Texelse Hoge Berg icoonlandschap

Alleen Noorbeek (Zuid-Limburg) heeft hetzelfde predicaat. De titel Icoonlandschap wordt toegekend door de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (VNC), in samenwerking met lokale partijen die betrokken zijn bij het behoud en de ontwikkeling van het gebied. De onthulling vond plaats tijdens de afsluiting van Open Monumentendag 2019 op schapenboerderij De Waddel, in het hart van het Hogeberggebied. Burgemeester Michiel Uitdehaag en VNC-ambassadeur Maarten van Rossem leidden de onthulling in. 

De Hoge Berg is met haar indrukwekkende hoeveelheid kenmerkende tuunwallen wereldwijd uniek te noemen*. Deze met plaggen gestapelde muurtjes waren lange tijd de enige mogelijkheid om percelen af te bakenen in het ruige eilandklimaat. De meeste tuunwallen dateren uit 1562, toen de Staten van Holland op Texel ingrepen in verband met achterblijvende belastinginning en de noodzaak tot graanverbouw. Het recht om overal vee te laten grazen werd opgeheven en de Hoge Berg - en andere hoge gronden - werden onder de boeren verdeeld en met tuunwallen afgezet. 

De gemeente Texel, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en agrarische natuurvereniging De Lieuw doen samen met particuliere eigenaren hun uiterste best om tuunwallen, schapenboeten (de karakteristieke ‘halve’ schuurtjes) en kolken (drinkwaterpoelen) in zo goed mogelijke staat te houden. Deze bijzondere landschapselementen geven het Hogeberggebied haar unieke uitstraling. 

Bovendien gedijen veel plant- en diersoorten in het schrale en droge milieu van de tuunwallen: de Noordse woelmuis, Texelse zandbij en rugstreeppad bijvoorbeeld, en planten als verfbrem, Engels gras, boshyacint en grasklokjes.