Wat laat je achter: Peter de Wilde

Regelmatig verlaten toonaangevende collega’s hun organisatie. Soms om elders in het gastvrijheidsdomein aan de slag te gaan, soms verlaten ze de sector of gaan op retraite, en weer anderen gaan vooral van hun vrije tijd genieten. Vanwege hun positie of persoonlijkheid hebben ze indruk gemaakt. In de rubriek ‘Wat laat je achter, wat geeft je mee en waar kijk je naar uit’ proberen we hun afscheidswoorden te vangen.

De beslissing om Toerisme Vlaanderen te verlaten kwam niet van De Wilde zelf. "Het is niet mijn keuze, maar een keuze van de regering,” legt hij uit. "Op verzoek van de vakminister is mijn functie open verklaard.” Ondanks het afscheid kijkt hij met trots terug op wat hij heeft bereikt.

De Wilde combineerde de afgelopen drie jaar twee agentschappen, een keuze die hij als strategisch en inhoudelijk waardevol beschouwt. "Ik geloof in de kracht van erfgoed als fundament voor toerisme,” zegt hij. "Maar ook in de noodzaak voor lokale gemeenschappen om holistische antwoorden te krijgen op complexe maatschappelijke uitdagingen. Die antwoorden komen niet uit verkokerde sectoren, maar uit samenwerking en integratie.”

Wat laat je achter?

Op de vraag wat hij achterlaat, antwoordt De Wilde met een knipoog: "Geen puinhoop.” Met vertrouwen neemt hij afscheid van een organisatie die klaar is voor de toekomst. Peter de Wilde laat niet alleen een stabiele organisatie achter, maar ook een visie die diep geworteld is in de sector met de door hem opgezette duurzame beweging: ‘Reizen naar Morgen’. "Ik denk dat ik een goed team met een gedeelde visie achterlaat. Het zijn collega’s die zich verbonden hebben aan betekenisvol toerisme. Zij dragen die missie uit, en gelukkig is die visie breder dan alleen het agentschap. Mijn team doet dat uitstekend.

De visie van Reizen naar Morgen is inmiddels stevig verankerd in het beleid én in de sector. "Ook de nieuwe minister heeft de visie omarmd,” vertelt De Wilde. "Toerisme Vlaanderen is geëvolueerd van een klassieke promotiedienst naar een waardegedreven agentschap. We zetten toerisme in als een positieve kracht voor welvaart, erfgoedbehoud en inclusie. Het draait niet langer om groeiende cijfers, maar om balans. Hoe zorgen we ervoor dat Vlaanderen floreert? Dat bewoners, bezoekers en ondernemers elkaar versterken, zonder de ziel van de plek te verliezen.”

Wat heeft u voor Toerisme Vlaanderen kunnen bereiken?

De Wilde benadrukt dat Toerisme Vlaanderen internationaal bekendstaat als een innovatieve speler, mede door de duurzame beweging. "Wij zetten kwaliteit boven kwantiteit. Dat was na corona zeker geen evidentie. Veel bestemmingen wilden terugkeren naar het oude denken: economische groei als enige doel. Natuurlijk was groei en omzet nodig in de periode na corona maar toerisme is zoveel meer dan dat. Dat lukt. We krijgen die balans voor elkaar, mede door het goede team dat hier aan werkt.”

Ook het netwerk dat rondom Reizen naar Morgen is opgebouwd, blijft volgens De Wilde overeind. "Het leeft nog steeds sterk, ook bij de partners. Dat is bijzonder, want vaak komt zo’n beweging na verloop van tijd tot stilstand.”

Wat is het geheim achter die blijvende energie?

