Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

21/06/21
Vier ondernemers in de spotlight op Vakdag Het Vakantiepark van de Toekomst
Voor de online Vakdag het Vakantiepark van de Toekomst filmt het camerateam van NRIT bij vier ondernemers. We stellen vandaag de eerste twee inspirerende ondernemers aan je voor.
21/06/21
Hoe optimaliseer je de overdracht van het vakantiepark?
Overdracht van vakantieparken is een groot onderwerp in de sector. Expert Klaas van Erp vertel er alles over bij de gratis online bijeenkomst Vakantiepark van de Toekomst 2021. Doe mee op dinsdag 29 juni, de start is om 12.30.
21/06/21
Exclusief voor leden
Natuurkampeerterreinen voeren digitaliserings- en efficiencyslag door
De Groene Koepel maakt een efficiencyslag mee. De organisatie van het netwerk van Natuurkampeerterreinen heeft een nieuwe website. Gelijktijdig vindt de introductie plaats van nieuwe logo’s voor zowel de Natuurkampeerterreinen als de GroepsNatuurkampeerterreinen en Trekkershutten. Als laatste zijn de lidmaatschappen vereenvoudigd.
21/06/21
Kleine VR ride door Amsterdam (+ video)
Vliegen tussen de duiven op de Dam, met hoge snelheid onder het Rijksmuseum door en zigzaggen tussen de bootjes op de Amstel. Bezoekers kunnen vanaf woensdag 26 juni de Amsterdam VR Ride, onderdeel van A’DAM VR Game Park met als opstappunt A’DAM Lookout, plaatsnemen in deze virtuele achtbaan.
21/06/21
Zeven nieuwe Archeo Route Limburg locaties
Op de eerste dag van de Nationale Archeologie Dagen op 18 juni zijn in heel Limburg 7 nieuwe Archeo Route Limburg locaties geopend. In totaal omvat de Archeo Route nu 59 locaties.
21/06/21
Nederland weer open op 1,5 meter
Nu het met de coronabesmettingen en ziekenhuisopnames de goede kant opgaat en 9 miljoen mensen (deels) zijn gevaccineerd, kan Nederland weer grotendeels open. Het kabinet heeft voor zaterdag 26 juni stap vier van het openingsplan aangekondigd.
18/06/21
Europa-Park krijgt met culinaire attractie het restaurant van de toekomst
Europa-Park heeft de eerste steen gelegd voor Eatrenalin; een futuristisch gastronomie-concept dat volgend jaar naast het attractiepark zal openen. Dit restaurant maakt gebruik van de nieuwste mediatechnologieën, een innovatief attractie-ritsysteem en verrassende culinaire en creatieve content. De gasten zullen al dinerend een buitengewone reis door fantastische werelden beleven.
18/06/21
Regio wil hulp van Rijk voor overlast waterplanten
Een brede coalitie van regionale overheden rond het IJsselmeer hebben een position paper naar de Tweede Kamer gestuurd waarin zij vragen om hulp van het Rijk voor een structurele oplossing van de waterplantenoverlast in het zuidelijke IJsselmeergebied. De watersport in het gebied heeft bijzonder veel last van overvloedige groei van waterplanten.