Geplaatst op: 09-11-2020
Auteur: Marc Gerlings

Versnelt eerste elektrische vliegtuig en living lab duurzame luchtvaart

Versnelt eerste elektrische vliegtuig en living lab duurzame luchtvaart
Het elektrische vliegtuig met een officiële Nederlandse registratie. Foto: NLR

Krijgen we een uitvinderscultuur terug uit de dagen van Anthony Fokker? NLR gaat onderzoek doen naar elektrisch vliegen. Het is begonnen met de eerste registratie van een klein gekocht toestel dat vliegt op batterijen. Wie weet leiden gezamenlijke inspanningen van de technologieinstituten ertoe dat Nederland een doorbraak forceert in elektrisch vliegen voor grote vliegtuigen.

Koninklijke NLR heeft met de gift van PwC een primeur, het eerste elektrisch aangedreven vliegtuig met een Nederlandse registratie. De minister van Infrastructuur en Waterstaat zet met de doop van deze Pipistrel het sein op groen om onderzoek naar elektrisch vliegen in Nederland te intensiveren. Het is een eenmotorig propellorvliegtuig waarin een piloot en een passagier kunnen vliegen.

De coronacrisis zorgt voor minder vliegverkeer maar de behoefte om te reizen blijft aanwezig. Bij een toenemend aantal vluchten in een dichtbevolkt land zoals Nederland zijn de effecten daarvan duidelijk merkbaar. "We moeten er daarom samen voor zorgen dat geluid en de uitstoot van schadelijke stoffen binnen acceptabele grenzen voor het milieu en onze samenleving blijven. Elektrisch vliegen kan een groot deel van de nadelige effecten oplossen. Geluid zal niet verdwijnen omdat een groot deel van het geluid van de propeller komt, maar het zal zeker fors lager zijn. Andere emissies tijdens de vlucht zijn nagenoeg nul. Daarnaast biedt de elektrische aandrijving de flexibiliteit om de benodigde energie op een duurzame manier op te wekken," meldt NLR.

Eerste elektrische registratie

Vandaag onthult Cora van Nieuwenhuizen, minister van Infrastructuur en Waterstaat, het nieuwe vliegtuig van Koninklijke NLR. De Pipistrel met registratienummer PH-NLX - waarbij de X verwijst naar ‘eXperimental’ en naar dit tiende onderzoeksvliegtuig van NLR – is hiermee het eerste volledig elektrisch aangedreven Nederlands geregistreerde vliegtuig.



"Dit eerste Nederlandse elektrische vliegtuig is een mooi voorbeeld van innovatie in de luchtvaart: duurzaam. Ik vind het geweldig dat Nederland hierin voorop loopt, het is een gedenkwaardige stap vooruit!”, laat Minister van Nieuwenhuizen weten. Voor NLR is het daarmee een belangrijke zet om meer kennis en ervaring op te bouwen van gedrag en eigenschappen die bij een elektrisch aangedreven vliegtuig horen. Die inzichten helpen om elektrisch vliegen mogelijk te maken voor toekomstige (grotere) vliegtuigen. Ook wil NLR het huidige vliegbereik vergroten door waterstof als alternatieve energiebron in te zetten.

Ook minder geluid

Het elektrificeren van de aandrijving van vliegtuigen vermindert het motorgeluid. Een eerder uitgevoerde geluidsmeting toonde een geluidreductie van meer dan 10 dB tijdens het overvliegen van een elektrisch aangedreven propellervliegtuig (Pipistrel) ten opzichte van een soortgelijk vliegtuig met een verbrandingsmotor. Dat is een behoorlijke waarneembare geluidsreductie.

