Geplaatst op: 24-05-2023
Auteur: Marc Gerlings

ENSUT van start – onderzoek bewoners willen meestal degrowth

ENSUT van start – onderzoek bewoners willen meestal degrowth
Nieuw onderzoek laat zien dat de stem van bewoners in toerismebeleid niet gehoord wordt. Foto: ENSUT.

Op 23 mei werd met een bijeenkomst in het Amsterdamse A-Lab de start gevierd van het onderzoeks- en projectennetwerk ENSUT voor stedelijk duurzaam toerisme. Nieuwe onderzoeksresultaten gingen gepaard met de opening. Het sentiment over de groei van het toerisme in Amsterdam, Rotterdam en Barcelona toeristische verandert. Bewoners kunnen nauwelijks hun stem laten horen en dat moet veranderen.

Het Expertise Netwerk Duurzaam Stedelijk Toerisme (ENSUT) onthulde, tijdens de officiële lancering van het netwerk, de bevindingen van een nieuw vergelijkend onderzoek waarbij inzicht werd gegeven in de uiteenlopende benaderingen van verduurzamen van toerisme in Amsterdam, Rotterdam en Barcelona. Dit unieke onderzoek keek niet alleen naar de verschillen tussen de drie steden, maar verdiepte zich ook in de variaties binnen elk stedelijk centrum.


In Rotterdam en met name Barcelona zijn mensen het meest positief over de ontwikkeling van regeneratief toerisme, waarbij de nadruk ligt op het creëren van meerwaarde door toerisme. In Amsterdam echter geven de inwoners de voorkeur aan degrowth toerisme, waarbij de nadruk ligt op het creëren van meer balans door het verminderen van toeristische druk op de stad.

 

In deze stad is een groot verschil te zien tussen de meer drukbezochte wijken waar meer dan 50% positief staat tegenover minder toerisme, en wijken aan de rand van de stad en Noord waar minder dan 30% positief is over degrowth toerisme. Dit laat zien dat de blik op toerisme niet overal in de stad hetzelfde is.

 

Weinig animo voor gezamenlijke activiteiten met toeristen

In het algemeen zijn bewoners het meest enthousiast over diensten en faciliteiten die inspelen op hun dagelijkse behoeften, zoals voedselmarkten en winkelgebieden. Ruim 60% van de ondervraagden gaf hier de voorkeur aan. Evaringen die het lokale culturele erfgoed tonen en musea zijn met name in Barcelona ook erg gewenst. Meer traditionele toeristische activiteiten zoals festivals en grote wandelgroepen werden minder gewaardeerd. Hoewel inwoners de ontwikkeling van toerisme verwelkomen die hun leven veraangenaamt, is het niet zo dat ze actief contact met toeristen willen hebben. Integendeel, op de vraag of bewoners openstaan voor gezamenlijke activiteiten met toeristen, antwoordden minder dan 30% van de ondervraagden in Barcelona en zelfs minder dan 20% van de ondervraagden in de Nederlandse steden positief.

Ko Koens: Hoe dan?

Bij de start van ENSUT presenteerde bedenker en oprichter van het netwerk Ko Koens, lector New Urban Tourism bij Hogeschool Inholland de onderzoeksresultaten en zei daarbij: "De voordelen van het toerisme zijn nog niet gerealiseerd. Waar is de verandering? En hoe gaan we dat doen?” Koens noemde onder meer regenarative tourism en degrowth buzz woorden van dit moment maar het is lastig om deze toe te passen in de praktijk. "Regenarative is een leuk woord maar veel bewoners willen degrowth. Maar wat betekent dat?”
Koens had er op het eind van zijn speech wel een antwoord op. "Het is niet makkelijk. Zoek mensen op waarmee je het niet eens bent. Daarom is er ENSUT. Bouw samen aan toerisme, blijf kritisch en bouw toerisme op met empathie voor elkaar. Het enthousiasme voor ENSUT is echt indrukwekkend.” Hierdoor ontstaat toch een perspectief om duurzaam toerisme in steden te onderzoeken en te organiseren.

