Geplaatst op: 27-07-2021

Feest compleet met limes als derde UNESCO werelderfgoed in drie dagen

Feest compleet met limes als derde UNESCO werelderfgoed in drie dagen
De limes in Nederland. Illustratie: Romeinse Limes Nederland
Vandaag heeft het Werelderfgoedcomité van UNESCO de Neder-Germaanse Limes de status van Werelderfgoed toegekend. Het is een wereldwijde erkenning van de unieke en universele waarde van ons deel van de Limes, vertegenwoordigd door in totaal 19 archeologische vindplaatsen uit de Romeinse tijd, verspreid over de provincies Gelderland, Utrecht en Zuid-Holland.

Met de toekenning van de Werelderfgoedstatus aan de Neder-Germaanse Limes staan nu in totaal 12 erfgoederen in het Koninkrijk der Nederlanden op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Eerder deze week besloot het Werelderfgoedcomité al om de Koloniën van Weldadigheid en de Nieuwe Hollandse Waterlinie toe te voegen aan de Werelderfgoedlijst.

Gedeputeerde mevrouw dr. Willy de Zoete van de provincie Zuid-Holland namens de Stuurgroep LimesSamenwerking: "Veel Nederlanders weten niet dat dwars door Nederland de oude grens van het Romeinse Rijk loopt. Op sommige plekken heeft de Rijn in de afgelopen eeuwen de resten daarvan weggespoeld. Gelukkig zijn op veel andere plaatsen de resten behouden dankzij de natte bodem in ons land en doordat vroegtijdig het belang van deze plaatsen is erkend en de archeologische waarden zijn behouden. De Limes vormt dwars door Nederland heen een zichtbare historische band van het heden met het verleden. Dat deze archeologische vindplaatsen nu de status van Werelderfgoed hebben gekregen, is een prachtige en verdiende erkenning van de inspanningen van velen die zijn geleverd voor het behoud van dit unieke erfgoed.”

Samen met Duitsland

Samen met Duitsland heeft Nederland in 2020 een deel van de Limes  voorgedragen voor de Werelderfgoedstatus: namelijk het deel dat de grens vormde van de Romeinse provincie Neder-Germanië. Sommige delen van de Limes zijn al ingeschreven, zoals de Muur van Hadrianus (Verenigd-Koninkrijk) en de Boven-Germaanse Limes. Andere delen zijn in een vergevorderd stadium van voorbereiding. Kenmerkend voor het deel dat nu is toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst, de Neder-Germaanse Limes, zijn onder meer de innovatieve manieren die de Romeinen bedachten om om te gaan met de grillige rivier, het netwerk van forten dat langs de rivier is gebouwd en de bijzonder goed bewaarde houtresten.  

Langste archeologische monument

De Limes was 2000 jaar geleden de buitengrens van het Romeinse Rijk. In de tweede eeuw na Chr. was het Romeinse Rijk op zijn grootst en omvatte delen van Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Het werd omringd door een ingenieus grenssysteem van meer dan 7500 kilometer lang. In Nederland liep de Limes langs de rivier de Rijn. De Rijn vormde een natuurlijke grens en op de zuidoevers bouwden de Romeinen legerkampen, wachttorens, wegen en waterwerken. Lokale gemeenschappen vestigden zich in de nabijheid, dreven handel of gingen de strijd aan. 

Meer dan 400 jaar lang waren Romeinse soldaten aanwezig in Nederland. Deze periode kende tijden van vrede en van strijd. De grens vormde ook een uitwisselingsplaats van kennis en cultuur. De Limes heeft een archeologische schat nagelaten in onze bodem:  bijzondere gebruiksvoorwerpen zoals sieraden en glaswerk, schepen, resten van forten, maar ook wapens en gereedschap. De Limes is het langste archeologische monument van Nederland.

Samenwerking provincies, gemeenten en vrijwilligers

De Limes vormt een lint van archeologische schatten door Nederland die vele mensen met elkaar verbindt en zorgt voor culturele uitwisseling tussen vrijwilligers, professionals en bewoners. De afgelopen jaren is door zeer veel vrijwilligers, gemeenten en andere organisaties gewerkt aan het vergroten van de bekendheid van de Limes in Nederland. Niet alleen op de plaatsen die nu de status van Werelderfgoed hebben gekregen, maar ook op andere plaatsen en online. 

Om de nieuw verworven status te vieren zullen rond Open Monumentendag (11 en 12 september) op diverse locaties activiteiten worden georganiseerd. Informatie hierover vindt u op de website Romeinen.nl.  De komende jaren zullen de betrokken overheden blijven samenwerken om het netwerk van partners en betrokkenen verder te versterken en de bekendheid van de Limes te vergroten.
 

