Geplaatst op: 23-08-2021
Auteur: Marc Gerlings
NRIT
Publicatie: R&T 2021-03

Arcadia brengt herinnering terug naar Culturele Hoofdstad 2018

Martin Cnossen en Floris de Gelder over vrolijk activisme

Arcadia brengt herinnering terug naar Culturele Hoofdstad 2018
Impressie van BOSK op het stationsplein van Leeuwarden.

In 2018 waren Leeuwarden en de provincie Culturele Hoofdstad van Europa en dat gaf een enorme berg energie aan Friesland. Leeuwarden en Friesland stonden definitief op de kaart als stad en provincie waar je moet zijn om van cultuur te genieten. Gaat de nationale opvolger Arcadia in 2022 weer voor een sprong vooruit zorgen?

Na aanvankelijk kritiek kwam de mienskip echt op gang in 2018. Uiteindelijk werkte ongeveer 10% van de Friezen mee aan Culturele Hoofdstad. Dat is nog eens een beweging opzetten. Begin 2019 vroegen we Martin Cnossen (directeur DMO Merk Fryslân) al hoe hij die energie wil vasthouden. Een triënnale was het antwoord. Nu is bekend wat er komt. Daarom een goed gesprek met Martin over de marketing nu Friesland een cultuurprovincie is geworden. Als bonus zit naast hem Floris de Gelder (directeur LF2028). Inhoud en commerciële gedrevenheid gaan hier mooi samen. Natuurlijk starten we over de positieve erfenis van 2018. Floris: "Dat was geweldig maar Culturele Hoofdstad is niet herhaalbaar en daarom is de thematiek van opvolger Arcadia anders.” Wel tekenen dezelfde verhaallijnen zich af. "We gaan nu dieper in de thematiek van natuur, cultuur, landschap en erfgoed. De Leeuwarder Courant beschreef onze aanpak als "vrolijk activisme”. Kunst en cultuur zijn bij uitstek geschikt om mensen op een positieve manier te mobiliseren. Met vrolijk activisme extra bezoekers aantrekken, is één van de doelen van Arcadia. De twee spelen sterk in op maatschappelijke thema’s. De waardecreatie met duurzame trends blijkt opvallend goed te vertalen naar een aantrekkelijke culturele provincie. Met maatschappelijke vraagstukken kun je goed een bezoekerseconomie voeden. Martin: "De grote maatschappelijke vragen hebben we gebruikt om een cultureel programma te maken dat toekomstgericht is. Arcadia vergroot betrokkenheid bij natuur, biodiversiteit, duurzame landbouw en balans in toerisme. Deze vraagstukken zijn heel aantrekkelijk om in te zetten.”

"De maatschappelijke vraagstukken zijn heel aantrekkelijk om in te zetten”

Wat zeker blijft is de aandacht voor ‘mienskip, het gemeenschapsgevoel om samen een cultuurrijke provincie op te bouwen. Een nieuwe tijd vraagt om een andere aanpak en daar zit het debat achter over bezoekersdrukte. Het uitgangspunt is tweeledig, de Friezen werken hopelijk weer volop mee maar de toeristen wil de organisatie ook betrekken. Het vrolijke activisme is al vroeg opgestart en daarmee wordt de boodschap van Arcadia opgebouwd. Via de inhoud van alle acties hopen Floris en Martin veel mensen te bereiken. Dat klinkt commercieel maar het draagt ook simpelweg bij aan het besef dat iedereen onderdeel is van een gemeenschap en mee kan denken over de vraagstukken die achter de voorstellingen, erfgoed en workshops zitten. Floris: "Door LF2018 hebben we al een groot bereik. We zijn goed met pr en vrije publiciteit en dat lukt nu al. Doordat Arcadia de opvolger is van LF2018 zag je dat al enkele kranten in Duitsland weer artikelen over Arcadia publiceerden. Dat effect kunnen we nog verder uitbouwen.”

Een van de projecten voor de verbinding met Friesland, ‘Wachten op Hoog Water

Een van de projecten voor de verbinding met Friesland, ‘Wachten op Hoog Water

IIS, komt het ijs terug?
Zat mienskip bij LF2018 in heel veel verschillende projecten, in 2022 wordt het in een van de grote drie projecten van Arcadia als grote pijler ingezet. Bewoners en betrokkenen worden tijdens IIS aangespoord om in beweging te komen, letterlijk en figuurlijk. Het project IIS gaat over klimaatverandering en de gevolgen daarvan op (het ontbreken) van de zo bekende ijsvloeren in de provincie. Want in 2022 is het alweer 25 jaar geleden dat de Elfstedentocht werd geschaatst. De vele ijsverenigingen in Fryslân kampen met ‘ijsbanen’ die door de opwarming slechts dat eenzame, altijd klaarliggende stukje groen zijn, dat elke winter weer onder water staat. Met IIS wordt de gemeenschapszin van de inwoners van de Friese dorpen en steden aangesproken om met elkaar, makers en denkers, te besluiten hoe zij hun toekomst willen zien en daaraan bij te dragen. Dit resulteert in gesprekken, veranderende acties en een groot cultureel feest. De Fryske mienskip op z’n sterkst.

