Geplaatst op: 09-11-2020
Auteur: Marc Gerlings

Versnelt eerste elektrische vliegtuig en living lab duurzame luchtvaart

Versnelt eerste elektrische vliegtuig en living lab duurzame luchtvaart
Het elektrische vliegtuig met een officiële Nederlandse registratie. Foto: NLR

Krijgen we een uitvinderscultuur terug uit de dagen van Anthony Fokker? NLR gaat onderzoek doen naar elektrisch vliegen. Het is begonnen met de eerste registratie van een klein gekocht toestel dat vliegt op batterijen. Wie weet leiden gezamenlijke inspanningen van de technologieinstituten ertoe dat Nederland een doorbraak forceert in elektrisch vliegen voor grote vliegtuigen.

Koninklijke NLR heeft met de gift van PwC een primeur, het eerste elektrisch aangedreven vliegtuig met een Nederlandse registratie. De minister van Infrastructuur en Waterstaat zet met de doop van deze Pipistrel het sein op groen om onderzoek naar elektrisch vliegen in Nederland te intensiveren. Het is een eenmotorig propellorvliegtuig waarin een piloot en een passagier kunnen vliegen.

De coronacrisis zorgt voor minder vliegverkeer maar de behoefte om te reizen blijft aanwezig. Bij een toenemend aantal vluchten in een dichtbevolkt land zoals Nederland zijn de effecten daarvan duidelijk merkbaar. "We moeten er daarom samen voor zorgen dat geluid en de uitstoot van schadelijke stoffen binnen acceptabele grenzen voor het milieu en onze samenleving blijven. Elektrisch vliegen kan een groot deel van de nadelige effecten oplossen. Geluid zal niet verdwijnen omdat een groot deel van het geluid van de propeller komt, maar het zal zeker fors lager zijn. Andere emissies tijdens de vlucht zijn nagenoeg nul. Daarnaast biedt de elektrische aandrijving de flexibiliteit om de benodigde energie op een duurzame manier op te wekken," meldt NLR.

Eerste elektrische registratie

Vandaag onthult Cora van Nieuwenhuizen, minister van Infrastructuur en Waterstaat, het nieuwe vliegtuig van Koninklijke NLR. De Pipistrel met registratienummer PH-NLX - waarbij de X verwijst naar ‘eXperimental’ en naar dit tiende onderzoeksvliegtuig van NLR – is hiermee het eerste volledig elektrisch aangedreven Nederlands geregistreerde vliegtuig.



"Dit eerste Nederlandse elektrische vliegtuig is een mooi voorbeeld van innovatie in de luchtvaart: duurzaam. Ik vind het geweldig dat Nederland hierin voorop loopt, het is een gedenkwaardige stap vooruit!”, laat Minister van Nieuwenhuizen weten. Voor NLR is het daarmee een belangrijke zet om meer kennis en ervaring op te bouwen van gedrag en eigenschappen die bij een elektrisch aangedreven vliegtuig horen. Die inzichten helpen om elektrisch vliegen mogelijk te maken voor toekomstige (grotere) vliegtuigen. Ook wil NLR het huidige vliegbereik vergroten door waterstof als alternatieve energiebron in te zetten.

Ook minder geluid

Het elektrificeren van de aandrijving van vliegtuigen vermindert het motorgeluid. Een eerder uitgevoerde geluidsmeting toonde een geluidreductie van meer dan 10 dB tijdens het overvliegen van een elektrisch aangedreven propellervliegtuig (Pipistrel) ten opzichte van een soortgelijk vliegtuig met een verbrandingsmotor. Dat is een behoorlijke waarneembare geluidsreductie.

De zakelijke dienstverlener PricewaterhouseCoopers (PwC) heeft het vliegtuig in de zomer van 2018 geschonken aan NLR tijdens de feestelijke opening van het nieuwe kantoorgebouw van NLR in Marknesse. Dat is al enige tijd geleden, maar ondertussen is er veel gebeurd om het vliegtuig te mogen laten vliegen:

De European Union Aviation Safety Agency (EASA) heeft op 15 mei 2020 een type-certificering toegekend aan de Pipistrel Virus SW 128 (Velis Electro). Dat certificaat geeft aan dat het vliegtuigtype luchtwaardig is, oftewel: er mag mee gevlogen worden in Europa. De typecertificering duurde bijna drie jaar. Meerdere piloten van NLR worden inmiddels opgeleid om het vliegtuig te besturen. Met deze schenking wil PwC bijdragen aan het versnellen van de overgang naar duurzaam vliegen. Als gebruiker, een internationale organisatie met klanten wereldwijd, willen zij hun verantwoordelijkheid nemen door in te zetten op CO2-reductie, compensatie en innovatie. De schenking is in lijn met de ambitie van PwC om volledig circulair en klimaatneutraal te zijn medio 2030.

