Europees Parlement wil creatief werk beschermen tegen AI
Creatieve producten waar auteursrecht op zit moeten worden beschermd tegen gebruik door kunstmatige intelligentie (AI). Dat wil het Europarlement. Ook moeten creatieve makers een vergoeding krijgen wanneer AI gebruik maakt van hun producten.
Verder pleit het Parlement voor bescherming van de nieuwsmedia om mediapluralisme en diversiteit van informatie te behouden.
Het Europees Parlement heeft een aantal aanbevelingen aangenomen over hoe om te gaan met AI, creatieve producten en media. Het gaat dan om hoe creatief werk met auteursrecht beschermd kan worden tegen gebruik door AI. De Europarlementariërs vinden dat de EU-auteursrechtwetgeving moet gelden op alle systemen van generatieve AI (ook wel GenAI genoemd) op de EU-markt, ongeacht de plaats van training of gebruik.
Het Parlement staat erop dat het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal door GenAI eerlijk wordt vergoed. Op die manier moet de creatieve sector in de EU worden beschermd. Het wil ook dat de Europese Commissie onderzoekt hoe vergoeding voor gebruik van creatieve producten uit het verleden kan worden gewaarborgd. Verder moeten aanbieders en gebruikers van AI met een lijst komen die alle werken bevat die worden gebruikt om AI mee te trainen. Dit komt in een centraal register op EU-niveau, aldus het Parlement.
Handhaving?
Als een lijst voor het register er niet is, dan kan dat worden beschouwd als een inbreuk op het auteursrecht. Dat heeft dan weer juridische gevolgen voor AI-aanbieders en -gebruikers. Mocht een rechter beslissen in het voordeel van de auteursrechthebbende, dan moeten AI-aanbieders of -gebruikers alle juridische en andere kosten betalen. Hiernaast wil het Parlement dat de Europese Commissie een nieuwe licentiemarkt voor auteursrechtelijk beschermd materiaal creëert.
Los daarvan willen de Europarlementariërs dat de Commissie komt met maatregelen om pers en nieuwsmedia te beschermen. Hun werk wordt al vaak gebruikt door AI-systemen. Media waarvan het verkeer en de inkomsten worden omgeleid door AI-systemen, moeten wat het Parlement betreft volledig worden gecompenseerd. Als hun inhoud wordt gebruikt voor het trainen van AI-systemen, moeten nieuwsmedia het recht hebben om dit te weigeren.
Bij samenvoegen van nieuwsinhoud moet het pluralisme van de media en de diversiteit van informatie worden gegarandeerd, aldus het Europarlement. Inhoud die volledig door AI is gegenereerd, mag niet door het auteursrecht worden beschermd. Het Parlement wil er ook voor zorgen dat individuen worden beschermd tegen de verspreiding van gemanipuleerde en door AI gegenereerde inhoud.
Volgens Europarlementariër Ton Diepeveen (PVV), tevens schaduwrapporteur op dit dossier, is het doel van de Europese Commissie juist om de huidige digitale wetgeving evenrediger te maken, niet om de reikwijdte ervan uit te breiden. Ook uit hij zijn zorgen over voorgestelde vergoeding met terugwerkende kracht voor auteursrechthouders. Diepeveen: "Het is duidelijk dat auteursrechthouders een billijke vergoeding moeten krijgen voor hun werk, maar een compensatie met terugwerkende kracht is disproportioneel. Het rapport pleit tenslotte voor wereldwijde convergentie op het gebied van intellectueel eigendom en wil dat de EU haar wetgeving toepast op ontwikkelingen die ook buiten de EU plaatsvinden. Universele toepassing zou de bestaande spanningen tussen de EU en de VS over technologieregulering vergroten, wat juist het tegenovergestelde is van wat we nodig hebben: de EU aantrekkelijk maken voor investeringen in deze sector."
