Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

10/05/21
Exclusief voor leden
Center Parcs waagt de sprong naar Denemarken
Het vakantiepark wordt gebouwd in Nordborg op het Zuid-Deense eiland Als. Het park biedt bij oplevering in 2024 waarschijnlijk 440 cottages. Er is ruimte voor nog enkele honderden cottages.
06/05/21
Willekeur bij TONK regeling?
De ANVR roept minister Koolmees van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op om samen met de reissector nog eens te kijken naar de uitvoering ‘Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten’ (TONK regeling). Veel kleine, zelfstandige reisondernemers geven aan dat bij sommige gemeenten sprake lijkt van willekeur bij het al dan niet toekennen, terwijl Koolmees in de media liet weten dat “onbekendheid en schaamte” een rol kunnen spelen bij het te weinig gebruikmaken van deze regeling.
05/05/21
Exclusief voor leden
Marketingactie: Thailand en OneFit bieden yogales
Een mooi voorbeeld van een destinatie die campagne en ervaring koppelt. Tourism Authority of Thailand (TAT) gaat een samenwerking aan met de Nederlandse fitnessorganisatie OneFit en zendt zaterdag 8 mei om 09:30 live vanuit het Six Senses Yao Noi Hotel nabij Phuket een yogales uit. Dr. Aneesh is ayurvedische arts, yogaleraar en meditatie-expert en neemt de deelnemers gedurende 45 minuten mee in een yogales.
04/05/21
Volgende week beslissing over buitenlandse vakanties
Volgende week komt er meer duidelijkheid over buitenlandse zomervakanties. Dat heeft demissionair minister De Jonge van Volksgezondheid gezegd. De Europese Commissie wil op haar beurt ingeënte toeristen van buiten de EU weer toelaten.
30/04/21
62% minder bezoekers in Vlaanderen in 2020 door corona
Toeristisch Vlaanderen heeft in 2020 maar liefst 62% minder bezoekers ontvangen. Nederland bleef met 517.000 aankomsten het belangrijkste herkomstland maar dat waren er wel 67% minder dan in 2019.
29/04/21
Europees Parlement stemt in met EU-Covid-19-certificaat
Het Europese Parlement heeft het licht op groen gezet voor de invoering van een EU-Covid-19-certificaat die het deze zomer mogelijk moet maken om weer binnen de Europese Unie te reizen.
29/04/21
Wisselingen in sales team touroperator TUI
Accountmanagers Marieke Jansen en Antoin Klein Hofmeijer gaan nieuwe uitdagingen binnen TUI aan. Marieke is sinds kort Retail Manager Commercial bij de TUI reisbureaus en Antoin vervolgt zijn carrière binnen TUI als Product lead Product City Western Region.
28/04/21
Corona-subsidie gastvrijheidseconomie verlengd
De horecaterrassen gaan weer open en daarom wijst de provincie ondernemers opnieuw op de Friese ‘c...