Living Lab Electric Flight

Dit eerste kleine toestel is belangrijk voor een nieuwe generatie piloten. De reissector heeft behoefte aan grote toestellen. Daarom is een living lab opgezet.

De grote uitdaging van vliegtuigen met elektrische aandrijving is op dit moment de combinatie van nuttige last (payload)
en vliegbereik (range). De huidige batterijtechnologie heeft een veel te lage energiecapaciteit in verhouding tot het
gewicht en volume. De energiedichtheid van accu’s is vele malen lager dan het rendement uit olie-gebaseerde brandstoffen.Hoewel de accu’s blijven verbeteren, zal het nog een aantal jaren duren voordat ze op een geschikt niveau zijn dat nodig is voor de regionale luchtvaart.

Er is een grote behoefte aan demonstratieprojecten om de haalbaarheid van de technologie aan te tonen en verder te
onderzoeken. In de praktijk komen daarbij altijd wel aspecten aan het licht die niemand op papier had voorzien. Vandaar het initiatief van NLR voor een Living Lab Electric Flight (LLEF). Een Living Lab is een onderzoeksomgeving waarbij gelijktijdig onderzoek en innovatie plaatsvindt volgens het principe van co-creatie en participatief ontwerpen. Al in een vroegtijdig stadium van ontwikkeling zijn eindgebruikers betrokken bij het innovatieproces. Ze denken mee over nieuwe mogelijkheden, zijn betrokken bij het ontwerp en delen hun ervaringen op basis van gebruik van concepten en prototypes in hun eigen omgeving. De band die tijdens de samenwerking met klanten tot stand komt, levert een sterk lerend effect op voor teamleden binnen de organisatie die het Living Lab accommodeert. Zij krijgen immers alle informatie mee van alle partijen die deelnemen in het Living Lab met hun verschillende ideeën en projecten. 


Is dit het toekomstbeeld? Hybride aandrijving voor grotere toestellen. Illustratie: NLR.

LLEF en de ontwikkeling

LLEF is een virtueel kenniscentrum met gezamenlijke onderzoeksprojecten waarbij technologie laagdrempelig
uitgeprobeerd en gedemonstreerd kan worden op een zogenoemd testplatform. De Pipistrel als vliegend platform heeft
het voordeel dat het mobiel is: het hoeft niet alleen gestationeerd te staan op Rotterdam The Hague Airport (RTHA),
maar kan zich ook verplaatsen naar bijvoorbeeld vliegvelden in Marknesse, Teuge, Hilversum of Eelde.
Het testplatform is echter meer dan het nieuwe onderzoeksvliegtuig. Het omvat ook testen met drones en het gebruik
van testfaciliteiten, windtunnels en alles ertussen in. Die faciliteiten op de grond worden ter beschikking gesteld door
NLR. In principe mag iedereen meedoen. Dit kunnen onderwijs- of onderzoeksinstellingen zijn, maar ook bedrijven of
andere initiatieven zoals DEAC (Dutch Electric Aviation Centre Teuge) en RHIA (Rotterdam the Hague Innovation Airport).
Begin 2021 zal NLR een (virtueel) brainstorm-evenement organiseren om onderzoeksprojecten voor 2021 te definiëren
waar we samen met andere partijen aan willen werken. Doel van de onderzoeksprojecten: verdubbeling van het
vliegbereik van de Pipistrel Velis Electro door middel van nieuwe batterijtechnologie of een brandstofcel en mogelijk in
een later stadium ook door aerodynamische verbeteringen van het vliegtuig. In het kader van veiligheid, tijd- en
kostenbesparing willen we dit eerst op kleinere schaal demonstreren in het lab, in de windtunnel of met inzet van
drones.
Trefwoorden: vliegen, reizen, duurzaam, elektrisch vliegen, luchtvaart

