Investeren in aquapunctuur
Inerview Cees Loggen over de visie op waterrecreatie Noord-Holland tot 2030
Is het een holle kreet of een werkende cocktail? In de visie op waterrecreatie in Noord-Holland wordt gesproken over aquapunctuur. De visie wordt dit najaar definitief vastgesteld. Een interview met gedeputeerde Cees Loggen over investeringen, ondernemerschap en publieke belangen voor recreatie op en aan het water.
Twee verschillende kusten, knelpunten bij de infrastructuur en grote meren. Is waterrecreatie te complex voor één visie voor Noord-Holland?
"De visie is nu tot stand gekomen en wordt in het najaar door gedeputeerde staten vastgesteld. Dat vindt plaats in oktober. Het is een veelheid aan belangen maar ik vind het niet te complex. Door de methode met ambitiekaarten, samenwerken met alle stakeholders en het invoeren van aquapunctuur vind ik zelfs dat het een mooie ordening is voor de recreatieve sector. Het is een visie tot 2030, dan kun je niet blijven hangen op losse projecten maar blijf je de industrie uitdagen tot een sterke oplossing voor watersport en recreatie.”
Hoe werkt de aquapunctuur?
"Het woord is natuurlijk afgeleid van acupunctuur. Waarbij je
met een speldenprik veel energie laat stromen. Wij hebben dat op enkele punten
in de visie opgenomen omdat we vinden dat we met een speldenprik van overheden
en ondernemers veel in gang kunnen brengen. Meerdere belangen komen samen op
deze punten. Verbindingen vanuit water en land komen hier samen. Dat werkt ook
goed in de prioritering van projecten in de uitvoering. Het genereert naar mijn
mening meer effect en meer samenhang. In de visie zijn 12 punten aangewezen
voor aquapunctuur.”
"De Drechtdoorsteek. Daarmee kun je eindelijk van de rivier
de Drecht naar de Westeinderplassen”
Wat is een mooi voorbeeld van aquapunctuur?
"Het onderzoek naar de haalbaarheid van een toeristische trekvaart van Amsterdam naar Haarlem. Er moet gekeken worden of de route bevaarbaar is. Verder kijk je hoe steden zich hiermee kunnen ontwikkelen. Of je een beter aanbod krijgt en ook hoe ondernemers langs deze route op de vernieuwing in kunnen spelen. Ik vind dit heel mooi omdat water en cultuurhistorie samenkomen. Zo gaan we nog meer pareltjes bekijken. Zoals een helemaal nieuwe vaarverbinding, de Drechtdoorsteek. Daarmee kun je eindelijk van de rivier de Drecht naar de Westeinderplassen.”
Met name de ondernemers boven Amsterdam vroegen om een sloepennetwerk?
"Een compleet sloepennetwerk is inderdaad een grote wens.
Terwijl de visie geschreven werd zijn de eerste verkenningen al uitgevoerd.
Sloepbezit neemt nog steeds toe, in tegenstelling tot de witte vloot. Sloepvaren
is een echte trend. We willen als provincie stimuleren en organiseren dat er
een sloepennetwerk komt. Het is aan ons maar zeker ook aan de ondernemers om te
zien hoe je op deze netwerken kunt inspelen. Ik hoop dat we een sterk aanbod
aan faciliteiten maken zodat de consument verleid wordt om af te meren bij
bijvoorbeeld de horeca. Ook dat je met je sloep bij een bed&breakfast kunt
aanmeren voor een leuke overnachting. Het is een opgave want gemeenten moeten
ook ruimtelijk werk uitvoeren in hun beleidsplannen om het sloepennetwerk
mogelijk te maken. Diverse lokale plannen moeten daarvoor aangepast worden. Je
ziet nu dat door een visie de provincie de steun biedt bij de ontwikkeling.
Gemeenten en ondernemers zien waar de provincie en alle andere stakeholders
voor staan. Het gaat niet alleen om dat netwerk maar vooral wat de consument
dan aan de wal kan doen.”
Sloepennetwerk: "Gemeenten moeten ook ruimtelijk werk uitvoeren
in hun beleidsplannen”
Het directe geld dat samengaat met het uitvoeringsplan is slechts 9,3 miljoen euro. Is dat veel te weinig voor deze grootse visie met veel aandachtspunten?
"Het grote winstpunt is dat we met alle beherende organisatie op één lijn komen. We delen binnen de samenwerking de onderhoudsplannen. We weten nu al tot ongeveer 2021 wat er gedaan wordt voor het onderhoud van de watergangen. Dat zijn ook investeringen. Het beheer komt jaarlijks neer op een bedrag van ongeveer 37 miljoen euro. 9,3 miljoen direct geld voor de visie vind ik veel want daar komt jaarlijks het beheergeld bij. Door de visie zit je met elkaar aan tafel en wordt het relatief goedkoop om bijvoorbeeld extra ligplaatsen of vissteigers op te nemen in de beheerplannen. Die plekken zijn op zichzelf niet zo kostbaar. Wel als je daarvoor apart plannen moet maken wanneer ze buiten het onderhoud vallen. De investering in recreatie aan het water kost vele malen minder als het is meegerekend in het beheer. Dat is een andere benadering, zelfs revolutionair. In het najaar komt er een convenant met de waterschappen en Rijkswaterstaat om deze benadering echt met elkaar aan te gaan.
Als je kijkt naar de horizon, 2030 bij deze visie, dan is 9,3 miljoen een bescheiden bedrag. Daarom de aanpak samen met de beheerders. Het gaat door de 37 miljoen jaarlijks om indirect een veel groter bedrag. Daar komt bij dat in het uitvoeringsprogramma bepaald is dat dit geld altijd wordt geïnvesteerd met cofinanciering. Andere stakeholders dragen bij waardoor dit bedrag dat met de visie en uitvoering samenhangt nog veel hoger wordt.”
