Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

30/07/21
Leidende tentoonstelling Fries Museum voor Arcadia bekend
De collectie Franse impressionisten uit Museum Boijmans Van Beuningen komt volgend jaar naar Leeuwarden. Het Fries Museum maakt samen met het Rotterdamse museum een grote tentoonstelling over de invloed van het Franse licht in de 19de-eeuwse schilderkunst, met landschappen van Franse meesters als Monet en Cézanne maar ook Nederlandse kunstenaars als Maris en Weissenbruch.
30/07/21
Exclusief voor leden
Pilot digitaal stoplicht systeem in horeca Dordrecht
Dordrecht krijgt de eerste pilot met een stoplichtsysteem voor de horeca. In een gratis app is dan te zien of er in een bepaalde horecagelegenheid voldoende plek is. Het initiatief wordt ondersteund vanuit de provincie Zuid-Holland.
29/07/21
Slecht en minder slecht nieuws voor evenementen
Maandag neemt het Nederlandse kabinet waarschijnlijk een beslissing over het al of niet doorgaan van eendaagse festivals zonder vaste placering. Het kort geding is daarom aangehouden. Inmiddels is ook meer duidelijk over de recente uitbraken bij festivals en horeca. Vanwege de ontwikkelingen krijgen evenementen 40 miljoen euro extra aan steun.
29/07/21
Visit Zuid-Limburg zoekt na watersnood tijdelijke locatie
Beide locaties in Valkenburg van DMO Visit Zuid-Limburg zijn nog onbruikbaar na de enorme watersnood. Om gasten te helpen is een tijdelijk informatiepunt opgezet bij het station van Valkenburg maar de organisatie heeft nog een locatie nodig.
29/07/21
Fietspad in Project Wierdijk open
Het fietspad Wierdijk in gemeente Hollands Kroon is klaar. De nieuwe fietsroute meandert langs de monumentale dijk en de rijke historie van het voormalige Waddeneiland Wieringen.
29/07/21
Via VR zomaar sprong naar 17e eeuw maken
Kinderen zijn gek op tijdrijzen. Het kan niet maar in het Westfries Museum in Hoorn toch weer wel. In het museum kun je extra tours boeken waardoor je via een virtual reality bril opeens door Batavia loopt in 1627. Het museum verdient ook wat extra met de tours.
26/07/21
Doek valt voor meerdaagse evenementen
De Alliantie van Evenementenbouwers begrijpt het besluit van de Nederlandse regering om meerdaagse evenementen waar kan worden overnacht af te gelasten. Ze roept de regering wel op om snel een besluit te nemen over de andere evenementen.
26/07/21
Norwegian Cruise Line vaart voor het eerst weer na 500 dagen
Norwegian Cruise Line (NCL) heeft gisteren haar cruise comeback officieel ingeluid met een dubbel debuut: Norwegian Jade is niet alleen het eerste schip van de 17 schepen tellende vloot die na 500 dagen weer gasten verwelkomde aan boord, ze schreef ook geschiedenis voor NCL door zich als eerste schip in haar thuishaven Athene (Piraeus) te stationeren. Daar is de Griekse minister van toerisme blij mee.