Worden zonvakanties te heet onder onze voeten?

Het weer. Waarschijnlijk na seks het meest gebruikte zoekwoord op Google. Zeker deze week zijn de tropische temperaturen hét gespreksonderwerp van de dag. De maand juni gaat de boeken in als de warmste juni sinds 1901. Merkwaardig eigenlijk dat de toeristenindustrie voor de zon nimmer een groot standbeeld heeft opgericht. Een megagroot standbeeld welteverstaan. Want wat heeft onze sector immens veel aan zonnestralen te danken.

Deze ster is feitelijk het fundament van de vakantieindustrie. We krijgen haar en haar warmte voor niets, en de reissector heeft er een miljardenindustrie van gemaakt. In omzet en aantallen toeristen. Voor vrijwel iedereen is het een must tijdens de vakantie. We worden er blij van, vrolijk, het stimuleert vitamine D aanmaak en we krijgen er een mooi kleurtje van. Voor het merendeel van de wereldbevolking is een vakantie zonder zon ondenkbaar. Maar dat denkbeeldige standbeeld zou straks wel eens barstjes kunnen gaan vertonen.

We zijn de welles-nietes discussiefase gepasseerd. Het klimaat verandert. Punt uit. Voelt de mens zich bij een gemiddelde temperatuur tussen de 25 en 30 graden prettig, wanneer de thermostaat richting 35 of zelfs 40 graden of meer stijgt, wordt het voor veel toeristen toch een beetje te warm onder de voeten. Zou over pakweg 30 tot 40 jaar de Mediterranee tijdens onze zomermaanden een no-go vakantie-bestemming worden, simpelweg omdat het dan té heet is? En dan laat ik het toenemend besef van de relatie tussen te veel zon en huidkanker nog even hierbuiten.

Dit scenario is volgens klimaatdeskundigen niet ondenkbaar. Een vakantie in de snikhete Mediterrane zon zou dan van een lust naar een last kunnen veranderen. Of liever overlast. Ervan uitgaande dat in Europa het hoogseizoen juli en augustus blijft, zou het zomaar kunnen dat er een massale boekingsverschuiving gaat plaatsvinden in die periode naar landen en regio’s waar de koperen ploert minder heftig is. Denk Centraal- en zeker Noord-Europese bestemmingen – ik voorzie een gouden toekomst voor bijvoorbeeld Scandinavische landen. En wie weet voor onze eigen Noordzeekust. Hoewel dit uiteraard een langetermijnkwestie is, zouden de betreffende verkeersbureaus en ministeries van Toerisme klimaatsverandering (of klimaatcrisis zoals The Guardian het liever noemt) dit item zeker op hun Toekomstvisie-marketingplannen moeten zetten.

Een andere optie: ipv in het hoogseizoen naar koelere bestemmingen (te moeten) uitwijken, stoppen met het dictaat van de Europese schoolvakanties in de zomer. Nu moeten alle families met kinderen verplicht in dit tijdvak op vakantie. De Nederlandse overheid voert weliswaar een vakantiespreidingsbeleid maar dat laat onverlet dat nog steeds heel Europa in juli en augustus vakantie viert.

Was en is de zon decennialang hét lokmiddel voor toeristen, ik zie in de toekomst ook een steeds grotere marketingtoolrol weggelegd voor… jawel… frisse lucht en stilte.

Lawaai is vandaag de dag gemeengoed geworden in onze samenleving waar een steeds groter deel van de bevolking mee geconfronteerd wordt. Blootstelling aan geluidsoverlast kan ernstige gezondheidsklachten tot gevolg hebben. Zo geeft onder meer de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aan dat het kan leiden tot gradaties van doofheid maar eveneens lichamelijke klachten, waaronder slapeloosheid, stress, hoge bloeddruk en zelfs hart- en vaatziekten. Vogelgeluiden, het ruisen van de wind of complete stilte zouden zomaar geliefde tegenhangers kunnen worden van stampvolle luidruchtige vakantieoorden.

Parasol op strand

Verkoelte opzoeken op warme stranddag

Ook de luchtkwaliteit in grote steden en geïndustrialiseerde gebieden op deze aardbol verslechtert zienderogen. Trek in de Randstad maar eens een wit overhemd aan en bekijk ’s avonds je kraag maar. Of veeg je terrastafel na een paar dagen maar eens schoon. Fijnstof heeft een ongunstig effect op de gezondheid. Een toenemend aantal mensen krijgt te maken met luchtwegklachten, waaronder astma en bronchitis. De heilzame werking van zeelucht of de zuivere lucht in bergen zal op termijn wellicht net zo’n aantrekkingskracht gaan krijgen voor toeristen als de zon nu.

Dat er een tijd kan komen dat aangename temperaturen, koelte, stilte, schone lucht en een natuurrijke omgeving de concurrentie zou kunnen aangaan met de zon als beslissingsfactor voor de vakantiebestemming – wie had het ooit gedacht.