Geplaatst op: 05-10-2020
Auteur: Jasper Heslinga

Van overtoerisme naar ondertoerisme?

Van overtoerisme naar ondertoerisme?
Afbeelding van edmondlafoto via Pixabay
Waar tot maart dit jaar de discussie nog volop ging over té veel toeristen, hoe om te gaan met een groeiend aantal toeristen, hoe organiseren we spreiding, heeft het coronavirus de sector volledig op zijn kop gezet. Hoe ingrijpend het virus en de ingestelde maatregelen de sector ook mogen raken, deze periode is ook een kans om fundamenteel anders en meer strategisch na te gaan denken over toerisme en hoe we dit met elkaar willen organiseren. Hierbij ben ik van mening dat niet alleen de focus moet liggen op het overtoerisme zoals in de afgelopen jaren, maar ook de andere kant van de medaille moet worden belicht, namelijk dat van ondertoerisme. 

De discussies rond overtoerisme legden al een aantal zwakke plekken van het fenomeen (massa)toerisme bloot, zoals een onevenredige verdeling tussen baten en lasten, negatieve impacts op landschappen en gemeenschappen, dit alles leidend tot overlast en onvrede bij inwoners. Wie de afgelopen jaren een krant opensloeg las bijna dagelijks over drukte in Amsterdam, Venetië en Barcelona en is er veel onderzoek verricht naar dit fenomeen. Hoewel ik zelf bijdragen heb geleverd aan verschillende onderzoeken (o.a. UNTWO, EU), is in mijn ogen het debat rondom overtoerisme altijd al een eenzijdige discussie geweest die de publieke opinie domineert. In een aantal gevallen is er sprake van te veel toeristen, maar voor het overgrote aantal van de toeristische bestemmingen in Nederland is dit helemaal niet het geval en is er eerder sprake van te weinig toeristen, oftewel ondertoerisme. 

Ondertoerisme is geen nieuwe term, maar wordt mijn inziens nog te beperkt gebruikt. In de praktijk zie je dat deze vaak toegepast wordt als marketingterm om de aandacht te vestigen op onontdekte pareltjes die nog niet zijn ‘verpest door het massatoerisme’. Maar het is ook goed om na te denken over de management aspecten van ondertoerisme, oftewel: hoe ga je om met gebieden waar toerisme een kleine rol speelt of waar de toestroom van toeristen is weggevallen. Het coronavirus laat zien dat het opdrogen van grote aantallen toeristen een gigantische impact heeft op bedrijven, met verliezen, faillissementen en ontslagen tot gevolg. Of het nu om overtoerisme of ondertoerisme gaat, het komt uiteindelijk allemaal neer op hoe moet worden omgegaan met veranderende omstandigheden. In de wetenschap hebben we het hier vaak over resilience, oftewel de veerkracht van een bedrijf, sector of gebied wanneer ze te maken krijgen met snelle of langzame veranderingen. Té gefocust zijn op één doelgroep of bedrijfstak maakt kwetsbaar, met alle gevolgen van dien.

Om te komen tot een meer gebalanceerde ontwikkeling, zijn we bij CELTH druk met het vormgeven van de ‘Agenda Bewuste Bestemmingen’, waarin, of het nu een situatie is van onder- of van overtoerisme, een aantal zaken relevant blijven zijn: een gedeelde visie, monitoring, verduurzaming van de sector, professionalisering door scholing. Bij wijze van voorbeeld moet ik meteen denken aan de arbeidsmarkt. In een situatie van overtoerisme gaat het om de vraag hoe te komen aan voldoende gekwalificeerd personeel. In geval van ondertoerisme gaat het om de vraag hoe in een bedrijf of organisatie zijn werknemers vasthoudt en niet verliest aan andere sectoren met een beter perspectief. In beide gevallen kan het antwoord liggen in bijvoorbeeld professionalisering, faciliteren van scholing en het bieden van een perspectief. Zo spelen er vele vraagstukken in onze toeristische sector waar wij, ondernemers, overheden, onderwijsinstellingen en onderzoekers, de komende jaren in gezamenlijkheid aan moeten werken. Of het nu gaat om een situatie waar er te veel of juist te weinig toeristen zijn: vanuit CELTH pakken wij graag onze rol als kennispartner in dit proces.
Topics:Toerisme
Trefwoorden: toerisme, overtoerisme, ondertoerisme, beleid, visie, strategie

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

06/10/22
Zonsondergang in de Hofvijver
Ter gelegenheid van Art The Hague komt er in de openluchtexpositie BlowUp Art Den Haag van 6 tot en met 9 oktober een object bij: de ondergaande zon op de Hofvijver. Deze wordt toegevoegd aan de route.
05/10/22
Exclusief voor leden
Europa leert van lessen coronapandemie
In Nederland stijgt weer het aantal mensen met een coronabesmetting. Op Europees niveau wordt net ingezet op betere afstemming van procedures met de lidstaten. Europa wil via de in 2020 gestarte Gezondheidsunie laten zien dat het leert van de coronaperiode.
03/10/22
Hollandse Waterlinies uitgelicht tijdens We Sluiten de Linies
Het evenement We Sluiten de Linies zet de Hollandse Waterlinies in de schijnwerpers. Forten, vesting...
03/10/22
4 SEO tips voor je vakantiewoningwebsite
Er zijn tal van tools die je kunt gebruiken om snel en eenvoudig je eigen website te bouwen. Als je dat eenmaal hebt gedaan, is het tijd om je website te optimaliseren voor zoekmachines. Eventueel kun je hiervoor een SEO bureau inzetten, maar het is ook mogelijk zelf de volgende tips toe te passen. Zo kun je je vakantiewoningwebsite verbeteren voor de zoekmachines!
30/09/22
Topdrukte bij ECC door vluchtannuleringen
Het Europees Consumenten Centrum (ECC) kijkt terug op recorddrukte in de zomerperiode. De consumentenorganisatie ontving in de zomermaanden van dit jaar 63 procent meer hulpvragen van Nederlandse vliegpassagiers dan in dezelfde periode vorig jaar.
30/09/22
Provincie Utrecht aan de slag met leidraad duurzame vrijetijdseconomie
De provincie Utrecht wil dat de sector voor toerisme en recreatie, oftewel de vrijetijdseconomie, versneld duurzamer wordt. Utrecht is een van de opstellers van een speciale leidraad die de sector hierbij moet helpen.
27/09/22
Datatool Limburg Marketing geeft uniek inzicht in bezoeker regio
Limburg Marketing heeft in samenwerking met de Universiteit Maastricht een unieke datatool ontwikkel...
26/09/22
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen lanceert bezoekersinformatie monitor
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen lanceert vandaag de Bezoekers Informatie Monitor. Het is de eerste t...