"We hebben het van onderuit opgebouwd. Het is geen visie die van bovenaf is opgelegd. Mensen ervaren het zelf. We zijn tien jaar geleden begonnen met bewonersbevragingen. In het begin was dat spannend – sommige burgemeesters waren bezorgd dat het een afrekening met hun beleid zou worden. Dat is niet gebeurd. We wilden niet alleen weten wat toeristen zoeken, maar ook wat bewoners voelen. Wat is hun bereidheid tot gastvrijheid? Wat is hun sentiment over toerisme in hun leefomgeving?” Deze aanpak bleek cruciaal, zeker tegen de achtergrond van het groeiende probleem van grote druk op steden en locaties door toerisme. "We hebben gezegd: dit kan juist een versterking van het beleid zijn. Als je weet wat mensen voelen, kun je beter sturen.”

Wat geef je mee?

Een belangrijke succesfactor was de consistentie in beleid. "We hebben het geweer niet van schouder veranderd bij een nieuwe legislatuur,” zegt De Wilde. "Onze vorige minister omarmde de visie direct, mede omdat die aansloot bij maatschappelijke discussies over duurzaamheid en energie. Onze huidige minister, van een andere generatie, legt andere accenten, maar deelt de fundamentele visie.”

Volgens De Wilde vraagt dit om discipline. "Focus betekent keuzes maken. Sommige dingen doe je niet meer. Dat kan pijn doen. Ons team dat vroeger beurzen organiseerde, denkt met weemoed terug aan die tijd. Maar de antwoorden van vandaag vind je niet in de antwoorden van gisteren.”

Waarom is er een kantelpunt?

Op internationaal niveau ziet De Wilde een kantelpunt in toerisme. "Er is meer bewustzijn over de impact van toerisme op klimaat, cultuur en gemeenschappen. Massatoerisme bestaat nog steeds, maar er is een duidelijke verschuiving naar betekenisvolle, duurzame en lokale belevingen.” Corona heeft die beweging versneld. "Reizigers zijn kritischer geworden. Bestemmingen zijn weerbaarder. Er is meer aandacht voor balans: tussen gastvrijheid en leefbaarheid, tussen economische groei en ecologische grenzen.”

Peter de Wilde ziet technologie als een dubbelzijdig fenomeen binnen het toerisme. "Enerzijds maakt technologie het reizen makkelijker en helpt het bij het maken van keuzes,” zegt hij. "Maar anderzijds verhoogt het ook de druk op populaire plekken. Denk aan locaties die viraal gaan als ‘selfiespots’ – het evenwicht raakt daar snel verstoord.”

Volgens De Wilde ligt de uitdaging in het ethisch en strategisch inzetten van digitale tools. "We zijn in Vlaanderen vroeg begonnen met die transitie, maar er is nog veel te winnen. De toekomst ligt in samenwerking en maatwerk.” Voor De Wilde is toerisme nog altijd people’s business. "Het gaat om mensen die elkaar willen ontmoeten en samenwerken. Elkaar kennen, elkaars taal spreken – dat is essentieel. Zeker voor een kleine regio als Vlaanderen.”

Nog een wens om te realiseren?

Hoewel Peter de Wilde met trots terugkijkt, zijn er ook zaken die hij graag verder had willen uitrollen. "Vooral de pilotprojecten, het werken met de laarzen in de modder,” zegt hij. "Op sommige plekken heeft dat echt wortel geschoten, maar
elders is het nog broos. Daar had ik graag nog wat langer over gewaakt.” Daarnaast denkt hij al verder dan Reizen naar
Morgen. "Veel mensen moeten nog wennen aan die visie, maar ik denk al na over wat daarna komt. Niet Reizen naar Overmorgen, maar iets nieuws. Wat is de volgende stap?”

Tot slot vier learning points in vier zinnen

De visie ‘Reizen naar Morgen’: "Toerisme niet als doel op zich, maar als middel voor maatschappelijke welvaart.”

Innovatieve pilotprojecten: "Met bijzondere aandacht voor erfgoed. Denk aan erfgoedlocaties die zijn herbestemd tot plekken van beleving en reflectie.”

De praktijkgerichte aanpak: "Met de laarzen in de modder leer je hoe beleid echt landt bij mensen.”

Zijn team: "Een groep mensen die de visie niet alleen begrijpt, maar ook uitdraagt.” &