De zakelijke dienstverlener PricewaterhouseCoopers (PwC) heeft het vliegtuig in de zomer van 2018 geschonken aan NLR tijdens de feestelijke opening van het nieuwe kantoorgebouw van NLR in Marknesse. Dat is al enige tijd geleden, maar ondertussen is er veel gebeurd om het vliegtuig te mogen laten vliegen:

De European Union Aviation Safety Agency (EASA) heeft op 15 mei 2020 een type-certificering toegekend aan de Pipistrel Virus SW 128 (Velis Electro). Dat certificaat geeft aan dat het vliegtuigtype luchtwaardig is, oftewel: er mag mee gevlogen worden in Europa. De typecertificering duurde bijna drie jaar. Meerdere piloten van NLR worden inmiddels opgeleid om het vliegtuig te besturen. Met deze schenking wil PwC bijdragen aan het versnellen van de overgang naar duurzaam vliegen. Als gebruiker, een internationale organisatie met klanten wereldwijd, willen zij hun verantwoordelijkheid nemen door in te zetten op CO2-reductie, compensatie en innovatie. De schenking is in lijn met de ambitie van PwC om volledig circulair en klimaatneutraal te zijn medio 2030.

Living Lab Electric Flight

Dit eerste kleine toestel is belangrijk voor een nieuwe generatie piloten. De reissector heeft behoefte aan grote toestellen. Daarom is een living lab opgezet.

De grote uitdaging van vliegtuigen met elektrische aandrijving is op dit moment de combinatie van nuttige last (payload)
en vliegbereik (range). De huidige batterijtechnologie heeft een veel te lage energiecapaciteit in verhouding tot het
gewicht en volume. De energiedichtheid van accu’s is vele malen lager dan het rendement uit olie-gebaseerde brandstoffen.Hoewel de accu’s blijven verbeteren, zal het nog een aantal jaren duren voordat ze op een geschikt niveau zijn dat nodig is voor de regionale luchtvaart.

Er is een grote behoefte aan demonstratieprojecten om de haalbaarheid van de technologie aan te tonen en verder te
onderzoeken. In de praktijk komen daarbij altijd wel aspecten aan het licht die niemand op papier had voorzien. Vandaar het initiatief van NLR voor een Living Lab Electric Flight (LLEF). Een Living Lab is een onderzoeksomgeving waarbij gelijktijdig onderzoek en innovatie plaatsvindt volgens het principe van co-creatie en participatief ontwerpen. Al in een vroegtijdig stadium van ontwikkeling zijn eindgebruikers betrokken bij het innovatieproces. Ze denken mee over nieuwe mogelijkheden, zijn betrokken bij het ontwerp en delen hun ervaringen op basis van gebruik van concepten en prototypes in hun eigen omgeving. De band die tijdens de samenwerking met klanten tot stand komt, levert een sterk lerend effect op voor teamleden binnen de organisatie die het Living Lab accommodeert. Zij krijgen immers alle informatie mee van alle partijen die deelnemen in het Living Lab met hun verschillende ideeën en projecten. 


Is dit het toekomstbeeld? Hybride aandrijving voor grotere toestellen. Illustratie: NLR.

LLEF en de ontwikkeling

LLEF is een virtueel kenniscentrum met gezamenlijke onderzoeksprojecten waarbij technologie laagdrempelig
uitgeprobeerd en gedemonstreerd kan worden op een zogenoemd testplatform. De Pipistrel als vliegend platform heeft
het voordeel dat het mobiel is: het hoeft niet alleen gestationeerd te staan op Rotterdam The Hague Airport (RTHA),
maar kan zich ook verplaatsen naar bijvoorbeeld vliegvelden in Marknesse, Teuge, Hilversum of Eelde.
Het testplatform is echter meer dan het nieuwe onderzoeksvliegtuig. Het omvat ook testen met drones en het gebruik
van testfaciliteiten, windtunnels en alles ertussen in. Die faciliteiten op de grond worden ter beschikking gesteld door
NLR. In principe mag iedereen meedoen. Dit kunnen onderwijs- of onderzoeksinstellingen zijn, maar ook bedrijven of
andere initiatieven zoals DEAC (Dutch Electric Aviation Centre Teuge) en RHIA (Rotterdam the Hague Innovation Airport).
Begin 2021 zal NLR een (virtueel) brainstorm-evenement organiseren om onderzoeksprojecten voor 2021 te definiëren
waar we samen met andere partijen aan willen werken. Doel van de onderzoeksprojecten: verdubbeling van het
vliegbereik van de Pipistrel Velis Electro door middel van nieuwe batterijtechnologie of een brandstofcel en mogelijk in
een later stadium ook door aerodynamische verbeteringen van het vliegtuig. In het kader van veiligheid, tijd- en
kostenbesparing willen we dit eerst op kleinere schaal demonstreren in het lab, in de windtunnel of met inzet van
drones.
Trefwoorden: vliegen, reizen, duurzaam, elektrisch vliegen, luchtvaart

