Noordelijke provincies en Zeeland geven het meeste uit per inwoner
In de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen op 15 maart is het
interessant om te zien waar de provincies hun budget aan uitgeven. Relatief
geven de noordelijke provincies en Zeeland het meeste uit per inwoner.
Recreatie speelt daarbij een kleine rol doordat een deel van het budget gaat
naar natuurbeheer.
Zo gaf de provincie Groningen in 2021 per
bewoner vier keer meer uit dan Noord-Holland. De verschillen weerspiegelen de
relatief zware taak die de noordelijke provincies en Zeeland hebben op het
terrein van wegenonderhoud, natuurbeheer en openbaar vervoer. Dit blijkt uit
cijfers van het CBS.
De uitgaven van de
provincie Groningen waren in 2021 vier keer zo hoog per
inwoner als die van de provincie Noord-Holland. In Groningen gaf de
provincie 727 euro uit per hoofd van de bevolking. In Noord-Holland was dit 185
euro. Ook in de andere noordelijke provincies en Zeeland lagen de uitgaven per
inwoner hoger dan in de Randstad. De uitgaven per inwoner zijn in de noordelijke
provincies en Zeeland al jarenlang hoger dan bijvoorbeeld in Utrecht en
Holland.
Drenthe besteedde per
inwoner tien keer zo veel aan natuur als Zuid-Holland. De provincie Groningen
gaf vijf keer zo veel uit aan openbaar vervoer. Dit komt deels doordat de
provinciebesturen van Groningen en Drenthe samen (deels) verantwoordelijk zijn
voor het openbaar vervoer in de regio. In het noorden van het land wordt een
groot deel van het openbaar vervoer door de provincies aanbesteed. In het
westen van het land spelen daarentegen samenwerkingsverbanden tussen gemeenten
als Den Haag en Rotterdam een grote rol in het organiseren van het lokale
vervoer.
De noordelijke
provincies en Zeeland geven per inwoner ook meer uit aan provinciale wegen dan
Noord- en Zuid-Holland. In het noorden en het oosten van het land is het aantal
kilometer provinciale weg per inwoner groter dan in het westen. Overigens
wisselen de bestedingen aan wegen wel van jaar tot jaar.
Daarnaast hebben onder meer de oppervlakte van een provincie en de omvang van natuur- en watergebieden invloed op de hoogte van de kosten. Het aantal inwoners per vierkante kilometer is in Zuid-Holland ongeveer zeven keer zo hoog als in Drenthe en Fryslân.
