Boekbespreking: Positive Sociology of Leisure Contemporary Perspectives

Boekbespreking door Anke Arts

Het Engelstalige boek is een verzameling van in totaal 17 wetenschappelijke artikelen over de positieve sociologie van Leisure (PSL). Positieve sociologie van leisure wordt in dit boek benaderd als subonderdeel van de onderzoeksvelden Leisure studies, sociologie van leisure en sociologie van geluk, met als definitie ‘een onderzoeksgebied gericht op sociale aspecten van leisure (life) met een focus op het optimaal functioneren van relaties, groepen, communities, organisaties en andere sociale eenheden’ (p.2.). PSL is de studie naar wat mensen doen om hun sociale leven te organiseren zodanig dat zij hun leven ervaren als waardevol en zingevend. Binnen deze context wordt de term sociologie losjes gebruikt als sociale aspecten. De term PSL is ruim tien jaar geleden geïntroduceerd door Robert Stebbins, maar de schrijvers zien de term als zodanig nauwelijks terug in de onderzoeksliteratuur, terwijl er wel veel onderzoek is gedaan dat binnen dit sub veld gelabeld zou kunnen worden. De schrijvers willen met dit boek meer bekendheid geven aan dit onderzoeksveld.

Het boek start met een korte introductie van Stebbins zelf, waarin hij een betoog houdt voor het laten groeien van dit nieuwe, nu nog kleine en betrekkelijk onbekende domein van sociologie. Zijn argumentatie hiervoor is dat de homo otisus (de leisure-mens) meer vrijetijd heeft voor positieve activiteiten, inclusief de serieuze bezigheden. Het boek is een vrije verzameling van onderzoeksartikelen binnen de aangegeven context, gesorteerd naar vijf thema’s. Thema I gaat over de betekenis van Leisure, gevolgd door het thema Ouder worden. Het derde thema is gericht op seks, seksualiteit en familie. In het vierde thema komt community, jeugd en onderwijs aan bod; hierbinnen sluiten twee hoofdstukken aan bij dit thema van Vrijetijdstudies. Hieronder worden deze kort besproken. Het laatste thema is Kunst en creativiteit. Hieruit wordt ook een artikel besproken.

Positieve ontwikkeling van jeugd en communities (Evan Webb)

Positieve ontwikkeling van de jeugd, Positive Youth Development (PYD), is een theoretisch raamwerk dat ervan uitgaat dat jongeren waardevolle bronnen zijn in plaats van ‘problemen die opgelost moeten worden’. Er wordt hierbij gewerkt aan de talenten van jongeren door middel van het inzetten van interventies, bijvoorbeeld sport en recreatie activiteiten. Er vindt positieve verandering plaats en jongeren kunnen de kwaliteit van hun leven verbeteren. In dit artikel worden verschillende onderzoeken naar het gebruik en de toepassing van dit model naast elkaar gelegd, zodat organisaties ideeën kunnen opdoen hoe ze deze positieve spiraal van PYD kunnen inzetten. De onderzoeken laten zien dat jongeren door de inzet van dergelijke interventies onder andere een diversiteit aan vaardigheden leren, zoals Life Skills en Leadership Skills. Daarnaast is er bij jongeren die deelnemen een ontwikkeling zichtbaar in zelfvertrouwen, verbinding, karakter, zorg(en) en competenties. De conclusie van dit artikel is erop gericht dat PYD niet alleen ingezet hoeft te worden voor individuele begeleiding van jongeren, maar dat het ook kan bijdragen aan een positieve ontwikkeling van de samenleving of omgeving van de jongeren.

Digital gaming: een nieuwe programmatische manier voor geluk en creativiteit voor de jeugd
(Anju Beniwal)

De onderzoeker heeft in India 100 jongeren (15-24 jaar) geïnterviewd om erachter te komen of er verandering is in vrijetijdsgedrag van jongeren door de invloed van Digital Gaming, actief en passief vrijetijdsgedrag en de invloed van sociale media op dit vrijetijdsgedrag. Een van de uitgangspunten is een onderzoek (Chory & Goodboy, 2011) dat aantoont dat er een positieve correlatie is tussen video gaming en de openheid voor nieuwe ervaringen en creativiteit. Het onderzoek van Beniwal laat zien dat kinderen leren van het spelen van spelletjes; de beste manier van leren is als het ook leuk is. De onderzochte Indiase jongeren spelen vooral op hun mobieltje, waarbij sociale interactie belangrijk is. Ze spelen graag samen en als ze niet samen spelen, dan worden er veelal discussies gevoerd met vrienden over het spel. Kinderen vinden deze spellen leuk vanwege de interactiviteit, animaties, de uitdaging en de beloningen als ze winnen. De onderzoeker sluit af met een open deur waarin wordt gesteld dat er, net als met alles in het leven, een balans moet zijn tussen de echte en de virtuele wereld.

Adolescentie, identiteit en maatschappelijke kunst (Vaishali Sharma)

Dit hoofdstuk is eveneens een literatuurstudie. Het gaat ervan uit dat de adolescentie een tijd is van positieve ontwikkeling; jongeren zijn geboren met talenten en met de juiste inzet kunnen die helpen om de vaardigheden te verkrijgen voor hun persoonlijke ontwikkeling. Dit heeft een effect op hun sociale omgeving, jongeren ontdekken hun identiteit en bouwen waardevolle relaties op. Kunstprogramma’s, onder leiding van ervaren volwassenen, kunnen bijdragen aan het welbevinden van jongeren. Kunstprogramma’s waarbij het (persoonlijke) verhaal centraal staat, kunnen daarnaast ook helpen bij onderwerpen als etniciteit, cultuur, geloof, seksualiteit en identiteit. Jongeren ontdekken hun wensen & dromen. Ze bouwen aan hun toekomst en hun (carrière)keuzes. De literatuurstudie toont het veelvoud van positieve effecten aan van maatschappelijke kunst (community art programs), maar erkent ook de beperkingen zoals toegankelijkheid, participatie en de juiste infrastructuur voor het opzetten van duurzame projecten. Het artikel sluit af met de boodschap dat het onze gezamenlijke verantwoordelijkheid is om zorg te dragen voor dergelijke projecten, zodat de jongeren kunnen bijdragen aan een sterkere toekomstige samenleving.

Ter afsluiting

Het doel van het boek is meer bewustzijn te creëren voor het onderwerp Positive Sociology of Leisure. De schrijvers argumenteren dat er nog meer theorie nodig is in dit kader, welke goed gefundeerd wordt en welke meer mondiaal – niet alleen Westers – moet worden. De focus moet niet alleen liggen op de problemen en wat niet goed gaat, maar het moet juist ook de positieve aspecten van sociologie benadrukken. Hoewel het boek niet direct vernieuwende inzichten laat zien, is het wel een mooie verzameling en bovendien eerste stap om deze positiviteit te herkennen en erkennen, juist in deze tijd waarin leisure door Covid een andere lading en betekenis lijkt te krijgen. 

Positive Sociology of Leisure Contemporary Perspectives

Edited by Kono – Anju Beniwal – Priyanka Baweja – Karl Spracklen

Uitgever: Palgrave Macmillan, Londen (2020), 369 pp. 
€ 92,64, ISBN: 978-3-030-41811-4