Doe mee. Contest Innovatief Vervoer leisure-regio Midden Brabant

De samenwerkingsregio Midden-Brabant heeft zulke belangenverstrengeling in haar genen. Social innovation is hier leidend voor allerlei sociaal-economische ontwikkelingen: het samenwerken van vele uiteenlopende belanghebbenden die collectief marktmechanismen en zakenmodellen ontwikkelen. In deze ontwikkelingsregio staat nu de Contest Innovatief Vervoerssysteem ‘Van A naar Brabant’ op de rol als uitdaging aan studenten, deskundigen en geïnteresseerde burgers.

Toekomstvast vervoersconcept voor dubbel aantal bezoekers en reizigers

De vraag is om een toekomstvast vervoersconcept te schetsen voor een gebied waar het aantal dag- en verblijfsrecreatieve bezoeken verdubbelt tot 20 miljoen in 2025. Waar nu al grote infrastructurele werken op stapel staan. Waar de logistiek een economische hoofdrol speelt in een internationaal netwerk en waar belangrijke woon-werkbewegingen plaatsvinden. En dat in een regio omringd door knooppunten en waarvan de vrijetijdseconomie zich richt op een groot deel van Noordwest-Europa.

Organisatoren in ‘Van A naar Brabant’ zijn de Leisure Boulevard in Tilburg en Academie voor Stedenbouw, Mobiliteit en Logistiek (SLM) - deel van de NHTV Internationaal Hoger Onderwijs Breda. Zij zoeken een vervoersconcept waarmee de bloedstroom tot in de haarvaatjes van het Hart van Brabant wordt verzekerd. Voor gasten en bewoners, voor ondernemers en bestuurders, voor het onderwijs, enzovoort. De contest gaat begin september van start en eindigt met de nominaties, prijsuitreiking en een expositie in december.

Groeiambities als basis voor toekomstconcept

"De groeiambities van Midden-Brabant als toeristische trekker zijn reden om de kwaliteit en concepten van het huidige vervoerssysteem onder de loep te nemen”, zegt Leo Beckers, programmamanager van de Midden-Brabantse leisure-regio Leisure Boulevard. ‘We moeten inzetten op slimme totaalconcepten om de verwachte groei van bezoekersaantallen op een duurzame, betrouwbare en comfortabele manier op te vangen.’

Daarbij zijn ook de inwoners en de reguliere bedrijvigheid in het geding, aldus Beckers. "Het vervoersconcept moet niet alleen geschikt zijn voor de verplaatsing van toeristen in het Hart van Brabant en daarbuiten, maar ook aansluiten op andere functies als het woon-werkverkeer en het goederentransport. Het vervoersconcept moet tevens een richting geven waar én hoe toekomstig leisure-bedrijfsleven zich moet vestigen om optimaal bereikbaar te zijn.”

Geen futuristische treinstellen, wel een toekomstvaste aanpak

In de opzet van de contest worden alle randvoorwaarden geschetst en voorzien van kengetallen voor een realistische aansturing. "We zoeken niet naar nieuwe, futuristische middelen, al is de inzet ervan niet uitgesloten als die deel uitmaken van het geïntegreerde vervoersconcept wat we wensen. We zijn vooral op zoek naar dat concépt, een baanbrekend totaal-idee over hoe de vervoersbewegingen zodanig afgewikkeld kunnen worden dat we hier ons aangename woon- en leefklimaat behouden bij de geplande forse toename van bezoekers- en reizigersstromen.”

Ga er maar aan staan. Toch ligt het soms voor het oprapen, betoogt Beckers. "Vergelijk eens met leisure-regio’s als Orange County rond Orlando in Florida, ‘home’ van Disney World. Bezoekers daar zijn gewend om meer dan één locatie per dag aan te doen, hetgeen belangrijk is voor de gewenste opbrengst per gast-uur van de ondernemers. Dat vergt een uitstekend transportsysteem. Daar hebben ze het vooral opgelost met zeer fijnmazig, flexibel in te zetten busvervoer langs vaste routes, waar weer andere vervoersmodaliteiten op aansluiten, tot en met boten, monorails en particuliere vervoer-aanbieders.”

De organisatoren van ‘Van A naar Brabant’ zijn heel benieuwd naar de integratie van systemen, routes, modaliteiten en de planning daarvan tot één duurzaam model. Extra asfalt om de naar schatting 60.000 extra reizigers per dag in Midden-Brabant op te vangen gedurende 350 in plaats van 250 dagen per jaar is niet de bedoeling, "al leggen we geen al te grote begrenzingen op”. Aanpassing van de bestaande verkeers- en infrastructuur als ondersteunende maatregel moet dus wel kunnen. Beckers: "Denk aan tracéwijzigingen, éénrichtingsverkeer, transferia, toevoegen van afritten, dat soort zaken.”

