Uitstelgedrag bij boekingen voor vakantieparken

De belangrijkste oorzaak: de btw-verhoging op overnachtingen, die sinds 1 januari 2026 is ingevoerd en direct effect heeft op prijzen en het boekingsgedrag.

De eerste cijfers uit de markt laten zien dat het aantal reserveringen voor de zomer momenteel circa 5 tot 20 procent lager ligt dan in dezelfde periode vorig jaar. Dit geldt met name voor vakantieparken, hotels en vakantiewoningen – precies de segmenten die het hardst geraakt worden door de btw-verhoging.

Die terughoudendheid is niet verrassend, meent Parkvakanties. Sinds begin dit jaar is het btw-tarief op logies gestegen van 9% naar 21%, wat vakanties in Nederland gemiddeld 10 tot 12 procent duurder maakt. Hierdoor is de consument aantoonbaar prijsgevoeliger geworden. Recente analyses tonen aan dat vakantiegangers vaker kiezen voor goedkopere alternatieven zoals een verblijf op een camping, minder overnachtingen of zelfs uitwijken naar het buitenland, veelal vlak over de grens.

Uit eerder onderzoek van Parkvakanties blijkt bovendien dat deze trend structureel kan zijn: bijna de helft van de Nederlanders geeft aan minder vaak op vakantie te gaan bij prijsstijgingen, terwijl ruim een derde eerder voor het buitenland kiest.

Met name grensregio’s voelen de impact, doordat landen als Duitsland en België aanzienlijk lagere btw-tarieven hanteren. Het prijsverschil werkt direct door in de keuze van de vakantieganger. Duitsers laten op hun beurt Nederland ook vaker links liggen.

Toch is het beeld niet uitsluitend negatief. Parkvakanties ziet duidelijke signalen dat consumenten hun boeking vooral uitstellen, in plaats van annuleren. De behoefte aan vakantie blijft onverminderd groot, maar de timing verschuift.

Waar voorheen vroegboeken de norm was, lijkt 2026 het jaar van de twijfelende consument te worden. Prijsontwikkelingen, aanbiedingen en economische onzekerheid zorgen ervoor dat veel gezinnen wachten op deals dichter op de zomerperiode. De onrust in de wereld en de duurder wordende vliegtickets door de kerosinecrisis doen daar nog een schep bovenop.

Parkvakanties verwacht dan ook dat de markt zich deels zal herstellen via een sterke last-minute fase. Zeker als aanbieders inspelen op prijsdruk met acties en kortingen, kan de achterstand in boekingen in de komende maanden nog (deels) worden ingehaald.

"We zien dat consumenten niet afhaken, maar vooral later beslissen. De verwachting is dat er nog een flinke golf aan last-minute boekingen aankomt richting de zomer.” aldus Laurens Taekema, oprichter van Parkvakanties.

De komende maanden worden daarmee cruciaal voor de sector. Als het prijsniveau stabiliseert en het vertrouwen bij consumenten toeneemt, kan de zomervakantie van 2026 alsnog een sterk seizoen worden – zij het met een ander boekingspatroon dan voorheen.