||| Blogs |||

30/10/20
Open brandbrief
Open brandbrief
30/10/20 · Reis & vervoer · Toerisme · Marcel Baltus | Lees meer
Beste reisindustrie collega,Je kent hem vast wel  – Atlas, de krachtpatser op de achterg...
05/10/20
Van overtoerisme naar ondertoerisme?
Van overtoerisme naar ondertoerisme?
05/10/20 · Toerisme · Jasper Heslinga | Lees meer
Waar tot maart dit jaar de discussie nog volop ging over té veel toeristen, hoe om te gaan me...
08/09/20
Het nieuwe normaal maakt nieuwsgierig en creatief
Het nieuwe normaal maakt nieuwsgierig en creatief Wat is het nieuwe normaal? Deze vraag heb ik ...
13/05/20
Meer marketing? Nu even geen Holland-promotie!
Hans van Leeuwen vindt dat er geen geld moet worden gestoken in Holland Promotie maar juist ondernemers moeten worden ondersteund.
09/05/20
Van de verblijfsrecreatieparadox naar de toerismeparodie…
Deel 1 van de toerismeparodieRECRON lanceerde ooit eens de term ‘verblijfsrecreatieparadox’ waar...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

27/11/20
Eerste grensoverschrijdende Knopen Lopen wandelkaart verkrijgbaar
De wandelkaart van de gemeente Roerdalen is onlangs vernieuwd en uitgebreid met het knooppuntennetwe...
27/11/20
Nieuwe website Trekkershutten maakt online boeken eenvoudiger
Op de nieuwe website van de Trekkershutten, die deze week is gelanceerd, kunnen ...
27/11/20
Start van virtuele tijdreis naar Leiden in 1620
Rondkijken in Leiden en zien hoe de Pilgrims hier tussen 1609 en 1620 woonden, kan nu via het platfo...
26/11/20
Blijvend investeren in de vrijetijdssector is essentieel: zonder bezoekers geen herstel!
Heel ondernemend Utrecht wordt getroffen door de coronamaatregelen. De cultuur-, evenementen-, horec...
26/11/20
Steuntje in de rug voor Gelderse ondernemers in horeca en toerisme
De provincie Gelderland stelt 1 miljoen euro beschikbaar aan ondernemers in de horeca-, toerism...
26/11/20
Exclusief voor leden
Wenteltoren geeft prachtig uitzicht over Waddenzee en achterland
De nieuwe 25 meter hoge uitkijktoren 'Marsktårnet' is ontworpen door het wereldberoemde Deense architectenbureau BIG en zal vanaf voorjaar 2021 onderdeel uitmaken van de Deense toeristische leisure en educatielocatie aan de rand van het moeraslandschap in Nationaal Park Waddenzee.
25/11/20
Trendzz For You biedt totaaloplossing voor souvenirs aan Landal GreenParks
Trendzz For You verzorgt vanaf 1 januari 2021 de souvenirs, gift-artikelen en ansichtkaarten bij Lan...
24/11/20
Maxxton en Stardekk bundelen krachten in de wereldwijde markt van hospitality SaaS-oplossingen
Maxxton en Stardekk, beide reeds jaren vooraanstaande spelers in hospitality software, bundelen de k...