Museum of maaklocatie?

In de leer- en schoenenstad Waalwijk is sinds eind juni in het monumentale Krophollerpand het Schoenenkwartier gevestigd, een museum, maaklab en innovatief kenniscentrum ineen. Al ver voor de eeuwwisseling werd nagedacht hoe je de geschiedenis van creativiteit en maakindustrie aantrekkelijk kunt inzetten voor toerisme.

Het museum bestaat al sinds 1953 maar zat in een oude schoenenfabriek aan de rand van de stad. Nu is het beleefbaar in een eigen kwartier, inclusief het erfgoed dat zo kenmerkend is voor deze bijzondere industrietak in Nederland. Het grenst aan het hart van Waalwijk en heeft aansluiting op een plein met horeca en winkels. Met regelmaat worden evenementen gehouden op het plein en dat levert extra bekendheid op voor het oude museum op zijn jonge locatie. Het Schoenenkwartier heeft drie verdiepingen met elk een eigen thema en sfeer. Op de begane grond draait het om maken, op de eerste verdieping ontdekt de bezoeker ‘het verhaal van de Langstraat’ en op de bovenste verdieping is verwonderen het overkoepelende thema.

Ook de schoenen van generatie x, y en z zijn te bewonderen.

Architect Civic heeft een open en transparante structuur voor het monumentale Kropholler-pand gecreëerd, waarvoor Tinker imagineers het tentoonstellingsontwerp maakte. Het Kropholler-pand is het oude raadhuis van Waalwijk. Het gebouw is zo ontworpen, dat bezoekers zelf hun route en tempo bepalen. De spectaculaire nieuwe circa vijf meter grote ronde openingen, uitgezaagd uit de gestripte oude gevel van de kantoorvleugel uit de jaren ’80, zorgen voor een glimp van de tentoonstellingen. Vertrouwde materialen zoals bakstenen, staal, beton en hout versterken de sfeer van de collectie en van het historische gebouw.

Begane grond: maken

De bezoeker doorloopt alle stappen van het schoenenvak en waant zich op die manier in de fabriek. Van leer looien tot ontwerpen en productie, waarbij de bezoeker ook zelf mag doen en ervaren. Bij iedere stap in het proces toont een demoschoen hoe de schoen steeds een stapje verder ‘groeit’.

Eerste verdieping: het verhaal van de Langstraat

Een dwaaltentoonstelling over de geschiedenis van de streek, vanaf ruwweg 1850 tot nu, toont de opkomst, de ondergang en het behoud van de industrie. Zes zeer verschillende ontdekkingsruimtes tonen een constant veranderend beeld van de Langstraat. Onderweg ontmoeten bezoekers bijzondere personages en zien ze voorwerpen die samen een kleurrijk beeld van de streek laten zien. Innovatie en een gevoel van opleving vormen de rode draad.

Bovenste verdieping: verwonderen

Hier vind je iconen uit de schoenenwereld in al hun glorie en context in vijf verschillende zones. De bezoeker verwondert zich op deze kleurrijke verdieping en ervaart hoe de schoen is gevormd door de identiteit van de drager, het gebruik en de mode. Op deze verdieping is ook de tijdelijke
tentoonstelling Put On Your Red Shoes te zien, gemaakt door Tinker. Op het podium van deze tentoonstelling hebben schoenen van Elton John tot Beyoncé, van de Spice Girls tot MF Doom en van de gabbercultuur tot aan de dancehall scene een plekje gekregen. Daarmee is het een feest der herkenning voor jong en oud. Tegelijk roept het de vraag op: wat zeggen schoenen over muzikale voorkeur en identiteit?

De hoogtijdagen van de schoenenindustrie in De Langstraat, tot 1980. Verpakt in de vorm van een schoenenwinkel uit die tijd.

Behalve de museale beleving, heeft de bezoeker in het Schoenenkwartier keuze uit workshops in het LeerLab, een bezoek aan het kenniscentrum, een activiteit in het auditorium, een schoenpoetsbeurt in het Bodehuisje of een kop koffie in het café. Schoenen vinden altijd hun aansluiting bij de tijdsgeest en de mode. Je kunt bijvoorbeeld je eigen sneakers in elkaar zetten onder leiding van ontwerper Roderick Pieters.

De investering in de renovatie en de nieuwbouw bedroeg 10,6 miljoen euro. Directeur Anouk van Hees is vooral trots op de talloze vrijwilligers die de operationele taken doen. "We hebben een klein team van vaste mensen zoals twee collega’s voor het maaklab en twee conservatoren. Alle horeca ende rondleidingen worden allemaal gedaan door vrijwilligers. Het is een hechte gemeenschap en het is hun historie. Nee, het is niet moeilijk om vrijwilligers te vinden.” Met een lach voegt ze toe, "het is eerder lastig om mensen voor dat vaste team te vinden.” Van Hees onthult dat in de periode van de opening tot 25 augustus 10.000 bezoekers zijn ontvangen. Daarbij is in de laatste weken een stijgende lijn te zien. "We zien steeds meer uitschieters op het getal van aantal bezoekers per dag. Af en toe al 200.”

Bezoeker kan zelf schoenen ontwerpen.

Civic Architects bedacht de open structuur.