ABN AMRO: Vrijetijdssector heeft zicht op herstel maar verschillen tussen deelsectoren zijn groot
De vrijetijdssector heeft na een zeer zwaar 2020 weer uitzicht op groei in 2021. Maar de sector zit nog lang niet op het niveau van 2019, dat zal pas de jaren daarna het geval zijn. Ook zijn de verschillen tussen de sectoren groot. Fastfood, vakantieparken en campings komen redelijk door de crisis. Voor reisondernemers, restaurants, musea, attractieparken, dierentuinen en bioscopen geldt dit niet. Zij zien hun omzet fors terugvallen door de verplichte sluitingen. Dit blijkt uit de Sectorprognose Leisure 2021/2022 van ABN AMRO.
De bank is uitgegaan van het scenario dat eind juni de horeca weer geleidelijk opent en de economie in het derde kwartaal vrijwel helemaal open is.
Zeer geleidelijk herstel verwacht
Hoewel de weg naar herstel vanaf de tweede helft van 2021 wordt ingeslagen, verwacht ABN AMRO dat het herstel zeer geleidelijk verloopt en niet volledig zal zijn. "De vrijetijdsector heeft een ongekend zwaar jaar gehad en ook dit jaar zal niet gemakkelijk worden. Hoewel het aantal faillissementen relatief laag is, moet rekening worden gehouden met een stijging zodra de economie opengaat en de overheidssteun geleidelijk wordt afgebouwd”, vertelt Gerarda Westerhuis, Sector Econoom Leisure van ABN AMRO. "Bedrijven in de vrijetijdsector moeten niet alleen overleven, het is óók cruciaal dat zij herinvesteren - in medewerkers, digitalisering, gebouwen, attracties en collecties - om aantrekkelijk te blijven voor gasten. De financiële buffers van bedrijven zijn hierbij echter van groot belang en in veel gevallen zijn deze buffers volledig weggeslagen. Als getroffen ondernemers perspectief hebben, doen schuldeisers er dan ook goed aan om zich coulant op te stellen als het herstel weer intreedt.”
Tabel 1: Toekomstverwachting Nederlandse vrijetijdssector 2021
Restaurants en fastfood
Restaurants kregen zware klappen in 2020 (-36 procent), maar hebben in 2021 weer een omzetgroei van 20 procent in het vooruitzicht door de mogelijke opening van terrassen in april en volledige heropening in juni. Veel restaurants hebben de schade wel beperkt kunnen houden door in te zetten op maaltijdbezorging, dat een enorme vlucht nam (+37 procent). ABN AMRO verwacht dat fastfood (+17 procent) in 2021 ook weer zal groeien, waarmee fastfood bijna terug is op het pre-corona niveau.
Hotels
Hotels zijn in 2020 met 46 procent minder overnachtingen zwaar getroffen als gevolg van de reisbeperkingen. Uit een steekproef onder 145 hoteliers in maart 2021 bleek dat de helft van hen verwacht in het najaar break-even te draaien. Een kwart denkt dit punt in de eerste helft van 2022 te bereiken en nog een kwart denkt dat het langer zal duren. Slechts 35 procent van de hoteliers verwacht dat hun omzet in 2022 volledig hersteld is. De overige 65 procent denkt dat het meer tijd gaat kosten.In 2021 rekent ABN AMRO wel op groei (+25 procent) ten opzichte van het afgelopen jaar. Het potentiële herstel verschilt van hotel tot hotel. Naast de locatie is de doelgroep bepalend voor de duur ervan. Naar verwachting zullen zakelijke overnachtingen ook de komende jaren structureel minder worden. Voorheen had 40 procent van alle hotelgasten een zakelijk motief.
Reisbranche
De afgelopen veertig jaar is onze reislust er niet minder op geworden. Toch gaat het herstel deze keer veel trager dan gehoopt. Uit onderzoek van de European Travel Commission blijkt dat slechts 54 procent van de Europeanen van plan is om een vakantie te boeken in de komende zes maanden. Van hen heeft slechts een op de vijf daadwerkelijk geboekt. Dit jaar rekent ABN AMRO op een licht herstel (+15 procent). Wel op basis van 80% verlies in 2020.
Vakantieparken
De vakantieparken doen het nog relatief goed. De bezettingsgraad tijdens de voorjaarsvakantie van 2021 lag maar liefst de helft hoger (29,5 procent in plaats van 19,9 procent) vergeleken met vorig jaar. Voor heel 2021 rekent ABN AMRO op een stijging in overnachtingen met 20 procent voor vakantieparken en 8 procent voor campings, mede doordat zij erg in trek zijn bij vakantiegangers uit Nederland, Duitsland en België. Om aantrekkelijk te blijven moeten vakantieparken, campings en groepsaccommodaties investeren in de regio. Dat kan door streekproducten aan te bieden en buurtbewoners te betrekken bij het product en door het aanbod van nabijgelegen restaurants, watersportbedrijven, attractieparken, dierentuinen en musea in de directe omgeving te ontsluiten.
Evenementen
Ook voor evenementen gloort weer hoop. Naar verwachting gaat 60 procent van de events die in 2019 plaatsvonden dit jaar ook door, digitaal of fysiek. In het tweede kwartaal van dit jaar is nog sprake van een mix tussen online en hybride events, die deels online en deels op locatie plaatsvinden. Deze hybride vorm blijft waarschijnlijk bestaan.
Attractieparken en dierentuinen
Dierentuinen en attractieparken werden in rampjaar 2020 geconfronteerd met een daling van bezoekersaantallen van gemiddeld 39 procent. Dit jaar lijkt de verplichte sluiting langer te gaan duren. Uitgaande van een heropening in mei zou een stijging van de bezoekersaantallen van circa 5 procent over heel 2021 haalbaar moeten zijn. ABN AMRO rekent op een snel en volwaardig herstel na het opheffen van de beperkende maatregelen. De crisis heeft als positief punt dat attractieparken en dierentuinen werden gedwongen tot een ander en wellicht meer bestendig bedrijfsmodel. In de toekomst wordt naar verwachting meer gekeken naar het type bezoeker en wordt getracht een meer persoonlijke relatie aan te gaan. Het inzetten van digitale middelen en bezoekersregistratie maakt deze nieuwe werkwijze mogelijk.
Musea
Musea kregen in 2020 naar verwachting slechts 8,7 miljoen bezoekers over de vloer. Dat zijn er 24 miljoen minder dan de 32,7 miljoen van 2019. Een belangrijke oorzaak van deze terugval is de afname van buitenlandse toeristen die in 2019 nog goed waren voor 29 procent van het totale museumbezoek. Ook ouderen van 65 jaar en ouder, die een kwart van de bezoekers uitmaken, bleven weg. De jaren 2020 en 2021 betekenen een einde van een decennium waarin de bezoekersaantallen en de eigen verplichte sluiting en de restricties die waarschijnlijk tot het eind van het derde kwartaal blijven gelden.
Bioscopen
De coronacrisis heeft een flinke deuk veroorzaakt in het bioscoopbezoek. In 2020 is zowel het aantal bezoekers als de omzet met 56 procent gedaald. Deze omzetdaling is exclusief eten en drinken, bij de grotere ketens goed voor 25 tot 30 procent van de totale omzet. Voor 2021 wordt slechts beperkt herstel verwacht, aangezien de bioscopen nog verplicht gesloten zijn en ze ook na eventuele heropening te maken krijgen met capaciteitsreducties tot het eind van het derde kwartaal.
