Geplaatst op: 25-08-2014
Auteur: Han Verheijden

Attracties worden regionaal erfgoed

Attracties worden regionaal erfgoed

In mijn analyses van het toeristisch aanbod van regio’s of steden onderscheid ik altijd drie bouwstenen: het oorspronkelijk aanbod (cultuur, natuur, bevolking, infrastructuur), het afgeleide aanbod (accommodaties, voorzieningen en specifieke infrastructuur) en het organiserend vermogen (ondernemerschap, evenementen, promotie en boekingssystemen, etc.). Het oorspronkelijk aanbod is niet voor toerisme ontwikkeld, maar bepaalt meestal wel de identiteit van een bestemming. Denk maar aan de grachten van Amsterdam, de plassen en vaarten van Friesland of de kastelen en heuvels van Limburg.


Attracties (toeristische trekpleisters, zoals themaparken, uitkijktorens en dierentuinen) worden in deze systematiek gezien als onderdelen van het afgeleide aanbod. Deze voorzieningen zijn immers specifiek voor toeristisch gebruik gemaakt. Nu het toerisme een meer volwassen bedrijfstak wordt en zijn eigen geschiedenis opbouwt, lijkt dat te veranderen. De attracties worden door het publiek steeds vaker beschouwd als onderdeel van het regionaal, cultuurhistorisch aanbod en als mededrager van de regionale of stedelijke identiteit.


De Efteling, de Euromast, de Keukenhof, Madurodam en Neeltje Jans zijn allang niet meer louter commerciële themaparken. Ze zijn onlosmakelijk met de regio verbonden en zijn uitgegroeid tot bezienswaardigheden, die de doorsnee bezoeker niet mag en niet wil missen. Iets soortgelijks zie je in de Verenigde Staten, waar Disney World en Las Vegas beide om een puur commerciële reden zijn ontstaan. Inmiddels zijn deze trekpleisters ook fenomenen, die veel zeggen over de Amerikaanse mentaliteit en identiteit. Europeanen die anders nooit gokken of een pretpark bezoeken, gaan in Amerika wel naar de casino’s van Las Vegas of de parades van Mickey Mouse. Het mooiste historische voorbeeld van een gedaanteverandering is de Eiffeltoren: ooit een belangrijke trekker voor een Wereldtentoonstelling en nu een belangrijke bouwsteen van het Parijse erfgoed; voor de internationale toerist niet anders dan bijvoorbeeld de Sint-Pieter, de Borobudur, de Piramiden van Gizeh of de Taj Mahal.


Deze ontwikkeling kan in mijn visie een grote stimulans zijn voor de toeristische sector op regionaal of stedelijk niveau. De traditionele dragers van het oorspronkelijk aanbod (cultuur en natuur) zijn immers kwetsbaar (slijtage, schade aan flora en fauna) en hebben capaciteitsproblemen (probeer maar eens in de Sixtijnse Kapel te komen). Attracties zijn ecologisch of archeologisch veel minder gevoelig en kunnen relatief gemakkelijk worden uitgebreid en vernieuwd. Uitbreiding van de toeristische betekenis door het toevoegen van logiesaccommodatie kan hier ook sneller door de bestemming van de locatie en de beschikbare infrastructuur (ontsluiting, parkeren, etc.).


Nergens ter wereld zijn er zo veel attracties per vierkante meter of per inwoner als in Nederland. Hier liggen kansen en dus is het de hoogste tijd voor een herwaardering van onze parken. Planologische en financiële ondersteuning van de ontwikkeling van attracties kan veel voor een stad of regio betekenen. In mijn visie zal de burger dat ook toejuichen. Het gaat immers om ‘ons’ erfgoed, want wat is Den Haag zonder Madurodam, Emmen zonder Dierenpark, Rotterdam zonder Euromast, Midden-Brabant zonder Efteling, Harderwijk zonder Dolfinarium en Groene Hart zonder Keukenhof? En wat is er eigenlijk van toeristisch Eindhoven overgebleven na de sluiting van het Evoluon?


We zijn trots op onze attracties, en de inzet van publieke middelen voor de financiering van behoud en vernieuwing is zowel cultuurhistorisch als economisch meer dan de moeite waard! Vooral provinciale overheden zouden hier hun verantwoordelijkheid kunnen nemen en – naast planologische speelruimte – ook financiële middelen beschikbaar kunnen stellen voor de broodnodige investeringen in innovaties en kwaliteitsverbetering. De middelen zijn er en de toeristische sector zou er eigenlijk alles aan moeten doen om die te laten inzetten voor ‘hun’ regionale of stedelijke iconen.

Trefwoorden: attracties, erfgoed, regionale ontwikkeling, identiteit

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

02/12/21
Bouw van nieuw centrumgebouw op Vakantiepark Beekse Bergen gestart
Op Vakantiepark Beekse Bergen wordt sinds enkele weken hard gewerkt aan de bouw van het ni...
01/12/21
Exclusief voor leden
Definitief renovatieplan Boijmans levert minder tentoonstellingsmeters op
Het college van B&W van Rotterdam en de directie van Museum Boijmans Van Beuningen hebben met elkaar een definitief renovatieplan voor het museumgebouw vastgesteld. Daarin wordt niet de oorspronkelijk geplande ambitieuze renovatie gerealiseerd. De kosten zijn fors hoger (+19,7%, 44 miljoen euro) dan bij een basisrenovatie, maar lager dan bij de volledige ambitie.
28/11/21
Sector weer op slot, steunmaatregelen aangekondigd
Vrijdagavond heeft het Nederlandse kabinet nieuwe lockdownachtige maatregelen afgekondigd. Nederland gaat de facto om 17:00u op slot om het aantal bewegingen te beperken. Doel is het aantal besmettingen en daaruit voortvloeiende ziekenhuis- en ic-opnames te beperken. En weer is de vrijetijdssector de knop waar het kabinet aan draait. De oude steunmaatregelen worden weer opgetuigd.
25/11/21
Overhandiging eerste tactiele prentenboek van sprookje De redders van Ruigrijk
Deze week is het allereerste tactiele exemplaar van het sprookje ‘De Redders van Ruigrijk’ overh...
23/11/21
Hoge kerstmuts eye catcher in Toverland
Op het hoofd van de Zork, onderdeel van wildwaterbaan Expedition Zork in attractiepark Toverland, staat een gigantische kerstmuts van 3,85 meter breed en 2,5 meter hoog. “We wilden dit jaar een unieke eyecatcher introduceren bij de Magische Winterweken. Daarom hebben we ons karakter Zork voorzien van de grootste kerstmuts van Nederland”, aldus Luke Verhoeven, Manager Entertainment.
12/11/21
Snelle groei voor Convious
Het Nederlandse Convious is de afgelopen periode twee maal in de prijzen gevallen. Convious biedt bedrijven in de dagrecreatie een platform voor hun marketing-, verkoop- en servicestrategie. Het bedrijf groeit spectaculair.
09/11/21
Expedia Group stopt met dolfijnenvermaak na actie World Animal Protection
Reisplatform Expedia Group stopt met het aanbieden van attracties met dolfijnen en walvissen. Het pl...
03/11/21
Interessante transactiedata van ABN-AMRO
De vrijetijdssector heeft na een zwaar eerste kwartaal zich sterk hersteld in de maanden april t/m oktober. Dat wordt duidelijk uit transactiedata van ABN-AMRO waar 2021 wordt vergeleken met 2020.