Breaking into the future

‘Urban’ is voor de scene zelf een containerbegrip, een wat ‘holle’ term. Maar ‘Urban’ is ook een onderwerp dat momenteel op veel belangstelling van bestuurders en beleidsmakers kan rekenen. Omdat de ontwikkelingen binnen urban een innovatieve kracht binnen cultuur en sport vormen en omdat urban hét middel blijkt te zijn om jongeren te boeien en bereiken. Juist ook die jongeren, die vanuit de gevestigde cultuur- en sportinfrastructuur niet of amper bereikt worden. ‘Urban’ is here to stay.

In de breaking scene, onderdeel van de urban scene, is nogal wat gaande. Het feit dat breakdance in 2024 onderdeel van de Olympische Spelen is, is zowel een vorm van erkenning als een uitdaging. Breaking als jurysport op de spelen biedt veel exposure en kansen, maar hoe zorg je ervoor dat de ziel en het vrije karakter van breaking tegelijkertijd behouden blijft? 

Brabant als belangrijke speler

Brabant heeft met haar uitgebreide en actieve breaking community een voortrekkersrol binnen Nederland. Nederlandse breakers behoren tot de wereldtop, met een 3-voudig wereldkampioen als Menno van Gorp uit Tilburg als ultiem voorbeeld. De breakgroepen Hustle Kidz (Tilburg) en The Ruggeds (Eindhoven) hebben wereldwijd veel impact gemaakt en vormen de absolute top van Nederland.

De Nederlandse Breaking League

Breaking is volop in beweging. Het groeiende aanbod van events en scholingsplekken, de groei van het aantal jonge beoefenaars, de zichtbaarheid in de media en de gang naar de Olympische Spelen zijn illustratief. Een groep actieve jonge mensen heeft zich in de Nederlandse Breaking League (NBL) verenigd. Om kansen voor de breaking scene te pakken en te creëren, de oorspronkelijke cultuur te behouden en te werken aan verdere professionalisering, talentontwikkeling, cultuureducatie en netwerk- en kennisdeling. De NBL wil een samenwerkingspartner voor kleine en grote partijen binnen en buiten de scene zijn en met de innovatieve kracht van de scene aansluiting zoeken bij meer gevestigde culturele partijen binnen de reguliere culturele infrastructuur, zoals bijvoorbeeld theaters, poppodia en cultuurfondsen.

De NBL wil een platform voor en door breakers zijn, de culturele waarde van breaking waarborgen en werken aan een duurzame en vitale breaking community. Het gaat om het inspireren van mensen met de cultuur, waarden en historie van hiphop en breaking. Kernwaarden van de NBL zijn: Peace, love, unity and having fun; Each One Teach One; respect en transparantie.

Kansen pakken en keeping it real

Er liggen nogal wat kansen en uitdagingen voor de breaking community. Maar hoe doe je dat nu, tegelijkertijd professionaliseren, institutionaliseren, ingebed raken in bestaande sport- en culturele infrastructuren, maar ook puur blijven, je ziel behouden? Volgens Dewi van Maaren van de NBL is dat goed mogelijk: "Organisaties in de 'urban' wereld of specifiek in de break community zijn al jaren bezig met professionaliseren en weten toch de cultuur te behouden. Kansen zijn vooral om op een laagdrempelige manier algemeen publiek kennis met break te laten maken. Ik verwacht dat de echt rauwe organisaties blijven bestaan en dat daarnaast ook organisaties, die meer aansluiten bij huidige systemen en het beleid van de overheid, ontstaan. De uitdaging blijft om trouw te blijven aan onze cultuur en je tegelijkertijd professioneel op te stellen. Vanuit de aard van onze cultuur voldoen we meestal aan een aantal maatschappelijke doelstellingen, maar als dit op een formelere manier aangepakt moet worden gaat de magie er soms vanaf”.

NBL-collega Jair Franken: "In mijn ogen betekent het feit dat breaking een onderdeel van de Olympische Spelen wordt een positieve ontwikkeling. Het is een kans om serieus genomen te worden. Ik droom van een wereld waarin mensen die zich bezighouden met de break scene ook gewoon een goed belegde boterham kunnen verdienen. Ik wil dat de breakscene een carrière optie is. Als breaker, docent, organisator of in welke rol dan ook. Ik denk dat het Olympisch worden ons de kans geeft om te groeien en te professionaliseren. Professionaliseren en culturele normen en waarden van breaking hoeven elkaar niet in de weg staan. Wij moeten ons eigen plan maken, samen met het IOC en NOC en onze stem laten gelden. Want wanneer wij het niet inrichten zoals het hoort, dan komen de echte toppers niet naar het Olympisch podium. De Olympische spelen gaan ook niet zomaar vervangen wat er al is. Op zowel regionaal, nationaal als internationaal niveau bestaat er draagvlak voor break events zoals we deze al jaren kennen. Dat zal ook niet zomaar verloren gaan”.

