Geplaatst op: 25-08-2014
Auteur: Han Verheijden

Attracties worden regionaal erfgoed

Attracties worden regionaal erfgoed

In mijn analyses van het toeristisch aanbod van regio’s of steden onderscheid ik altijd drie bouwstenen: het oorspronkelijk aanbod (cultuur, natuur, bevolking, infrastructuur), het afgeleide aanbod (accommodaties, voorzieningen en specifieke infrastructuur) en het organiserend vermogen (ondernemerschap, evenementen, promotie en boekingssystemen, etc.). Het oorspronkelijk aanbod is niet voor toerisme ontwikkeld, maar bepaalt meestal wel de identiteit van een bestemming. Denk maar aan de grachten van Amsterdam, de plassen en vaarten van Friesland of de kastelen en heuvels van Limburg.


Attracties (toeristische trekpleisters, zoals themaparken, uitkijktorens en dierentuinen) worden in deze systematiek gezien als onderdelen van het afgeleide aanbod. Deze voorzieningen zijn immers specifiek voor toeristisch gebruik gemaakt. Nu het toerisme een meer volwassen bedrijfstak wordt en zijn eigen geschiedenis opbouwt, lijkt dat te veranderen. De attracties worden door het publiek steeds vaker beschouwd als onderdeel van het regionaal, cultuurhistorisch aanbod en als mededrager van de regionale of stedelijke identiteit.


De Efteling, de Euromast, de Keukenhof, Madurodam en Neeltje Jans zijn allang niet meer louter commerciële themaparken. Ze zijn onlosmakelijk met de regio verbonden en zijn uitgegroeid tot bezienswaardigheden, die de doorsnee bezoeker niet mag en niet wil missen. Iets soortgelijks zie je in de Verenigde Staten, waar Disney World en Las Vegas beide om een puur commerciële reden zijn ontstaan. Inmiddels zijn deze trekpleisters ook fenomenen, die veel zeggen over de Amerikaanse mentaliteit en identiteit. Europeanen die anders nooit gokken of een pretpark bezoeken, gaan in Amerika wel naar de casino’s van Las Vegas of de parades van Mickey Mouse. Het mooiste historische voorbeeld van een gedaanteverandering is de Eiffeltoren: ooit een belangrijke trekker voor een Wereldtentoonstelling en nu een belangrijke bouwsteen van het Parijse erfgoed; voor de internationale toerist niet anders dan bijvoorbeeld de Sint-Pieter, de Borobudur, de Piramiden van Gizeh of de Taj Mahal.


Deze ontwikkeling kan in mijn visie een grote stimulans zijn voor de toeristische sector op regionaal of stedelijk niveau. De traditionele dragers van het oorspronkelijk aanbod (cultuur en natuur) zijn immers kwetsbaar (slijtage, schade aan flora en fauna) en hebben capaciteitsproblemen (probeer maar eens in de Sixtijnse Kapel te komen). Attracties zijn ecologisch of archeologisch veel minder gevoelig en kunnen relatief gemakkelijk worden uitgebreid en vernieuwd. Uitbreiding van de toeristische betekenis door het toevoegen van logiesaccommodatie kan hier ook sneller door de bestemming van de locatie en de beschikbare infrastructuur (ontsluiting, parkeren, etc.).


Nergens ter wereld zijn er zo veel attracties per vierkante meter of per inwoner als in Nederland. Hier liggen kansen en dus is het de hoogste tijd voor een herwaardering van onze parken. Planologische en financiële ondersteuning van de ontwikkeling van attracties kan veel voor een stad of regio betekenen. In mijn visie zal de burger dat ook toejuichen. Het gaat immers om ‘ons’ erfgoed, want wat is Den Haag zonder Madurodam, Emmen zonder Dierenpark, Rotterdam zonder Euromast, Midden-Brabant zonder Efteling, Harderwijk zonder Dolfinarium en Groene Hart zonder Keukenhof? En wat is er eigenlijk van toeristisch Eindhoven overgebleven na de sluiting van het Evoluon?


We zijn trots op onze attracties, en de inzet van publieke middelen voor de financiering van behoud en vernieuwing is zowel cultuurhistorisch als economisch meer dan de moeite waard! Vooral provinciale overheden zouden hier hun verantwoordelijkheid kunnen nemen en – naast planologische speelruimte – ook financiële middelen beschikbaar kunnen stellen voor de broodnodige investeringen in innovaties en kwaliteitsverbetering. De middelen zijn er en de toeristische sector zou er eigenlijk alles aan moeten doen om die te laten inzetten voor ‘hun’ regionale of stedelijke iconen.

Trefwoorden: attracties, erfgoed, regionale ontwikkeling, identiteit

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

13/09/19
Exclusief voor leden
Omzetgroei horeca zwakt af
De omzet in de horeca stijgt in 2019 naar verwachting met 2% om in 2020 af te zwakken naar een groei van 1,5%. Problematisch is dat het aanbod nog steeds groeit en de koek dus met meer bedrijven moet worden gedeeld.
13/09/19
Exclusief voor leden
Meer festivals trekken minder bezoekers
Nederland telt steeds meer festivals die minder bezoekers moeten verdelen. Wat is er in de markt aan de hand?
13/09/19
Exclusief voor leden
Rotterdam Pride maakt eerste crowdsourcing pride vlag ter wereld
Tijdens de Pride week van 22 t/m 29 september met het thema House of Colours, bouwt Rotterdam Pride ...
13/09/19
Museumjaarkaart en CJP veranderen voorwaarden stilzwijgend verlengen abonnement
Museumkaart en CJP hebben hun werkwijze aangepast nadat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) he...
12/09/19
Marketing D-Day: van een zoeker naar een boeker
Donderdag 3 oktober vindt in de inspirerende omgeving van Emesa (Amsterdam) de vakdag Marketing D-Da...
12/09/19
Exclusief voor leden
TUI kiest exclusief voor trein naar Parijs
In het najaar van 2020 ruilt TUI vliegreizen naar Parijs in voor treinreizen. Wie dan een pakketreis naar Parijs bij TUI boekt, kan alleen nog maar met de trein reizen. TUI wil hiermee een bijdrage leveren aan het verminderen van de CO2-uitstoot.
12/09/19
Toeristen besteden 1,7 miljard euro in Drenthe
In de Drentse vrijetijdseconomie werd het afgelopen jaar 1,7 miljard euro uitgegeven Dat maakte Marketing Drenthe bekend op een werkbezoek van Provinciale Statenleden afgelopen.
12/09/19
Echte inkomens stijgen nauwelijks
Voor onze branche toch wel zorgelijk dat de koopkracht van Nederlanders in 2018 met slechts 0,3 procent is gestegen. De laagste groei sinds 2013. Dit ondanks de economische hoogtijdagen.
Partners
Breda University of Applied Sciences
Initiatiefnemers
NRIT Media
Vrijetijdsnetwerk