Onderwijs en cultuursector vormen samen learning community

Track Cultural Venue Management

De track Cultural Venue Management is er in een tijdsbestek van 5 jaar in geslaagd om het regionale (en nationale) netwerk van poppodia, theaters, musea, bibliotheken en overige culturele instellingen aan het onderwijs te verbinden. Studenten kunnen deze richting kiezen in hun tweede schooljaar wanneer zij zich willen verdiepen in (duurzaam) cultureel ondernemerschap en in de diverse rollen die culturele instellingen innemen in de maatschappij. Tijdens hun opleiding richten zij zich op trends en ontwikkelingen in de sector en ervaren zij wat pioniers en gevestigde instellingen ontwikkelen aan nieuwe verdienmodellen en innovatieve concepten. Bovendien worden zij zich daarbij bewust van het feit dat de huidige culturele instellingen continu samen met stakeholders (in de stad) zoeken naar oplossingen. Ieder jaar gaan de studenten 15 dagen mee op pad in het werkveld en zo leren studenten meer dan 40 organisaties kennen. Het startpunt om een netwerk voor de toekomst op te bouwen.

Met de voeten in de klei

Jezelf bewegen in het culturele veld in plaats van stilzitten in de schoolbanken is daarbij het devies. Door bij organisaties binnen te kijken en opdrachten uit te voeren voor en in samenwerking met professionals, ontwikkelt de student naast ervaring ook een visie op het werkveld. Er is sprake van projectopdrachten uit de praktijk voor reguliere vakken als marketing & design en stakeholdermangement. Maar daarnaast gaan CVM studenten bijvoorbeeld ook jaarlijks op pad als reporter voor Brabant C Cultuurfonds om initiatiefnemers van culturele projecten te spreken en het interview tot een artikel voor de website van Brabant C en Mestmag te verwerken. Hier zien studenten de innovatieve en vooruitgeschoven parels uit het regionale culturele veld, maar doen ze ook ervaring op als interviewer en schrijver van professionele publicaties.

Een ander voorbeeld in dit kader zijn de mystery visits die studenten uitvoeren bij Brabantse theaters zoals de Verkadefabriek, Chassé en de Kring. De resultaten verwerken de studenten in groepen om vervolgens als ware consultants hun bevindingen te presenteren voor meerdere managers en medewerkers van het theater dat ze bezocht hebben. Gegarandeerd een basis voor interessante discussies rondom zowel positieve als negatieve aandachtspunten voor de betrokken theaters. Daarnaast worden in samenwerking met KunstLoc kunstenaars en creatief ondernemers ondersteund bij hun traject om een crowdfund campagne op te zetten. Voorbeelden van relevante en authentieke ervaringen die niet in een educatief vacuüm plaatsvinden. Deze activiteiten bieden de studenten unieke momenten waarbij de leercurve groot is. Mooi om te zien is dat door de open aanpak de eerste terughoudendheid om het werkveld te betreden door studenten overwonnen wordt en dat zij zelf vanuit eigen intrinsieke motivatie en interesse vervolgens individuele projecten en (vrijwilligers)werk in het culturele veld opzoeken.

Belang van learning communities

Breda University of Applied Science vindt samenwerking met het werkveld belangrijk en wil graag verregaande modellen ontwikkelen en implementeren. Daarbij komt het begrip learning community prominent naar voren. Niet zomaar een leidende speler zijn op nationaal of international vlak wat het vakgebied betreft, maar dat juist ook bewerkstelligen door te zorgen voor kleinschalige, diverse, betekenisvolle samenwerkingen en interacties. Deze learning communities bestaan uit een diverse groep aan professionals uit het werkveld, onderwijs- en onderzoekspecialisten, alsmede studenten uit meerdere jaargangen, die samen een passie hebben voor een onderwerp of sector en daarom hun kennis willen verdiepen door continu met elkaar de verbinding op te zoeken. Voor alle partijen dient de interactie waardevol te zijn. Denk aan waardecreatie door het delen van inzichten, het ontginnen van ideeën, het toetsen van concepten of gezamenlijke probleemoplossing, maar ook aan zaken als netwerkvorming of talentontwikkeling en -scouting.

De learning community, theoretisch een mooi concept, maar hoe implementeer je een dergelijk actief en sociaal proces van samenwerkend leren in het vaak dwingende karakter van bijvoorbeeld starre planningen en verantwoordingseisen binnen het onderwijs? Ieder jaar probeert Cultural Venue Management enkele nieuwe stappen te zetten.