 

Stevige verschillen stadscentra en omringende wijken

Interessant in het onderzoek is dat er zelfs binnen de steden verschillen gevonden zijn. Hoewel inwoners over het algemeen vinden dat het bestaande toerisme niet goed aansluit bij hun wijken, blijkt uit nader onderzoek dat mensen die in de stadscentra van Amsterdam en Rotterdam wonen, toerisme als redelijk passend voor het karakter van de wijk vinden, terwijl in andere wijken meer dan 70% zegt dat dit niet zo is. Bovendien zijn er uiteenlopende voorkeuren voor het type toerisme dat ontwikkeld moet worden: hoewel bezoek aan musea, culturele centra en ervaringen met lokaal erfgoed populaire activiteiten blijven in stadscentra en bepaalde andere gebieden, zijn deze activiteiten minder wenselijk in buitenwijken met minder toeristische drukte. Hier vinden bewoners vooral fietstoerisme en sport gerelateerd toerisme aantrekkelijker.

 

Wijkgericht toerismebeleid effectiever

Het lijkt erop dat een toerismebeleid gericht op het aantrekken van culturele toeristen voornamelijk wordt bepaald door de focus op stadscentra en andere delen met sterke culturele attracties.

 

Ko Koens, lector New Urban Tourism bij Hogeschool Inholland en initiatiefnemer van ENSUT: "Om de voordelen van toerisme te maximaliseren en negatieve effecten te beperken, lijkt een meer wijkgerichte benadering van toerisme van belang. Hoewel het begrijpelijk is dat steden zich met hun beleid concentreren op drukbezochte gebieden, zijn de maatregelen die hiervoor worden ontworpen minder geschikt voor andere delen van de stad, waar de meeste bewoners wonen en het grootste deel van hun tijd doorbrengen. Het omarmen van gelokaliseerde perspectieven, zelfs op kleine schaal, kan daarom effectiever zijn."

 

Stem bewoners onvoldoende gehoord

Een opmerkelijke zorg die uit het onderzoek naar voren komt, is de moeite die bewoners ondervinden om hun stem te laten horen. In alle steden en wijken benadrukt een meerderheid van de bewoners het belang van het meenemen van hun perspectief, en dat van lokale bedrijven. Minder dan een derde is echter tevreden over de mate waarin beleidsmakers momenteel rekening houden met hun behoeften. "De ontevredenheid onder bewoners over de mate van betrokkenheid is opvallend, gezien het feit dat zowel Amsterdam, Barcelona als Rotterdam aanzienlijke inspanningen hebben geleverd om meer betrokkenheid met bewoners te bereiken. Het lijkt erop dat deze inspanningen niet altijd worden gezien of ervaren door bewoners”, aldus Koens.

 

Leiderschap en samenwerking

Het onderzoek onthulde ook de verwachtingen van bewoners ten aanzien van het leiderschap van de lokale overheid bij de ontwikkeling van toerisme. Hoewel bewoners de lokale overheid als leidend zien, benadrukken zij de verantwoordelijkheid van verschillende stakeholders om de leiding te nemen. Om dit mogelijk te maken zal er beter samengewerkt moet worden door alle belanghebbenden.

 

Onderzoek 5 Europese steden

Dit zijn de eerste resultaten van een onderzoek onder 5000 inwoners van vijf Europese steden (Amsterdam, Rotterdam, Barcelona, Berlijn en Kopenhagen). Doel van het onderzoek is om de beleving van toerisme beter te begrijpen, om zo bij te dragen aan toeristische ontwikkelingen die beter passen bij de wensen van de dagelijkse gebruikers van steden. Verdere onderzoeksresultaten (ook gericht op reisgedrag van zowel bewoners als bezoekers) worden in de loop van dit voorjaar verwacht.


Ben je door de start van ENSUT en deze onderzoeksresultaten geïnteresseerd om in contact te blijven, dat kan hier.


