Register pleziervaartuigen zo lek als een mandje

Directe aanleiding voor de commotie is de berichtgeving in het NOS televisieprogramma Nieuwsuur waarin duidelijk werd dat criminelen het certificaat misbruiken door de suggestie te wekken dat ze onder Nederlandse vlag varen. Ook buitenlanders die met hun boot onder de radar van de eigen autoriteiten willen blijven, gebruiken het Nederlandse certificaat. Aan de andere kant ondervinden goedwillende watersporters in het buitenland problemen omdat het certificaat dat nu wordt verstrekt niet meer wordt geaccepteerd.

In het televisieprogramma werd wederom duidelijk dat de registratie van boot, eigenaar en vlagvoering op vele punten zo lek is als een mandje. In Nederland kunnen bezitters van een pleziervaartuig bij het Watersportverbond een zogenaamd Internationaal Certificaat Pleziervaartuigen (IPC) aanvragen. Dat is een puur administratieve kwestie, er wordt geen controle uitgevoerd zoals bij een zeebrief. Dat certificaat wordt door het Watersportverbond in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat verstrekt. Het is bedoeld als eigendomsbewijs maar werd misbruikt als zogenaamde vlagbrief waarmee eigenaren konden laten zien dat ze onder Nederlandse vlag voeren. Toen Nederland op deze certificaten de nationaliteit veranderde van Nederlands naar niet van toepassing accepteerden diverse landen het certificaat niet meer en legden diverse jachten aan de ketting. 

Overigens kunnen pleziervaartuigen ook een zogenaamde zeebrief aanvragen. De ILT toetst of het eigendom van het vaartuig voldoet aan artikel 311 Wetboek van Koophandel. Dit resulteert in een nationaliteitsverklaring waarmee het vaartuig binnen één maand bij het Kadaster teboekgesteld moet worden. Na het plaatsen van het brandmerk op het schip en de definitieve inschrijving bij het Kadaster wordt de zeebrief afgegeven.  De zeebrief geeft het recht de Nederlandse vlag te voeren. Internationaal varen met een zeeschip zonder nationaliteit kan problemen veroorzaken bijvoorbeeld bij het bezoeken van buitenlandse havens en bij calamiteiten. Een zeebrief is het bewijs van nationaliteit van het zeeschip en vergelijkbaar met een paspoort voor een zeeschip. Het bezit van een zeebrief voorkomt problemen in het buitenland.

Het Koninklijk Nederlands Watersportverbond (KNWV) en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) werken sinds mei aan een aanscherping van de regels voor de afgifte van het Internationaal Certificaat Pleziervaartuigen (ICP). Aanleiding zijn ontvangen signalen van oneigenlijk gebruik. De exacte uitwerking wordt dit najaar bekend. Begin volgend jaar moeten de nieuwe regels ingaan. 

Volgens HISA-RECRON kunnen overtredingen op het water en criminele activiteiten  veel sneller en effectiever worden aangepakt. Een identificatie- en registratiesysteem (een ‘botenregister’) helpt hierbij. Het verbetert niet alleen de controle en handhaving van de politie en de Belastingdienst, maar ook van de Inspectie Leefomgeving en Transport, marechaussee, douane, zeehavenpolitie en waterkwaliteitsbeheerders. Zo wordt ook voorkomen dat sloopboten anoniem worden achtergelaten in jachthavens en overheidswater. Door een sluitende registratie krijgen alle watersporters eindelijk een eigendomsbewijs van hun boot. Dat is praktisch bij koop- en verkooptransacties, bij de afhandeling van verzekeringskwesties en het ontmoedigt criminele activiteiten.

Geert Dijks, directeur van HISWA-RECRON: "Nationale bootregistratie is een logische, kostenbesparende en effectieve oplossing. Wij pleiten al jaren voor één systeem, net zoals dat bij auto’s via het RDW uitstekend is geregeld. Gegevens als merk, type, bouwjaar en kentekennummer, gekoppeld aan eigenaarsgegevens en vlagvoering, moeten daarin worden opgenomen. Wij zijn opnieuw gestart met overleggen met diverse ministeries en handhavers. De berichtgeving in Nieuwsuur bevestigt weer eens dat er vaart moet worden gemaakt.”