Connectie en inhoud in het stagejaar

Afgelopen schooljaar werden de tracks van het domein Leisure & Events van BUas voor de eerste keer verantwoordelijk voor de inhoudelijke inrichting van het onderwijs in jaar 3, het jaar dat studenten praktijkstages lopen. Voor CVM werd een nieuwonderwijsprogramma ontwikkeld waarin de stagiaires uitgedaagd worden om rondom diverse thema's (van crowdmanagement tot diversiteitsbeleid en van vrijwilligersbeleid en HRM-beleid tot duurzaamheid) inspiratie en co-creatie te bewerkstelligen binnen hun stagebedrijf. Dat werd georganiseerd volgens het model dat studenten 4 dagen per week stagelopen en iedere woensdag een ‘schooldag’ hebben. Deels met goedgevulde onderwijsdagen en soms kunnen studenten zelf aan de implementatie van themaopdrachten in hun stagecontext werken. Bij de onderwijsdagen worden steeds experts uit het veld en van andere academies uitgenodigd.

Stagiaires bouwen in de loop van het jaar een portfolio op aan de hand van opdrachten, waarbij naast het specifieke thema ook steeds hun eigen aanpak als design researcher centraal staat. Denk aan de inzet van methodes variërend van trendcanvas, graffiti wall, world café, photo voice of multistakeholder interacties. Studenten dienen het geleerde actief te verbinden met de bedrijfscontext en hun stageorganisatie mee te nemen in hun leerproces om ze zo al doende te inspireren met nieuwe invalshoeken en uit te dagen gezamenlijk na te denken over interessante innovaties. De student analyseert, inspireert en implementeert niet in een vacuüm, maar neemt relevante betrokkenen mee en tracht ieders horizon te verbreden.

Binnen dit programma experimenteert de CVM-track ook op een andere wijze met leercontexten. Op minimaal 8 dagen per jaar komen zowel de 2e en 3e jaars studenten, stagebegeleiders en docenten samen voor ofwel een manifestatie met inhoudelijk programma (congres danwel online meet-up) ofwel een Meet & Greet op de diverse stagebedrijven van de 3e jaars. Bij de Meet & Greets wordt niet alleen met elkaar (student en werkveld) kennisgemaakt maar dienen de 2e jaars studenten ook een creatieve sessie te organiseren rondom een relevant vraagstuk van de bezochte organisatie. En studenten presenteren op dit soort momenten aan elkaar voortgang en resultaten van hun projecten.

Dat connecties organiseren werkt blijkt onder meer uit de hulp die 2e jaars ervaren bij hun stageoriëntatie en het uiteindelijk soepel regelen van hun 3e jaars stageplek(ken). Ook stagebedrijven geven de waarde aanvan deze georganiseerde frisse maar professionele blik die van buiten komt: ‘Het haalt even de focus van het gangbare af en inspireert, bovendien blijven maatschappelijk relevante onderwerpen op het netvlies’.

Nu verder doorpakken

Dat stagiaires op deze wijze in hun stage mede sturing geven aan (verander)processen binnen het stagebedrijf is natuurlijk een mooi streven, dat overigens niet direct optimaal slaagt maar ook niet direct hoeft te slagen. Het gaat er juist om een meervoudig leerproces te creëren, waarbij naast de ontwikkeling van de stagiair ook de organisaties met een bredere of nieuwe blik duurzaam naar het eigen functioneren gaan kijken. En waar docenten en onderzoekers, in de samenwerking met en feedback vanuit het werkveld en collega’s, hun inzichten bijstellen. Het werkend krijgen van dit soort learning communities vereist een vergaande commitment van alle deelnemers. Op dit moment is het initiatief nog teveel gelegen binnen het onderwijs. Om door te pakken moet misschien met een beperkt aantal pioniers uit het veld het eerste concept verder doordacht worden.

De uitdagingen die zeker op de agenda zullen staan zijn:

de thema’s nog dichter laten aansluiten op de informatiebehoefte van de sector
de stages koppelen aan meerjarige samenwerking met organisaties
naast het regionale model ook een internationaal model ontwikkelen
de mogelijkheid verkennen van gerichte traineeships, persoonlijke coaching vanuit de sector of leermeester-gezel trajecten.

We erkennen dat de ambities hoog zijn, maar wanneer we er samen in slagen het leerproces van studenten hand in hand te laten gaan met het oproepen van relevante vragen en het aanzwengelen van nieuwe ontwikkelingen binnen de sector en daardoor ook nieuwe inzichten binnen het onderwijs implementeren, komt de learning community met leereffecten bij zowel student, organisatie en opleiding weer een stap dichterbij. Culturele organisaties die met ons in dit avontuur willen stappen nodigen we van harte uit.

Dit artikel is eerder verschenen in Uncover, een uitgave van het domein Leisure & Events van de Breda University of Applied Sciences. Nieuwsgierig naar de andere artikelen uit Uncover? Stuur dan een mailtje naar ton@nrit.nl.

Topics:Cultuur

Trefwoorden: cultuur, onderwijs, studenten, opdrachten, competities