburg is het in de zomer relatief net zo druk als in Veere maar in Veere vinden de bewoners dat veel vervelender”

20 werkbare methoden

Geen data, geen goed werkend model. Jasper zit bovenop de data omdat hij programmaleider Toerisme en Recreatie is van DataFryslân. De twee inventieve onderzoekers waren al snel op zoek naar goede datasets. De literatuurstudie leverde op dat je met meer verschillende bronnen van data een beter model kan bouwen. Voor iedereen die geïnspireerd raakt en ook wil meedoen, volgt een mooie kanttekening: "Een complexer model is niet altijd een beter model voor toerisme, merken we in ons experiment,” meldt Harm en Jasper knikt instemmend. In Zeeland zijn in eerste instantie GPS-datasets gebruikt om modellen te voeden. Deze GPS-datasets zijn in eerdere jaren (2017, 2019, 2020) met toestemming van gebruikers verzameld via de VVV-Zeelandapp middels geïntegreerde trackingsoftware. In tweede instantie zijn weerdata (KNMI) en informatie over evenementen van de evenementenkalender toegevoegd. In Friesland werd scraping van het Airbnb aanbod, ratings en bezetting toegepast. Daar valt nog veel op af te dingen maar de twee lijken verrast over de eerste resultaten. Een model om drukte te voorspellen zit er echt in voor de sector. Harm: "De uitkomsten bieden voldoende houvast voor de ontwikkeling van een model.” Harm en Jasper willen daarin graag het beeld ombuigen dat een literatuurstudie maar een bijproduct is. "Een literatuurstudie levert op dat je de eerste stappen zet want anders blijf je er maar over praten. Voorspelmodellen worden al een tijd gebruikt, maar de toepassing op toerisme is nog beperkt. We kwamen tot een serie van liefst twintig typen methodes die mogelijk voor toerisme werken. Dat overzicht was er nog niet. Nu kunnen we met de sector de match maken tussen niveau van complexiteit en de keuze van de databronnen. Een literatuurstudie is daarin je reddingsboei. Daarna konden we experimenteren. De beschikbare datasets bleken niet geschikt om een goed model gebaseerd op tijdsreeksen te voeden. Een model gebaseerd op lineaire regressie gaf een veel beter beeld.”

"Je wilt als regio, stad of ondernemer anticiperen op de druk die gaat komen en dan maatregelen nemen."

De literatuurstudie en de eerste experimenten zijn gemaakt binnen de samenwerking van CELTH en het Data Development Lab (DDL). Scraping van de Friese data in het aanbod leverde al snel opvallend goede uitkomsten op en de data scientists van DataFryslân werken nu verder aan een uitgebreider voorspelmodel. In Zeeland ging het ook goed, GPS-data van geregistreerde verplaatsingen werd gecombineerd met andere bronnen om de drukte te voorspellen op een bepaalde dag in het jaar. Tot verrassing van HZ Kenniscentrum Kusttoerisme bleken de uitkomsten behoorlijk accuraat. "Ze waren verbaasd dat we zover konden komen. Nu is het overgedragen aan het HZ lectoraat Data Science omdat het DDL experiment is afgelopen, maar zij bekijken of het nog wat scherper kan in de toepassing van de data. Er is online onder meer nog veel meer te vinden over weerdata. De basis met de gps-aanpak bleek goed mogelijk en dat is winst.”

"Wij keken naar de kruisbestuiving tussen data science en toerisme”

Warm gevoel voor data?

De literatuurstudie en de ervaringen met de eerste modellen zijn gedeeld met het Data Development Lab (DDL). Het lab is een samenwerking van NBTC, CBS en diverse steden en regio’s. Het leverde meteen discussie op hoe ver vooruit je kunt kijken. Amsterdam toonde meteen interesse omdat in de stad veel onderzoek is gedaan onder bezoekers. Die data kunnen leiden tot een verbetering in de voorspelling voor de hoofdstad. "Ondanks veel data over weer en reeksen met bewegingen uit het verleden kun je niet twee weken vooruit voorspellen,” vertellen de twee onderzoekers. Dat is niet zo raar, ook weersvoorspellingen hebben al moeite met meerdere dagen en dat zal bij toerisme niet makkelijker worden. Nu is het aan anderen om met de ervaringen tot concrete modellen te komen. De twee onderzoekers realiseren zich dat niemand in de sector een data scientist is. Harm: "Het helpt wel als je gevoel hebt voor data en wat je er mee kan. Misschien hebben steden en regio’s goede connecties met het bedrijfsleven en de wetenschap waardoor je data scientists kunt betrekken.” Gaandeweg het interview komt ook om de hoek dat je als maker van een model goed moet vaststellen waar je naar kijkt. Dat wordt ook beïnvloedt door hoe de bewoner en de bezoeker kijken naar drukte. De ontwikkeling van een model past in de discussie over overtoerisme en bezoekersmanagement. De meningen over ervaren drukte lopen fors uiteen. Harm: "In Domburg is het in de zomer relatief net zo druk als in Veere maar in Veere vinden de bewoners dat veel vervelender. Hoe mensen toerisme ervaren heeft met veel meer te maken dan alleen het vaststellen hoe druk het is of wordt. Misschien moet een voorspellingsmodel ook daar een waarde aan hangen.”