Overzicht van de 19 terreinen

Leiden- Roomburg Castellumterrein
Katwijk-Valkenburg - De Woerd Vicus
Katwijk-Valkenburg – Centrum Castellumterrein
Leidschendam Voorburg - Voorschoten Corbulo kanaal
Leidschendam Voorburg Forum Hadriani
Woerden Centrum Castellumterrein
Bunnik - Vechten Castellumterrein
Utrecht – Domplein Castellumterrein
Utrecht – Leidsche Rijn Wachttoren
Utrecht – De Meern Castellumterrein
Utrecht – De Meern Limesweg
Arnhem Castellumterrein
Zevenaar (Bijlandse Waard) Verspoeld Castellum
Nijmegen (Hunerberg) Castraterrein
Nijmegen (Valkhof) Castellumterrein
Nijmegen /Berg en Dal (Kops Plateau) Castellumterrein
Berg en Dal / Nijmegen Aquaduct
Elst (Tempel) Tempel
Berg en Dal (De Holdeurn) Pannenbakkerij

Boris van der Ham, voorzitter Stichting Werelderfgoed Nederland, reageerde meteen: "De Romeinen spreken tot de verbeelding en iedereen kent ze van de geschiedenislessen van school. De grens van het Romeinse Rijk volgt de toenmalige Rijn van Katwijk aan Zee, langs Nijmegen tot in Duitsland. Langs deze grens zijn heel veel archeologische bodemschatten gevonden uit die tijd. Nergens zijn bijvoorbeeld zoveel goed bewaarde schepen opgraven als in Nederland. Niet meer dan terecht dat deze grens nu op de Werelderfgoedlijst staat. Het maakt de geschiedenis van de Romeinen nog beter zichtbaar.”
Topics:Cultuur
Trefwoorden: erfgoed, limes, Romeinen

CELTH



||| Nieuws |||

28/08/26
Tellers op Groningse doorfietsroutes
Fietsers op de Doorfietsroutes tussen Roden-Groningen en Winsum-Groningen kunnen vanaf nu zien dat hun rit telt. De provincie heeft op beide routes een opvallende digitale fietsenteller laten plaatsen. De tellers houden bij hoeveel fietsers er die week al zijn gepasseerd.
27/08/26
Infrastructuur kan niet wachten
Voor gezond toerisme is een sterke basis van infrastructuur nodig voor het reizen. Daar hapert het, bruggen moeten vervangen worden en wegen vragen om onderhoud. 4 investeringsmaatregelen worden gevraagd door een coalitie van ondernemersorganisaties.
27/08/26
Digitale infrastructuur in toerisme: van achterstand naar strategisch voordeel
Elk jaar meet het NBTC hoe ver de Nederlandse toeristische sector staat met digitalisering. En elk jaar is de conclusie tweeledig: de ambities zijn er, maar de implementatie blijft achter. Ondernemers weten dat digitaal werken noodzakelijk is — maar de dagelijkse praktijk van een druk seizoen, beperkte IT-kennis en verouderde systemen maakt de stap naar een solide digitale infrastructuur lastig.
27/08/26
Exclusief voor leden
Nederlanders vaker naar West-Zweden
Steeds meer Nederlanders kiezen voor een kampeervakantie in West-Zweden. In 2025 brachten Nederlandse gasten 74.008 nachten door op campings in de regio West-Zweden, een stijging van maar liefst 17,9 procent ten opzichte van 2024. In dat jaar werden 62.768 Nederlandse campingovernachtingen geregistreerd.
27/08/26
Andere kijk op arbeidsuitwisseling recreatie en horeca
De horeca heeft blijvend behoefte aan nieuwe medewerkers én wil bestaande medewerkers perspectief bieden. Vanaf nu is er een nieuw instrument dat daarbij moet helpen. Het Sectoraal Ontwikkelpad Horeca maakt zichtbaar welke functies, opleidingen en doorgroeimogelijkheden er binnen de branche zijn, deze is ook voor recreatie beschikbaar.
27/08/26
Utrecht klaar voor EuroVelo
Utrecht wordt van 27 september tot en met 4 oktober 2026 het internationale middelpunt van de fietswereld tijdens Dutch Cycling Week. Een van de hoogtepunten is de EuroVelo & Cycling Tourism Conference 2026, Europa's belangrijkste congres over fietstoerisme en recreatieve fietsroutes.
27/08/26
Rotterdammert naar Ina Klaassen
Ina Klaassen ontving Stadspenning de Rotterdammert op vrijdag 21 augustus in kleine kring uit handen van wethouder Diederik van Dommelen (Financiën, Organisatie, Vastgoed, Handhaving). De directeur van Museum Boijmans Van Beuningen kreeg de stadspenning voor haar betekenisvolle bijdrage aan de culturele sector van Rotterdam.
26/08/26
SunExpress Airlines start in 2027 een nieuwe verbinding naar Antalya
Vanaf de meivakantie in 2027 is het weer mogelijk om vanaf Airport Weeze dagelijks rechtstreeks naar de Turkse Rivièra te vliegen met SunExpress Airlines.

||| Agenda |||

03/09/26
03/09/26 t/m 03-09-26: Ruimte in de drukte
Het Openbare Ruimte Congres heeft het thema Ruimte in de drukte. Een actueler onderwerp is nauwelijk...
07/09/26 t/m 09-09-26
07/09/26 t/m 09-09-26: Wadnext conference
From 7 to 9 September 2026, WadNext Conference brings together policymakers, destinations,...
14/09/26
14/09/26 t/m 14-09-26: Perspectief 2040: validatiewebinar
Perspectief 2040 krijgt steeds meer vorm. Maar voordat we de volgende stap zetten, wil NBTC toetsen ...
18/09/26
18/09/26 t/m 18-09-26: Kennisdag Waterlinies
Deze nazomer organiseren de Alliantie Zuiderwaterlinie, de Vereniging Nederlandse Vestingsteden, de ...
21/09/26 t/m 23-09-26
21/09/26 t/m 23-09-26: Gastvrij Rotterdam
Gastvrij Rotterdam is dé horeca vakbeurs voor ambitieuze horecaprofessionals in Rotterdam Aho...