Dewi: "Break heeft ook een hele sportieve kant, als onderdeel van de cultuur. Om goed te presteren moet je fysiek in staat zijn om je creatieve fantasie te presenteren. Je lichaam is het kunstwerk, dat moet de movements tot uiting laten komen. Doordat break door de bestuurders van het IOC serieus genomen wordt, doen de sportkoepels en gemeentelijke instanties dit nu ook. Er openen meer deuren voor organisaties als NBL. Wij brengen onze expertise mee in een samenwerking met traditionelere organisaties en zij versterken ons ook door middel van facilitering of bereiken van nieuwe doelgroepen. Met de Youth Olympics werd break voor het eerst op een Olympisch platform gepresenteerd. Als dansers in een wedstrijd tegenover elkaar staan geven ze elkaar respect als ze iets dat er goed uitziet bij een ander zien. Ook geven ze elkaar na de wedstrijd een boks of knuffel. Het Olympisch publiek was dit niet gewend en vond het erg mooi om te zien. Het is belangrijk om die normen en waarden door te geven die break en de urban sporten zo uniek maken. Het is daarom belangrijk dat, als break meegenomen wordt in gevestigde organisaties, dit wel door de juiste mensen die uit de cultuur komen en op die manier goed opgeleid zijn en de zachte factoren meegekregen hebben, opgepakt wordt. Tot nu toe worden de juiste mensen in de voorbereidingen naar de Olympische Spelen betrokken. Met de Olympische Spelen kan de hele wereld kennis maken met het sportieve en culturele aspect van break”.

Lessons learned van andere urban scenes

In 2021 is skateboarden voor het eerst een onderdeel van de Olympische Spelen, dat is een goed referentiepunt voor breaking. "In 1998 was snowboarden voor het eerst onderdeel van de Winter Spelen. Snowboarden is een sterke cultuur, waarbij sport een onderdeel is. Hier was veel kritiek op vanuit de scene, maar uiteindelijk behoud je een groep die trouw blijft aan de cultuur en een groep die zich alleen met de sportieve kant bezighoudt. De cultuur is zo sterk, dat die niet zomaar verdwijnt. Dat zal ook gelden voor break of skateboarden. Maar de cultuur is wel alleen van toegevoegde waarde als de juiste mensen aan het roer zitten om via break iets in beweging te brengen. Urban sports zijn een verrijking voor de huidige traditionele sporten, alleen is het nog zoeken naar hoe het past in de gevestigde structuren. Dankzij urban sports denken bestuurders van gevestigde sporten ook na over nieuwe structuren. Momenteel is afname van vrijwilligers en leden een structureel probleem. De wereld verandert en mensen willen meer vrijheden of hebben andere behoeftes als ze zich als vrijwilliger aanmelden. Urban sports en structuren die bottom-up ontstaan zijn brengen nieuwe ideeën”, aldus Dewi. "Ik verwacht dat er in de toekomst drie werelden ontstaan. Een 'kunst en culturele', 'maatschappelijk en welzijn' en een 'sport' breaking wereld. Maar ik denk dat die altijd dicht bij elkaar blijven. Het zou mooi zijn als iemand die als breaker op topsportniveau bezig is geweest zich uiteindelijk als combinatiefunctionaris voor maatschappelijke doelstellingen inzet. Ook zie je dat breakers die zich artistiek als danser hebben ontwikkeld op battles, nu als danser actief zijn in het theater of zelfs als maker. Omdat breaking een cultuur is zijn er veel mogelijkheden om jezelf als persoon verder te ontwikkelen, ook op het gebied van fashion, food, muziek, organisatie, media en veel meer”.

Jair: "Buiten de urban sports zijn er ook andere sporten waarbij de Olympische Spelen niet het hoogst haalbare zijn. Denk bijvoorbeeld aan voetbal en basketbal. Het is zaak dat wij als scene heel goed weten waar wij voor staan. Hierin is kennis en begrip van de eigen cultuur noodzakelijk. Vervolgens moeten wij daar omheen het Olympische verhaal inrichten, samen met het NOC en IOC”.