Er worden 750.000 bezoeken verwacht. Martin ziet een bezoeker van Arcadia als een bezoeker van Friesland en andersom. "Die verbinding moeten we optimaal inrichten.” Het team van Merk Fryslân trekt samen op met de mensen van LF2028 die Arcadia organiseren. Dat is al een duurzame verbinding. De ambitie na LF2018 is om na iedere drie jaar weer te zorgen voor een piek. Natuur en landschap kregen al een grote rol in 2018, volgend jaar nog meer. Een van de grote evenementen wordt BOSK, een bos dat langzaam door de stad Leeuwarden trekt. Dat bewegende door de stad doet sterk denken aan de Franse theatergroep Royal Deluxe dat met grote houten poppen, installaties en muziek dwars door de stad trok naar de hallen van WTC Expo. Meerdere dagen hielden de Fransen de Friese stad in hun ban en het evenement trok duizenden extra bezoekers. BOSK heeft ook dat karakter. Floris: "Het idee achter BOSK is een kunstzinnige en culturele reflectie op de toekomst.

We moeten nadenken hoe we omgaan met natuur en verstedelijking. Bovendien kun je de ruimte die BOSK inneemt in de stad op een bijzondere manier met elkaar beleven. Er zijn veel overeenkomsten met Royal Deluxe maar anders is de brede maatschappelijke onderlaag in dit project. Het gaat verder dan dat. We bereiken economisch voordeel en het zorgt voor spreiding van bezoekers in de stad. Het is goed voor de stad, de boodschap die je over wilt brengen en ook voor de horeca. Je kunt langzaam met het bos meereizen door de stad. Overal zullen we de discussie aangaan over de vergroening van de leefomgeving.”

Floris de Gelder: "We bereiken economisch voordeel en het zorgt voor spreiding van bezoekers in de stad”
Floris de Gelder:

Floris de Gelder: "Het idee achter BOSK is een kunstzinnige en culturele reflectie op de toekomst.”

Van discussie over vergroening naar rijk parklandschap

De verbinding met Friesland komt tot stand met het derde grote project na BOSK en IIS. Voor PARADYS maken zo’n vijftien tot twintig internationaal gerenommeerde beeldend kunstenaars nieuw werk om een ander verhaal te vertellen over het Parklandschap Oranjewoud. Oranjewoud, met zijn ‘voormalige’ landgoederen, royale parken, landhuizen en sierlijke waterpartijen, lijkt soms net het paradijs op aarde. Tijdloos en ontdaan van elk gevaar; een omgeving waar je bijna vergeet dat er nog zoiets bestaat als het echte leven. PARADYS stelt op deze arcadische plek juist vragen over de manier waarop dit paradijs is ontstaan en of we tegenwoordig nog wel in idylles kunnen geloven. Curator Hans den Hartog Jager, schrijver en kunstcriticus, vraagt de kunstenaars daarop te reflecteren. Zo vormt Oranjewoud het podium voor een prikkelende en confronterende tentoonstelling die de kijker uitnodigt tot nadenken, discussiëren, genieten en soms zelfs meedoen.

Wat is BOSK?
BOSK is een traag bewegende kunstinstallatie, een langzaam wandelend bos van vijftienhonderd grote en kleine bomen, dat 100 dagen lang door de straten van Leeuwarden trekt. Met BOSK geeft Arcadia de bomen - en daarmee de natuur - een stem: hoe kijkt het bos naar de mensenwereld? De pleinen zijn de open plekken in het bos, die worden opgeluisterd door culturele activiteiten die het verhaal van het wandelende bos versterken. BOSK vestigt de aandacht op de noodzaak om anders naar de relatie tussen mens en natuur te kijken. Om andere keuzes te maken in de vergroening van onze publieke ruimte, en in de wereld meer bomen aan te planten om zo de klimaatcrisis te helpen keren. Daarnaast is het bos de aanjager van allerlei groene initiatieven in het centrum en de buitenwijken van Leeuwarden, en in de provincie Fryslân. Dit autonome kunstwerk is geïnitieerd door wijlen Joop Mulder (Sense of Place) en bedacht door Bruno Doedens (SLeM) in nauwe samenwerking met Arcadia.

Martin Cnossen:

Martin Cnossen: "Arcadia vergroot betrokkenheid bij natuur, biodiversiteit, duurzame landbouw en balans in toerisme.”