||| Blogs |||

09/07/21
Dromomania
Wat een intens genot was het. De voortijdige uitschakeling van het Nederlands Elftal (nou ja, eigenl...
30/10/20
Open brandbrief
Open brandbrief
30/10/20 · Reis & vervoer · Toerisme · Marcel Baltus | Lees meer
Beste reisindustrie collega,Je kent hem vast wel  – Atlas, de krachtpatser op de achterg...
05/10/20
Van overtoerisme naar ondertoerisme?
Van overtoerisme naar ondertoerisme?
05/10/20 · Toerisme · Jasper Heslinga | Lees meer
Waar tot maart dit jaar de discussie nog volop ging over té veel toeristen, hoe om te gaan me...
08/09/20
Het nieuwe normaal maakt nieuwsgierig en creatief
Het nieuwe normaal maakt nieuwsgierig en creatief Wat is het nieuwe normaal? Deze vraag heb ik ...
13/05/20
Meer marketing? Nu even geen Holland-promotie!
Hans van Leeuwen vindt dat er geen geld moet worden gestoken in Holland Promotie maar juist ondernemers moeten worden ondersteund.

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

29/07/21
Visit Zuid-Limburg zoekt na watersnood tijdelijke locatie
Beide locaties in Valkenburg van DMO Visit Zuid-Limburg zijn nog onbruikbaar na de enorme watersnood. Om gasten te helpen is een tijdelijk informatiepunt opgezet bij het station van Valkenburg maar de organisatie heeft nog een locatie nodig.
26/07/21
Norwegian Cruise Line vaart voor het eerst weer na 500 dagen
Norwegian Cruise Line (NCL) heeft gisteren haar cruise comeback officieel ingeluid met een dubbel debuut: Norwegian Jade is niet alleen het eerste schip van de 17 schepen tellende vloot die na 500 dagen weer gasten verwelkomde aan boord, ze schreef ook geschiedenis voor NCL door zich als eerste schip in haar thuishaven Athene (Piraeus) te stationeren. Daar is de Griekse minister van toerisme blij mee.
23/07/21
Nog meer Nederlanders boeken in Nederland - dramatisch verlies door wegblijven buitenlandse gasten
De groeiende onzekerheid rondom de steeds wisselende reisadviezen houdt vakantiegangers in eigen land. Dat blijkt uit data van boekingsplatform BungalowSpecials.nl. Ondertussen tekent zich een forse verliespost af voor de vakantieparken door het missen van de buitenlandse gasten in de cruciale zomermaanden voor de toeristische sector.
15/07/21
Meer Nederlanders willen in eigen land op vakantie
Tweederde van de Nederlanders wil dit jaar op vakantie. De meeste Nederlanders met vakantieplannen willen in Europa op vakantie gevolgd door het eigen land dat aan populariteit wint.
14/07/21
EU-toerisme: -61%
Het toerisme in de Europese Unie is gedurende de pandemie ingestort. Het aantal nachten dat toeristen in logiesaccommodaties doorbrachten daalde tussen april 2020 en maart 2021 met maar liefst 61% ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder.
14/07/21
Dramatische maand juli voor de reisbranche
Nadat in juni buitenlandse bestemmingen weer populairder werden dan vakanties in eigen land en het aantal boekingen op het niveau van 2019 zat, is de reisbranche in juli opnieuw ingestort. Vakantiegangers zoeken vooral weer naar bestemmingen in Nederland en het aantal boekingen is in een week tijd met 25 procent gedaald.
12/07/21
Exclusief voor leden
Trend forse stijging verkoop caravan en camper: mobiele accommodatie geeft veilig gevoel in pandemie
In de eerste helft van 2021 werden in Nederland exact 5.400 nieuwe caravans geregistreerd, oftewel ruim 35 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar en het hoogste aantal sinds 2011 voor een eerste jaarhelft. De verkoop van caravans kende een aantal jaren een daling maar 2020 kwam de hernieuwde aandacht voor de sleurhut. Het negatieve sentiment rond de caravan lijkt omgeslagen. De populariteit stijgt dit jaar door.
09/07/21
Watersport wil inspraak op beleid Grevelingen
In een gezamenlijk opgestelde visie ‘De juiste koers voor de Grevelingen’ over de waterrecreatie ín het gebied, pleit een samenwerking van belanghebbenden in de waterrecreatie voor meer inspraak op het beleid voor deze bekende watersportlocatie. Het gaat om het inspelen op de markt die jaarlijks rond de 30 miljoen euro aan bestedingen oplevert in dit gebied.