Kijk ook naar het interview met de aanjager van het ENSUT netwerk, Iris Kerst tijdens de eerste online inspiratiesessie in de aanloop naar het Trendcongres Toerisme en Vrijetijd 2023 van februari 2023.

Trefwoorden: ENSUT, toerisme, stad, regeneratief toerisme, degrowth, duurzaam toerisme, beleid

CELTH
 






||| Nieuws |||

24/06/24
Meer weten over klimaatrisico's, impact of bewonersbetrokkenheid? CELTH komt met drie nieuwe onderzoeken!
Het Centre of Expertise Leisure, Tourism & Hospitalitu (CELTH) heeft de afgelopen week maar liefst drie nieuwe onderzoeken gepubliceerd. Zo brachten ze de klimaatrisico’s van Nederlandse reisorganisaties in kaart, onderzochten hoe ze bewoners beter bij toerisme(beleid) kunnen betrekken en ontwikkelden ze een impact label voor vakantiehuizen in de natuur.
18/06/24
Horeca prominente plek op Recreatie Vakbeurs 2024
Horecaleveranciers krijgen op de komende editie van Recreatie Vakbeurs op 12, 13 en 14 november 2024 in Evenementenhal Hardenberg een nieuwe en prominente plek op de beursvloer.
11/06/24
Exclusief voor leden
Amsterdam aantrekkelijk voor hotelinvesteringen maar Utrecht maakt inhaalslag
Amsterdam is in 2024 de meest aantrekkelijke stad voor hotelinvesteringen. Dit blijkt uit de Dutch Hotel City Index, die tijdens de PROVADA 2024 wordt gepresenteerd door Horwath HTL en ABN AMRO. Amsterdam blijft op plaats één maar let op Utrecht en Rotterdam.
10/06/24
Exclusief voor leden
Eerste energy hub geplaatst
Tijdens het Trendcongres Toerisme en Vrijetijd 2024 bleek dat bij ondernemers grote zorgen zijn over de krapte op het elektriciteitsnet. Het kan plannen voor extra faciliteiten naar gasten in de weg zitten. In Tholen is vandaag een extra energy hub geplaatst om het net te ontlasten.
06/06/24
Camperaars mijden hete vakantielanden
Nederlandse camperaars gaan de hitte in vakantielanden vermijden. Ze kiezen daarom in de toekomst voor andere landen en vinden dat campings te weinig doen.
04/06/24
Exclusief voor leden
Lichte groei Vlaanderen komend decennium met 5% meer inwoners
Begin 2023 telde het Vlaamse Gewest iets meer dan 6,77 miljoen inwoners. Dat zijn er afgerond 393.000 meer dan in 2013.
04/06/24
Omzet horeca groeit fors in 1e kwartaal
In het eerste kwartaal van 2024 groeide de omzet in de Nederlandse horeca met maar liefst 8,1%. De groei was even sterk in zowel de logiesverstrekking als in eet- en drinkgelegenheden.
03/06/24
Hoog water in de Waal zorgt voor ontruiming campings
Een deel van het water dat in Duitsland voor overlast en calamiteiten leidt, stroomt via de Rijn naar ons toe. Een piek van ruim 13,20m +NAP wordt bij Lobith verwacht in de nacht van donderdag op vrijdag. Enkele campings worden ontruimd.

||| Agenda |||

24/06/24 t/m 26-06-24
24/06/24 t/m 26-06-24: CBTS 2024
Van 24 tot en met 26 juni organiseert de Breda University of Applied Sciences de jaarlijkse CBTS-con...
25/06/24 t/m 28-06-24
25/06/24 t/m 28-06-24: Atlas Annual Conference 2024
Onder het thema 'Navigating the Future' organiseert de Breda University of Applied Sciences van 25 t...
12/11/24 t/m 14-11-24
12/11/24 t/m 14-11-24: Recreatie Vakbeurs 2024
Op 12, 13 & 14 november 2024 vindt de jaarlijkse Recreatie Vakbeurs plaats in Evenementenhal Har...