Geplaatst op: 25-08-2014
Auteur: Han Verheijden

Attracties worden regionaal erfgoed

Attracties worden regionaal erfgoed

In mijn analyses van het toeristisch aanbod van regio’s of steden onderscheid ik altijd drie bouwstenen: het oorspronkelijk aanbod (cultuur, natuur, bevolking, infrastructuur), het afgeleide aanbod (accommodaties, voorzieningen en specifieke infrastructuur) en het organiserend vermogen (ondernemerschap, evenementen, promotie en boekingssystemen, etc.). Het oorspronkelijk aanbod is niet voor toerisme ontwikkeld, maar bepaalt meestal wel de identiteit van een bestemming. Denk maar aan de grachten van Amsterdam, de plassen en vaarten van Friesland of de kastelen en heuvels van Limburg.


Attracties (toeristische trekpleisters, zoals themaparken, uitkijktorens en dierentuinen) worden in deze systematiek gezien als onderdelen van het afgeleide aanbod. Deze voorzieningen zijn immers specifiek voor toeristisch gebruik gemaakt. Nu het toerisme een meer volwassen bedrijfstak wordt en zijn eigen geschiedenis opbouwt, lijkt dat te veranderen. De attracties worden door het publiek steeds vaker beschouwd als onderdeel van het regionaal, cultuurhistorisch aanbod en als mededrager van de regionale of stedelijke identiteit.


De Efteling, de Euromast, de Keukenhof, Madurodam en Neeltje Jans zijn allang niet meer louter commerciële themaparken. Ze zijn onlosmakelijk met de regio verbonden en zijn uitgegroeid tot bezienswaardigheden, die de doorsnee bezoeker niet mag en niet wil missen. Iets soortgelijks zie je in de Verenigde Staten, waar Disney World en Las Vegas beide om een puur commerciële reden zijn ontstaan. Inmiddels zijn deze trekpleisters ook fenomenen, die veel zeggen over de Amerikaanse mentaliteit en identiteit. Europeanen die anders nooit gokken of een pretpark bezoeken, gaan in Amerika wel naar de casino’s van Las Vegas of de parades van Mickey Mouse. Het mooiste historische voorbeeld van een gedaanteverandering is de Eiffeltoren: ooit een belangrijke trekker voor een Wereldtentoonstelling en nu een belangrijke bouwsteen van het Parijse erfgoed; voor de internationale toerist niet anders dan bijvoorbeeld de Sint-Pieter, de Borobudur, de Piramiden van Gizeh of de Taj Mahal.


Deze ontwikkeling kan in mijn visie een grote stimulans zijn voor de toeristische sector op regionaal of stedelijk niveau. De traditionele dragers van het oorspronkelijk aanbod (cultuur en natuur) zijn immers kwetsbaar (slijtage, schade aan flora en fauna) en hebben capaciteitsproblemen (probeer maar eens in de Sixtijnse Kapel te komen). Attracties zijn ecologisch of archeologisch veel minder gevoelig en kunnen relatief gemakkelijk worden uitgebreid en vernieuwd. Uitbreiding van de toeristische betekenis door het toevoegen van logiesaccommodatie kan hier ook sneller door de bestemming van de locatie en de beschikbare infrastructuur (ontsluiting, parkeren, etc.).


Nergens ter wereld zijn er zo veel attracties per vierkante meter of per inwoner als in Nederland. Hier liggen kansen en dus is het de hoogste tijd voor een herwaardering van onze parken. Planologische en financiële ondersteuning van de ontwikkeling van attracties kan veel voor een stad of regio betekenen. In mijn visie zal de burger dat ook toejuichen. Het gaat immers om ‘ons’ erfgoed, want wat is Den Haag zonder Madurodam, Emmen zonder Dierenpark, Rotterdam zonder Euromast, Midden-Brabant zonder Efteling, Harderwijk zonder Dolfinarium en Groene Hart zonder Keukenhof? En wat is er eigenlijk van toeristisch Eindhoven overgebleven na de sluiting van het Evoluon?


We zijn trots op onze attracties, en de inzet van publieke middelen voor de financiering van behoud en vernieuwing is zowel cultuurhistorisch als economisch meer dan de moeite waard! Vooral provinciale overheden zouden hier hun verantwoordelijkheid kunnen nemen en – naast planologische speelruimte – ook financiële middelen beschikbaar kunnen stellen voor de broodnodige investeringen in innovaties en kwaliteitsverbetering. De middelen zijn er en de toeristische sector zou er eigenlijk alles aan moeten doen om die te laten inzetten voor ‘hun’ regionale of stedelijke iconen.

Trefwoorden: attracties, erfgoed, regionale ontwikkeling, identiteit

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

26/02/21
Hoe hebben de Nederlandse logiesaccommodaties in 2020 gepresteerd?
Nederlandse logiesaccommodaties hebben vorig jaar 30% minder overnachtingen van gasten geregistreerd, het aantal gasten daalde met 40% harder omdat Nederlandse gasten langer bleven. Voor groepsaccommodaties en hotels was 2020 een extreem slecht jaar. Kampeer- en huisjesterreinen deden het met minnen nog relatief goed
25/02/21
VisitBrabant organiseert websessie met tips en tools voor komend seizoen
Op donderdag 11 maart organiseert VisitBrabant de websessie T-Tijd | Tijd voor Toerisme. In deze gratis websessie krijgen Brabantse vrijetijdsondernemers allerlei praktische tips en tools aangereikt waarmee zij direct aan de slag kunnen ter voorbereiding op het toeristische seizoen dat voor de deur staat.
24/02/21
Verhoging steun vaste lasten (TVL) lichtpuntje voor horeca
Ondernemers krijgen in het eerste en tweede kwartaal van 2021 een hogere maximale tegemoetkoming voor de vaste lasten (TVL). Ook verhoogt het kabinet in het eerste kwartaal de maximale voorraadsubsidie voor de gesloten detailhandel van 200.000 euro naar 300.000 euro. Het kabinet trekt voor deze verruiming 375 miljoen euro uit. Dat schrijven minister Van ’t Wout en staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en Klimaat (EZK) vandaag aan de Tweede Kamer.
23/02/21
Perceptie reputatie steden verandert door coronamaatregelen
De perceptie van sterkste reputatie van steden verandert door de invloed van een jaar lang aan coronamaatregelen. Amsterdam was altijd de favoriete stad in de ogen van de Nederlanders maar dat verandert. Utrecht neemt die koppositie over en de hoofdstad daalt zelfs twee plaatsen in een top 1 overzicht.
22/02/21
KHN sleept de staat voor de rechter
KHN is het kabinetsbeleid rond corona helemaal beu. Te lage vergoedingen voor gedwongen gesloten bedrijven en het gebrek aan perspectief zorgen voor disproportionele problemen voor horeca-ondernemers. De brancheorganisatie start daarom zowel een bodem- als een spoedprocedure.
22/02/21
Laatste loodjes coronacrisis loodzwaar voor de Drentse vrijetijdssector
In het laatste kwartaal van 2020 is het sentiment onder Drentse toeristische ondernemers flink afgenomen. Minder gasten, minder boekingen, volledige sluiting. Allemaal gevolgen van de huidige maatregelen.
17/02/21
Amsterdam meest favoriete stad in de Benelux voor hotelexploitanten
Nederland meest aantrekkelijke hotelmarkt in de Benelux met zes steden in de top 10 en Amsterdam, D...
17/02/21
Opnieuw ondersteuning voor Gelderse ondernemers in horeca en toerisme
Er komt extra ondersteuning voor de Gelderse horeca-, toerisme- en vrije tijdsector die zwaar is get...