Enhancing Community Participation in Amsterdam’s Tourist Rental Policy: An Exploratory Case Study for Future Decision-Making
Nikkie Visser, masterstudent "Tourism, Society & Environment (MTO)” aan "Wageningen University & Research”, heeft in maart 2023 haar onderzoek afgerond met als titel: "Enhancing Community Participation in Amsterdam’s Tourist Rental Policy: An Exploratory Case Study for Future Decision-Making”. Het onderwerp van haar scriptie komt voort uit haar persoonlijke interesse in het besluitvormingsproces van de gemeente Amsterdam. Samen met haar ouders verhuurde ze een appartement aan toeristen in het centrum van Amsterdam, maar sinds 2021 is dit niet meer mogelijk door nieuwe wet- en regelgeving van de gemeente. Daarnaast worden er torenhoge boetes uitgedeeld aan mensen die een fout maken door bijvoorbeeld te vergeten een verblijf te melden van toeristen.
Nikkie Visser - Enhancing Community Participation in Amsterdam’s Tourist Rental Policy: An Exploratory Case Study for Future Decision-Making
Toen Airbnb en andere verhuurplatforms de toerisme-industrie van Amsterdam betraden, waren er geen regels om dit nieuwe fenomeen te reguleren. Vanaf 2013 werden echter geleidelijk regels en voorwaarden voor toeristenverhuur geïntroduceerd. Deze studie heeft onderzocht hoe de gemeente Amsterdam de lokale gemeenschap heeft betrokken in het besluitvormingsproces voor nieuwe wet- en regelgeving met behulp van de "Participatieladder van Edelenbos en Monnikhof (1998)”. Data is verzameld door deskresearch, document analyses, helikopter interviews, belanghebbenden interview en bijgewoonde vergaderingen. Er werd gebruik gemaakt van snowbal sampling, in totaal zijn er 13 respondenten (mix van beleidsmakers, betrokkenen in het besluitvormingsproces en politici) geïnterviewd. Sinds 2013 zijn er verschillende coalities en wethouders geweest die zich hebben beziggehouden met het onderwerp "vakantieverhuur”, zoals de wethouders Freek van Ossel, Laurens Ivens en Zita Pels. Het vakantieverhuurbeleid wordt besproken in de clausule van de huisvestingsverordening die jaarlijks op 1 januari wordt gewijzigd.
De resultaten geven aan dat de gemeente Amsterdam een formeel participatieproces heeft, maar dat de betrokkenheid van de gemeenschap beperkt is tot informatie-uitwisseling en meedenken (raadpleging en adviesverstrekking). Samenwerken en meebepalen werden niet toegepast, wat impliceert dat de gemeente de definitieve beslissing neemt over plannen. De gemeente Amsterdam betrekt de gemeenschap door een plan online te plaatsen waarop burgers kunnen reageren, dit heet inspraak. Op die inspraak komt een nota van beantwoording. Vervolgens gaat het voorstel naar de gemeenteraad waar het voorstel en de inspraak wordt besproken. Daarna is er een commissievergadering waar burgers drie minuten kunnen inspreken. Na deze vergadering wordt het voorstel aangepast, vervolgens gaat de gemeenteraad stemmen over het voorstel en dan wordt het voorstel voor de laatste keer aangepast en dan wordt er een besluit genomen. Andere manieren die werden gebruikt om burgers te betrekken in het vakantieverhuurbeleid waren: informatieavonden, een online platform, privévergaderingen en een denktank.
Het kan lastig zijn om betrokken te raken bij nieuwe plannen van de gemeente Amsterdam. Vaak worden de media benaderd door verschillende belanghebbenden om bepaalde onderwerpen op de agenda te krijgen. Burgers moeten bovendien veel moeite doen om zichzelf te betrekken bij de nieuwe plannen. Participatie leidt vaak tot teleurstelling bij burgers omdat er uiteindelijk niets met hun adviezen wordt gedaan en er veel tijd en moeite in is gestoken. Bovendien hebben burgers geen eigenaarschap over de plannen, waardoor ze minder snel willen participeren in de toekomst.
Deze studie beveelt aan dat de gemeente de communicatie verbetert door transparanter en pro-actiever te zijn bij het informeren van mensen over nieuwe regels en voorschriften en hoe de gemeenschap kan deelnemen. Het wordt geadviseerd dat de gemeente Amsterdam samenwerkt met verenigingen en lobbygroepen om een grotere groep te vertegenwoordigen in plaats van individuen. Ook wordt voorgesteld dat de gemeente een wethouder voor toerisme benoemt. Daarnaast moet de gemeente onderzoeken hoe er in de toekomst kan worden samengewerkt met de gemeenschap om meer eigenaarschap te geven over de plannen. Een respondent voegt daaraan toe: "Wat ik fascinerend vind is dat ik geen een keer het woord eigenaarschap zie (participatie leidraad gemeente Amsterdam), ook niet beslissingsmacht. Wat wij zien, als je aan co-creatie gaat beginnen dat het ongelofelijk moeilijk is om mensen te betrekken omdat er een participatie moeheid is. Dat is deels gewoon omdat er al heel vaak aan mensen wordt gevraagd met wat wilt u en wat ziet u, er gebeurt niks mee.”
Boven verwachting van de onderzoeker waren alle respondenten enthousiast om mee te doen aan het onderzoek. Omdat het een gevoelig onderwerp was had ze dit niet verwacht. Door het uitvoeren van deze studie is het besluitvormingsproces duidelijker geworden voor de onderzoeker, nu ze de wet- en regelgeving goed heeft bestudeerd gaat ze in de toekomst haar appartement verhuren als ze op vakantie gaat. Wat de onderzoeker opmerkelijk vond is dat je je echt goed moet inlezen over hoe je betrokken kunt raken in het besluitvormingsproces en je moet ook beschikken over een hoop kennis over het onderwerp en dan is de invloed die je kunt uitoefenen redelijk minimaal.
Ben je geïnteresseerd in dit onderwerp en wil je meer weten? Aarzel dan niet om mij een mailtje te sturen: nikkievissser@hotmail.com.
