ABN-AMRO: ook in 2021 nog omzetverliezen voor grote delen vrijetijdssector

Deskundigen van de bank voorzien geen snelle oplossing van de pandemie. Het herstel zal geleidelijk verlopen en in 2021 niet volledig zijn. Bovenop de met het virus samenhangende beperkingen en de terughoudendheid van consumenten en ondernemers, zullen volgend jaar de tweede-ronde-effecten zwaarder gaan wegen. Onder meer de hogere werkloosheid en de bedrijfsfaillissementen zullen de herstelperiode verlengen.  Bovendien moeten we rekening houden met een derde golf aan het begin van 2021.

De bank ziet dat het water inmiddels bij tienduizenden ondernemers aan de lippen staat. De mogelijkheden om de vaste lasten te beperken verschillen per branche en soms zelfs per onderneming.  Voor heel 2020 verwacht de bank dat met uitzondering van de vakantieparken alle sectoren flinke omzetverliezen leiden. Campings (-10%) en fastfood (-13%) doen het nog redelijk goed maar daarna gaat het snel bergafwaarts. Restaurants (-43%), kantines en catering (-49%), hotels (-69%), attractieparken en dierentuinen (-65%), bioscopen (-70%), musea (-76%) en travel (-85%). 

Voor 2021 voorziet de bank voor travel, musea, bioscopen en attractieparken en dierentuinen nog forse omzetverliezen ten opzichte van 2019. Vakantieparken, campings en fastfood zullen de omzet zien toenemen.

De hotels die zijn gevestigd in de grote steden doen het sinds het uitbreken van de crisis ronduit slecht. De redenen liggen voor de hand; minder buitenlandse toeristen en internationaal zakenverkeer en het wegvallen van congressen en evenementen. Voorheen had 40 procent van alle hotelgasten een zakelijk motief. Vooral in de grote steden is deze groep sterk teruggevallen. Met de hotels in de periferie gaat het dit jaar redelijk. Zij zijn minder afhankelijk van zakelijke gasten en internationale toeristen. Naar verwachting leidt de coronacrisis tot een verdere consolidatie in de branche. Al veel langer sluiten zelfstandige hotels zich bij een keten aan. Gemiddeld zijn hotels 22 procent van hun omzet kwijt aan overheadkosten. Dit betreft onder meer de huur of afschrijving op een eigen hotelpand en de kosten van het management, de verzekeringen en de marketing. Hotels binnen een keten zijn vanwege hun grotere omvang beter in staat om die kosten per overnachting te drukken en daarmee hun winstgevendheid te verhogen. Daarnaast worden in de hotellerie veel vaste contracten opgezegd. 

Hoewel campings en veel vakantieparken dicht waren tijdens Pasen, Pinksteren en de meivakantie, hebben zij de schade kunnen beperken in de zomermaanden. Afgelopen zomervakantie zijn voor kampeerplekken gemiddeld 21,2 procent meer reserveringen gemaakt dan een jaar eerder. Vakantieparken presteerden in de zomer nog beter met een toename van 24,7 procent. Dat laat onverlet dat de uitbaters van groepsaccommodaties deze luxe niet hadden. Een groot aantal van hen verkeert inmiddels in zwaar weer. Net als bij de hotels kunnen zij op het moment niet veel meer doen dan te zorgen voor goede hygiëne en annuleringsvoorwaarden om bezoekers alsnog over de streep te trekken. Naar verwachting wordt 2021 een goed jaar voor de vakantieparken en campings. Nederlanders boeken hun vakanties voorlopig dichtbij huis en lijken graag op pad te willen.

De omstandigheden in de reisbranche zijn bijzonder grimmig. Reisondernemers worden dit jaar geconfronteerd met een omzetuitval van 85 procent. Daarnaast maken ze hoge kosten als gevolg van de annuleringen en repatriëring. Geen andere branche binnen de sector Leisure heeft het zo zwaar voor de kiezen gekregen. Voor volgend jaar wordt weliswaar sterk herstel verwacht, maar het niveau van voor de crisis blijft nog ver uit zicht. Voor veel ondernemers is het dit jaar erop of eronder. Zij doen er goed aan om te bepalen tot hoe ver zij willen gaan bij het in leven houden van hun onderneming. Nu stoppen kan restschulden helpen voorkomen. In veel gevallen staat Stichting Garantiefonds Reisgelden garant en kunnen trouwe klanten hun aanbetaalde reis vergoed krijgen.

Musea krijgen dit jaar naar verwachting slechts 8,7 miljoen bezoekers over de vloer. Dat zijn er 24 miljoen minder dan de 32,7 miljoen van vorig jaar. Een belangrijke oorzaak van deze terugval is de afname van buitenlandse toeristen die in 2019 nog goed waren voor 29 procent van het totale museumbezoek. Ook ouderen blijven weg. Een kwart van de bezoekers is ouder dan 65 jaar. De terugval in inkomsten loopt echter niet parallel aan die van het bezoek. Van de ruim 1 miljard euro aan inkomsten kwam in 2019 iets minder dan de helft uit subsidies of andere giften. Musea hebben zich de afgelopen jaren met succes ingespannen om hun eigen inkomsten te verhogen. Van die inspanningen zien zij voorlopig weinig terug. Musea hebben overigens slechts beperkte mogelijkheden om snel hun kosten te verlagen.

Attractieparken & dierentuinen: omzet stevig teruggelopen

Ook de attractieparken en dierentuinen zien hun omzet stevig teruglopen door de lockdown en de capaciteitsbeperkende maatregelen. De personeelskosten nemen toe doordat er meer mensen nodig zijn die moeten waarborgen dat bezoekers afstand van elkaar houden. De omzet bedraagt dit jaar naar verwachting een derde van het vorig jaar. Volgend jaar wordt herstel verwacht, maar oude niveaus blijven nog ver uit zicht. Veel attractieparken en dierentuinen bevinden zich buiten de randstad. Dat had als voordeel dat zij goed hebben kunnen inspelen op de behoefte van Nederlanders die in de zomer veelal in eigen land vakantie vierden.

De crisis heeft als positief punt dat attractieparken en dierentuinen worden gedwongen tot een ander en wellicht meer bestendig bedrijfsmodel. Voor corona richten de parken zich vooral op het binnenhalen van zoveel mogelijk bezoekers. Zo werd één op de drie tickets tegen hoge kortingen verkocht via een supermarkt of drogisterij. In de toekomst zal naar verwachting meer gekeken worden naar het type bezoeker en worden getracht een meer persoonlijke relatie aan te gaan. Bezoekers kiezen in toenemende mate een tijdsslot. Dat stelt de parken in staat om het bezoek te spreiden. Zeker als gevolg van de crisis is dit een interessante ontwikkeling. Bezoekers hebben door het vele thuiswerken meer ruimte om zomaar even overdag een bezoekje een park of dierentuin te brengen.