Tevreden terugblik Hanzejaar 2023

 Bezoekers en bewoners hebben opnieuw kennis gemaakt met het Hanze DNA. Het jaar leverde meer dan 100 activiteiten op in de Hanzesteden en vier gezamenlijke evenementen. Met als resultaat: grote betrokkenheid bij bewoners, bezoekers die de steden bezochten, nieuwe tradities en samenwerkingen, kennis en ervaring bij de betrokken partners en een recordaantal mediapublicaties. De organisatie blikt vooral terug op de sterke samenwerking, de stevige positie in klassieke en social media en minder op bezoekersaantallen. In de rapportage zijn toch voorbeelden te vinden van activiteiten met bereikte bezoekersaantallen.

Een belangrijk onderdeel van het Hanzejaar was het programmeren van gemeenschappelijke activiteiten en evenementen, zodat er groots uitgepakt kon worden. Er is met de overkoepelende activiteiten ingezet op een goede spreiding over het jaar – namelijk april/mei/oktober/december - aantrekkelijk voor verschillende doelgroepen. Door negen maanden lang in negen steden een breed programma aan evenementen, festivals, tentoonstellingen, rondleidingen en experiences neer te zetten kwamen er op allerlei manieren bijzondere samenwerkingen tot stand. Van de vier gezamenlijke evenementen hebben ‘24- uur Hanze’ en ‘Kleur de Hanze’ de grootste impact gemaakt.

Naast de talrijke activiteiten, zoals festivals, rondleidingen, exposities en spellen, heeft het Hanzejaar een veel breder effect gehad. De steden hebben zich tijdens het Hanzejaar niet alleen sterk geprofileerd als Hanzestad, maar ook als aantrekkelijke stad om te wonen, werken en te bezoeken. 

Directeur-bestuurder Evelyn Borgsteijn van MarketingOost en voorzitter Hanzesteden Marketing: "Het effect van het Hanzejaar overstijgt de sector van toerisme en recreatie, soms bewust, maar vaak ook onbewust. Dit heeft bijgedragen aan de Hanzetrots en een betere leefomgeving. Het jaar heeft een stevige impuls gegeven aan culturele waarden en programmering.” 

In verschillende steden is een koppeling gemaakt met onderwijs en educatie: het betrekken van scholen bij specifieke activiteiten of het ontwikkelen van educatieve programma’s bij culturele en onderwijsinstellingen. Het Hanzelied en Hanzekunstwerk waren verrassende parels en met name de goed georganiseerde (culturele) instellingen en organisaties wisten de succesvollere evenementen van de grond te krijgen. Maar er waren ook uitdagingen: een dergelijk themajaar vraagt veel voorbereidingstijd en daarmee budget voor aansprekende resultaten. Dit stond soms onder druk. Ook het betrekken van alle stakeholders in de stad is een behoorlijke opgave.  

Het Hanzejaar is goed zichtbaar geweest in Nederland en Duitsland bij inwoners, bezoekers en stakeholders. Hier is gezamenlijk hard aan gewerkt. En met succes, meldt de organisatie. Zo hebben alle activiteiten geleid tot een potentieel bereik van kleine 175 miljoen lezers in 2023, gemeten over alle uitingen in regionale en landelijke media in Nederland. Ook op sociale media was het Hanzejaar goed zichtbaar: op Facebook en Instagram werden ruim 3000 berichten geteld met #hanzejaar2023, dat zorgde voor zo'n 7 miljoen impressies binnen de sociale kanalen van Hanzesteden Marketing. Ten slotte werden op Youtube 813.265 video’s uitgekeken en trok visithanzesteden.nl 442.750 gebruikers. Alle resultaten van het Hanzejaar2023 zijn in een terugblik met fotoverslag via www.hanzestedenmarketing.nl na te lezen.

De organisatie noemt over het Hanzejaar geen bezoekersaantallen. Deze zijn in enkele gevallen bij de evenementen wel te vinden. Een paar voorbeelden.

Een voorbeeld van een evenement dat historie combineert met een spel zeer geliefd is in deze tijd. Op 13 en 14 mei 2023 vond het Hanze Escape Event plaats, waarbij in elke Hanzestad een speciale escape game kon worden gespeeld met allerlei vragen over de Hanze. In totaal zijn er voor de negen steden 178 tickets verkocht, dit betekent dat er in deze twee dagen zo’n 1000  deelnemers de game hebben gespeeld, vijf keer meer dan normaal.

De Hanze Experience trok 35.000 bezoekers.

Hanze City Trail trok 160 deelnemers

Schaatsen in de kerk, zorgde voor 3.000 bezoekers

Nieuwe evenementen en samenwerking

Het Hanzejaar valt op door heel veel nieuwe samenwerkingsverbanden. En dat levert structureel nieuwe initiatieven op. Daar zijn de Hanzesteden duidelijk trots op.In Deventer zijn vanaf het begin mensen en organisaties heel enthousiast over de Hanze en het Hanzejaar en deze groep werd groter naarmate het jaar vorderde. Inmiddels is er een echte Hanze community ontstaan met nieuwe kennismakingen, samenwerkingen en verbanden. Maar bovenal, meldt de organisatie, de gezamenlijke hernieuwde trots op onze Hanzestad.

Verschillende evenementen in Hattem komen terug, zoals het Culinair Hanzefest, de Hanzewandeling, Handelaren van de Hanze en de Spooktocht. In Zwolle is een stadswandeling ontwikkeld door ANNO in samenwerking met de Stadsdichter, waarin vele Hanzegedichten zijn opgenomen. In Doesburg zijn twee nieuwe evenementen ontstaan die blijven, de Hanzeproeverij wandeling en de Hanze City Trail. In september 2023 is een Hanze Atlas uitgegeven door WBooks, dat een groot historisch boekwerk is geworden over de 9 Hanzesteden.

Positief voor het vakgebied is het behoud van kennis. Er is veel kennis opgedaan door de verschillende evenementen en exposities en die blijft voor de toekomst voortbestaan. Zo hebben twee jonge gepromoveerde onderzoekers van Universiteit van Amsterdam bij Collectie Overijssel onderzoek gedaan naar de Hanzegeschiedenis van Zwolle. Het Hanzejaar heeft ook aanleiding gegeven en inspiratie voor invulling van evenementen in de toekomst, zoals het grote congres van de Hansischer Geschichtsverein in Zwolle in 2028 en de Internationale Hanzedagen 2030 (Zwolle) en 2031 (Harderwijk).