Trefwoorden: onderzoek, toerisme, dagrecreatie, bezoekers, modellen, voorspellen, drukte, celth

CELTH
 






||| Nieuws |||

24/06/24
Koningin Máxima opent vernieuwde Museum Hindeloopen en het gloednieuwe VVV-bezoekerscentrum
Eén van de oudste musea in Friesland dat op 16 juli 1919 werd geopend als het Hidde Nijland Museum is vernieuwd en werd door Koningin Máxima officieel geopend op 18 juni.
24/06/24
Meer weten over klimaatrisico's, impact of bewonersbetrokkenheid? CELTH komt met drie nieuwe onderzoeken!
Het Centre of Expertise Leisure, Tourism & Hospitalitu (CELTH) heeft de afgelopen week maar liefst drie nieuwe onderzoeken gepubliceerd. Zo brachten ze de klimaatrisico’s van Nederlandse reisorganisaties in kaart, onderzochten hoe ze bewoners beter bij toerisme(beleid) kunnen betrekken en ontwikkelden ze een impact label voor vakantiehuizen in de natuur.
21/06/24
Exclusief voor leden
Tweede IntercityHotel open
IntercityHotel heef zijn tweede hotel in Nederland geopend. Het gaat om de Octagon-vestiging in Leiden.
20/06/24
Met het vliegtuig naar de zon blijft populair
Ondanks de grotere kans op extreem weer zoals een hittegolf wil het overgrote deel van de vlieg/zon-vakantiegangers zon/zee/strand vakanties blijven ondernemen.
20/06/24
Exclusief voor leden
Ticket verkopen buiten Ticketmaster om mag
Consumenten die hun mobiele Ticketmaster-tickets willen doorverkopen buiten het platform van Ticketmaster, kunnen dat blijven doen. Ticketmaster doet deze toezegging na een onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) naar de doorverkoop van mobiele Ticketmaster-tickets.
19/06/24
Dit zijn de top 3 IT-trainingen om te volgen
Als IT-professional is het van belang dat je constant je skills ontwikkelt, aangezien technologie ook elke dag sterk verandert. Ook voor de professionals onder ons die een carrière switch willen maken naar IT is het belangrijk dat je een aantal IT-gerelateerde skills oppakt. Gelukkig zijn er online voldoende cursussen te vinden die je vanuit huis kan doen of kan combineren met je huidige baan.
18/06/24
Horeca prominente plek op Recreatie Vakbeurs 2024
Horecaleveranciers krijgen op de komende editie van Recreatie Vakbeurs op 12, 13 en 14 november 2024 in Evenementenhal Hardenberg een nieuwe en prominente plek op de beursvloer.
18/06/24
Exclusief voor leden
Start beleidsaanpak duurzame Utrechtse Heuvelrug
Samen met het ministerie van Defensie, Waterschap Vallei en Veluwe, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de gemeenten Amersfoort, Leusden, Soest en Zeist, verbindt de provincie Utrecht zich aan een integrale aanpak van de ruimtelijke en maatschappelijke uitdagingen in het gebied.

||| Agenda |||

24/06/24 t/m 26-06-24
24/06/24 t/m 26-06-24: CBTS 2024
Van 24 tot en met 26 juni organiseert de Breda University of Applied Sciences de jaarlijkse CBTS-con...
25/06/24 t/m 28-06-24
25/06/24 t/m 28-06-24: Atlas Annual Conference 2024
Onder het thema 'Navigating the Future' organiseert de Breda University of Applied Sciences van 25 t...
23/09/24
23/09/24 t/m 23-09-24: Toerisme Top 2024
De zevende editie van de Toerisme Top wordt op maandag 23 september 2024 in Venlo georganiseerd. Het...
24/09/24 t/m 26-09-24
24/09/24 t/m 26-09-24: IAAPA EXPO EUROPE 2024
The leisure industry’s premier event in Europe arrives to Amsterdam, the Netherlands in 2024. Get...
10/10/24
10/10/24 t/m 10-10-24: Education & Research Day
Op donderdag 10 oktober 2024 organiseert de Hotelschool The Hague een Education & Research Day. ...