Topics:Cultuur
Trefwoorden: cultuur, culturele hoofdstad, Friesland, dmo

||| Blogs |||

25/11/21
Verduurzaming Toerisme in Nederland moet sneller
Jos Vranken en Martin Cnossen nodigen de sector uit om een duurzame versnelling in te zetten.
08/11/21
Gooi je oude schoenen niet te vroeg weg
Bij de oprichting van je bedrijf is je concept cruciaal. Wat is je product, wie behoort tot de doelgroep, welke prijs vraag je, wat is het onderscheidend vermogen, wat is de toegevoegde waarde van je bedrijf? En nog 10 vragen uit het boekje voor beginners. Als een bedrijf eenmaal draait lijkt het allemaal vanzelf te gaan toch? Niet is minder waar natuurlijk. Waar wij de echte uitdaging zien is als een bestaand bedrijf wil of moet transformeren naar een ander of aanvullend concept. De winkel verbouwen als het ware, terwijl die wel open moet blijven.
14/10/21
Varkens in nood op Lisboa Airport
Claustrofobie. Je vraag er niet om. Dat heb je, of niet. En fijn is het geenszins. Hele kleine liften? Ik neem de trap wel. Al is die 10 verdiepingen hoog. Grote mensenmassa’s? Ik vermijd ze liever. - Marcel Baltus komt terecht in terminal 2 van Lisbon Airport en krijgt veel waardering voor Schiphol.
20/09/21
New opportunities arise
New opportunities arise
20/09/21 · · Roland Kleve | Lees meer
This edition, with many in-depth articles, highlights the past corona period (what hit us?) but also looks ahead and focuses on new opportunities for our ‘new normal’. Here is an assembly of passioned articles written by our lecturers, students and industry partners.
16/07/21
Van duurzaam herstel naar  een duurzame sector
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt (21 mei jl.) “wereldwijd 14 procent minder coronabesmettingen dan vorige week”. Het herstel van de gastvrijheidssector lijkt daarmee met de toenemende vaccinatiegraad ingezet. Maar of er ook daadwerkelijk sprake is van een duurzaam herstel, dat is maar de vraag ...

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

26/11/21
Het verhaal van Holwerd op de Arriva bus
Veel partijen acteren op het toneel van gastheerschap en communicatie voor een destinatie. Dat zette busmaatschappij Arriva aan het denken hoe je dat kunt doen. Een chauffeur gaf inspiratie en daar rolt een bijzonder verhaal en een opvallende bus uit.
26/11/21
Evenementensector voorziet ook in 2022 nog veel beperkingen
De evenementensector verwacht ook in 2022 nog het hele jaar met beperkingen te maken te hebben als gevolg van diverse corona maatregelen. Dat blijkt uit een recente quickscan binnen de totale branche waarvan onderzoeksbureau Respons vandaag de resultaten publiceert.
25/11/21
Overhandiging eerste tactiele prentenboek van sprookje De redders van Ruigrijk
Deze week is het allereerste tactiele exemplaar van het sprookje ‘De Redders van Ruigrijk’ overh...
25/11/21
Nederlanders zoeken veiligheid en zekerheid voor vakanties
Wat is het vakantiesentiment onder Nederlanders en de voor ons land belangrijke herkomstlanden? NBTC laat dat zien in haar elfde Vakantie Sentiment Monitor.
24/11/21
Zo kunnen we onze steden groener maken
Volgens de Verenigde Naties woonde in 2018 55 procent van de wereldbevolking in steden, en dat aantal zal naar verwachting toenemen tot 60 procent in 2030. Door de sterke concentratie van inwoners dragen steden enorm bij aan de algemene niveaus van vervuiling en CO2-uitstoot, maar biedt ook de mogelijkheid om veranderingen door te voeren die een brede en diepe impact kunnen hebben.
24/11/21
Kunstwerk langs A12 trekt aandacht voor Waterliniegebied (met video)
Automobilisten en fietsers zien op het talud langs de A12 bij Houten vast een beeld van een sluis, e...
23/11/21
Pandemie verpest vakantiesentiment van Nederlanders niet
De pandemie verpest de vakantieplannen van de Nederlanders niet. Ze zijn wel voorzichtiger, bereid om een boosterprik te nemen en boeken later. Dat blijkt uit onderzoek van de VakantieDiscounter. Intussen lopen in Nederland de boekingen voor december als een trein, EuroParcs meldt nu al 30% meer boekingen voor de feestmaand.
23/11/21
Hoe waardeer je een toeristisch plan?
Hoe kun je een (verblijfs)recreatief plan op waarde schatten? Dat blijkt nog heel erg lastig en daarom komt er een cursus.