Randvoorwaarden: bezoekersaantallen, internationale aansluiting

Met het oog op de contest zijn deels gefingeerde bezoekersaantallen van bestaande en nieuwe leisure-voorzieningen opgesteld. Andere randvoorwaarden zijn een perfecte aansluiting op bestaande internationale snelweg- en treinverbindingen (zoals Hoge Snelheidstreinen vanuit Breda) en op vliegvelden als Eindhoven en Rotterdam. Immers: in het Ambitiedocument Dreamport 2025 voor de regio Midden-Brabant krijgt de vrijetijdseconomie tot 2025 een heel nieuw ‘catchment area’ – het wervingsgebied tot zo’n 350 kilometer rond Midden-Brabant. Daar wonen niet alleen vele tientallen miljoenen consumenten maar spelen ook trein- en vliegverbindingen een rol van betekenis.

Beckers: "Welk concept je ook kiest, een belangrijk verschil met Florida is dat het véle uiteenlopende belangen verenigt, niet alleen die van de leisure. Dat is de grote uitdaging: het moet ook de inwoners en overige maatschappelijke ontwikkelingen faciliteren. En dat maakt het onderdeel van de social innovation in dit gebied.”

Capaciteit, synchromodaliteit en vraaggestuurd

Logistiek specialist Maarten van Rijn, docent (evenementen)logistiek aan de NHTV-SLM, licht een tipje van de sluier op. "Ik zie drie sleutelbegrippen als deel van de oplossing: capaciteit, synchromodaliteit en vraag-gestuurd aanbod. Capaciteit is een centraal begrip in elk logistiek proces. Het heeft weinig zin om twee bussen per uur méér naar de Efteling te sturen voor 100 man extra – druppel op gloeiende plaat. Elke vijf minuten een bus op gezette tijden van de dag is een heel ander verhaal.”

"En op de hoofdassen van het personentransport maakt het niet zoveel uit of een vervoermiddel half- of helemaal vol zit. In de haarvaatjes van het gebied daaromheen echter wel. Wil je je transport van daar uit laten aansluiten op die hoofdassen, dan moet je vraaggestuurd opereren. Antwoord geven op een acute vervoersvraag is heel anders dan een aanbod van één optie per uur, die vervolgens voor de gebruiker niet aansluit op zijn vervolgtransport. En tenslotte zie ik synchromodaliteit – nu een heel centraal begrip in de goederenlogistiek –als uitdaging voor het personenvervoer.”

Soepel switchen en kunnen kiezen

"Je moet keuzen voor diverse transportmiddelen naast elkaar hebben. Je moet telkens kunnen switchen van transportmiddel, al naar gelang de vraag op dàt acute moment. Móet je per se die overvolle trein die net wegrijdt als jij er aan gerend komt, of kan het ook met de bus die er naast staat? Moet het met gefixeerde aanbodtijden of kan het ook met flexibele modaliteiten – bijvoorbeeld een elektrische fiets die je hier oppikt en daar voor de volgende gebruiker achterlaat? Kun je het eigen vervoer in de publieke keten opnemen via transferia – logistieke knooppunten waar je de stromen synchroniseert door ze van specifieke modaliteiten los te koppelen? Een multimodaal systeem waarin je kunt schákelen dus, de modaliteit zelf doet er dan niet meer zo toe.”

Soms moet je beperken om uit te kunnen breiden

"Misschien moet je je parkeerruimte dan ook niet meer rond de eigenlijke attracties uitbreiden, maar juist rond zulke transferia aan snelwegen of op industrieterreinen, waarvandaan je comfortabel en snel tot aan de voordeur van je reisdoel kunt komen. Soms moet je voorzieningen op locaties juist beperken om de stroom van elders op gang te krijgen en te houden. Maar we doen doorgaans het tegenovergestelde. Hetzelfde geldt voor pieken en dalen: wanneer leren we pieken af te vlakken en dalen te vullen door betere spreiding? En tenslotte: uitgaande van dat soort zaken, waar en hoe moet de geplande groei van recreatieve voorzieningen dan plaatsvinden? Dat soort vragen staan in deze contest wat mij betreft centraal…’

Doe mee

Lezers van Recreatie & Toerisme en nritmedia.nl, doe mee met deze contest. Informatie is te vinden op www.leisureboulevard.nl en www.midpointbrabant.nl