Horecamedewerkers lopen groot risico op verbranden door de zon

Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Nationaal Huidfonds onder 1.053 buitenwerkers in de bouw, landbouw, gemeentelijke buitendienst en horeca. Buitenwerkers lopen vanwege hun beroep drie keer meer risico op huidkanker dan mensen die binnen werken.

Afgelopen jaar kregen ruim 81.000 mensen in Nederland de diagnose huidkanker; dat is elke zeven minuten een diagnose. Daarmee is huidkanker de meest voorkomende kankersoort in Nederland en de aantallen blijven jaarlijks stijgen. Een belangrijk deel van die diagnoses is direct te herleiden tot langdurige UV-blootstelling, bijvoorbeeld door een buitenberoep.

De horecasector valt op in het onderzoek. Op papier hebben horecamedewerkers een betere uitgangspositie dan andere buitensectoren. Medewerkers wisselen tussen binnen en buiten, werken vaak onder parasols of luifels en zijn minder lang aaneengesloten in de volle middagzon: 40% van de horecamedewerkers staat naar eigen zeggen vrijwel nooit langer dan een half uur tussen 12:00 en 15:00 in de directe zon, tegen 27% in de bouw en 20% in de landbouw. Toch verbranden zij evenveel door de zon als andere buitenwerkers.

Het komt wellicht doordat horecamedewerkers minder fysieke bescherming dragen. Een pet of hoed wordt op het werk door slechts 36% gedragen (tegen 62% in de bouw) en een zonnebril door 45% (tegen ruim 62% in de bouw en bij gemeenten). Kwetsbare plekken zoals de neus, oren en nek worden daardoor blootgesteld aan schadelijke UV-straling.

Minder dan de helft van de horecamedewerkers zegt zich zorgen te maken over de gevolgen op hun gezondheid van langdurig werken in de zon (44%). Zij vergeten ook het snelst zich te beschermen ten opzichte van de andere sectoren. Een op de vijf geeft aan geen tijd te hebben om zich in te smeren, eveneens het hoogst van alle sectoren. In de drukte van een shift verdwijnt zonbescherming als eerste van het lijstje. Eenderde geeft aan er tijdens een dienst niet bewust over na te denken.

In de horeca ontbreekt nog de organisatie waar werkgevers in andere sectoren al verder mee zijn. Minder dan de helft van de horecamedewerkers (41%) vindt dat hun sector zonbescherming serieus neemt, het laagste cijfer van alle onderzochte sectoren. In de bouw, waar veiligheid meer ingeburgerd is in de bedrijfscultuur, ligt dat duidelijk hoger: 55%. Tegelijk is het draagvlak voor verandering juist in de horeca het hoogst: 67% zou vaker bescherming gebruiken als de werkgever dit standaard beschikbaar stelt.

Het Nationaal Huidfonds vraagt extra aandacht voor de bescherming van buitenwerkers en roept deze week de Bescherm de Buitenwerker Week in leven. Bedrijven en organisaties die bij willen dragen aan de bescherming van buitenwerkers kunnen zich inschrijven voor het Zonvenant, zodat zij toegang krijgen tot materialen en informatie om hun werknemers beter te kunnen beschermen.

"De wil is er, maar de structuur ontbreekt," zegt Marijne Landman, Directeur van het Nationaal Huidfonds. "Op een terras of festival staat zonbescherming niet vanzelfsprekend op de planning. Juist daarom is het belangrijk dat goede zonbescherming vanzelfsprekend wordt op de werkvloer. Werkgevers kunnen daarin echt het verschil maken door bescherming tegen de zon onderdeel te maken van veilig werken. Daarvoor geven we altijd de vuistregel: zonkracht 3 of hoger? Weren, Kleren, Smeren."