Riviercruises groeien hard. Onder meer Enkhuizen en Zaanstad profiteren, ook Haarlem komt op als cruisebestemming. Tijdens de bijeenkomsten vooraf bleek dat ondernemers niet weten waar de schepen zijn. Hierop biedt de visie geen antwoord?
"Wat we zien is dat cruises booming zijn. Gelukkig zien we alleen in Amsterdam dat het te druk is met het aantal cruiseschepen. Alkmaar, Zaanstad, Haarlem en Enkhuizen kunnen nog veel meer schepen ontvangen. We moeten met elkaar nadenken over een integraal aanbod voor cruiseschepen in Noord-Holland in plaats van iedere plaats zijn eigen aanbod. Deze visie is er niet voor het creëren van arrangementen. De visie gaat om het ruimtelijk vraagstuk zoals steigers, havens en meedenken over de marketing van de bestemming.”
De ondernemer wordt niet direct in de visie aangesproken maar zij waren wel volop aanwezig bij de bijeenkomsten. Waarom is de visie sterk gericht op de maatschappelijke kant van recreatie?
"We moeten een duidelijke scheiding maken tussen de verantwoordelijken voor beleid en beheer en de ondernemer. Waterrecreatie is welzijn, ontspanning. Het is in de eerste plaats voor de Noord-Hollander die na een drukke dag lekker aan het strand wil zitten. Of even met zijn bootje gaat varen. Water is in eerste instantie natuur en dat leidt tot recreatie en ontwikkelruimte voor recreatie. Het is dan ook zeker een document dat ingaat op de balans in de ontwikkelingen van de stakeholders. Ondernemer en overheid spelen in op de trends en ontwikkelingen maar het is aan de ondernemer of hij er een winstgevend bedrijf van kan maken. De visie steunt ondernemers wel in de kansen. Door goed contact met de ondernemers kunnen zij de visie inzetten voor hun belangen.”
Durfsporten is een relatief kleine groep maar wel goed zichtbaar. Deze bedrijven en verenigingen voelden zich vaak in het nauw. In de visie wordt duidelijk gepleit voor zonering. Waarom?
"Met het zoneringsproces moeten we constateren dat de
durfsporten het stiefkindje zijn en niet altijd een duidelijke positie krijgen.
Het is goed om via zonering die beoefenaars een eigen plek aan te wijzen.
Daarmee krijgen de sporters en de locatie duidelijk een eigen status. Het is
toch heerlijk als je volop je sport mag beoefenen en daar word je dan niet
gehinderd. Een duidelijke scheiding zorgt ook voor meer veiligheid. Ik vind dit
belangrijk omdat uit de trends blijkt dat durfsporten een toenemende bezigheid
is. Er komen ook razendsnel nieuwe producten bij die we nu nog niet meteen
overzien. Kitesurfen was tien jaar geleden nog een selecte groep. Dat is snel
veranderd, de spullen voor deze vorm van surfen kun je nu op heel veel plaatsen
kopen. Nu kan kitesurfen overal. Bij de visievorming werd duidelijk dat rondom
kitesurfen nieuwe scholen en hotspots ontstaan. Je ziet het met het jaar
professionaliseren.”
"Ik hoop dat we de beste provincie in waterrecreatie worden”
Stel u kijkt over een aantal jaren terug. De uitvoering van de visie vindt volop plaats. Wat ziet u dan?
"Nou, over ongeveer tien jaar dan hoop ik dat door deze visie en
de inzet van alle stakeholders Noord-Holland een vooraanstaande provincie in
waterrecreatie is. Ik hoop eigenlijk dat we de beste provincie in
waterrecreatie worden. Dat is prikkelend want we weten dat Friesland heel erg
goed is. Het is nog niet zo makkelijk om hen te verslaan. Verder denk ik dat
met alle inspanningen we een buitengewoon aantrekkelijke kust bieden aan
recreanten. Zodat heel veel mensen hier komen voor de rust of de actie.”
"Sportvissers brengen per jaar anderhalf miljard euro op”
"Graag wil ik nog de positie van de sportvisser aangeven. De recreatieve visser krijgt in deze complete visie een volwaardige plek. Ik vind dit belangrijk omdat vissen een grote economische factor is binnen waterrecreatie. Na alle uitstapjes aan de kust en de stijgende lijn van het sloepvaren zit direct daarachter de sportvisser. Hij verdient een mooie plek want sportvissers brengen per jaar anderhalf miljard euro op. Om het in economische termen simpel uit te leggen, de helft van de inkomsten met waterrecreatie wordt vóór de duinen verdiend en de andere helft achter de duinen. Achter de duinen daar staat de economische waarde van alle dagjes varen met een sloep op nummer 1 en het vissen staat dan op nummer 2. De sportvissers zijn heel belangrijk voor ons. We zorgen voor voldoende goede visstekken zodat de vissers volop van hun hobby kunnen genieten. Ondertussen levert dat heel veel mensen in de provincie ook wat op. Ik hoop dat ondernemers innovatieve producten maken voor deze grote groep waterrecreanten.”
Facts
- 20% vaarwater
- 756 miljoen euro aan bestedingen
- 30 miljoen uitstapjes naar de kust
- 500.000 dagactiviteiten jaarlijks met sloepvaren, roeien, kanoën of fluistervaren
- 2.380 riviercruiseschepen op bezoek (2014)
- 400 schepen in chartervaart
(Bronnen: Verkenningen Waterrecreatie Noord-Holland 2016 en Water bron van recreatie. Visie op waterrecreatie Noord-Holland 2030)
