Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

18/01/21
Exclusief voor leden
Emirates start vaccinatie personeel
Terwijl in Europa nog volop de start van vaccinatieprogramma's een lastig politiek en operationeel probleem is, heeft Emirates vandaag de start gemaakt met het vaccinatieprogramma voor het personeel.
18/01/21
Plopsa en Tomorrowland samen in eerste extreme spinning coaster van Europa
Een mooie samenwerking tussen een festival en een attractiepark. Zo mogen we de samenwerking tussen Tomorrowland en Plopsaland in de nieuwe ‘Ride to Happiness’ wel bestempelen.
18/01/21
Nederland ook dit jaar favoriet vakantieland voor Nederlanders
Zoover verwacht dat ook dit jaar Nederlanders massaal in eigen land op vakantie gaan. Dat ziet de review- en boekingssite in het zoekgedrag op haar site. Net als in 2020 is ruim een derde van de vakantiegangers in 2021 op zoek naar bestemmingen in Nederland, met name in Limburg, Overijssel, Gelderland en Zeeland.
18/01/21
Nederlandse hotelmarkt volgend jaar hersteld, omzetten nog langer onder druk
De Nederlandse hotelmarkt zal in 2022 weer hersteld zijn en op het niveau van 2019 liggen. Alleen voor Amsterdam zal het herstel een jaar later komen. De omzet is dan evenwel nog niet op niveau.
18/01/21
Ryanair moet compensatievorderingen toch betalen
Goed nieuws voor claimorganisaties. Het gerechtshof in Den Bosch heeft geoordeeld dat claims op luchtvaartmaatschappijen die door claimorganisaties worden ingediend, moeten worden betaald.
15/01/21
EuroParcs nieuwe eigenaar van familiecamping Camping Oriëntal
EuroParcs is de nieuwe eigenaar van Camping Oriëntal in Berg en Terblijt. Met de aankoop van de cam...
15/01/21
Exclusief voor leden
Platform Makers van Maastricht is live
Het is een mooie samenwerking van de creatieve industrie en de dmo Maastricht Marketing. Gistermiddag werd het platform Makersvanmaastricht.nl gestart.
15/01/21
Verkiezing Camping van het Jaar 2021
De ANWB heeft tijdens een online evenement de winnaars bekendgemaakt van de ANWB Camping van het Jaar verkiezing 2021. Acht campings vielen in de prijzen. De prijs kan van invloed zijn na de forse populariteit van deze vorm van recreatie in 2020 door de coronacrisis. In de weging van de onderdelen is te zien wat consumenten verlangen van een type camping.