Anders kijken naar luchtvaart met scenario lichte krimp Schiphol

Bureau CE Delft heeft in opdracht van de gemeenteraad van Aalsmeer de kosten en baten van het aantal vluchten op de luchthaven berekend in een zogeheten Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse (MKBA). Daarin wordt een ruim welvaartsbegrip gehanteerd. Het volledige rapport is te lezen op de website van CE Delft.

Uit de MKBA blijkt dat de groei tot 540.000 vluchten in alle door CE Delft doorgerekende scenario’s leidt tot een welvaartsverlies tussen de 2,3 en 3,1 miljard euro. Slimme krimp tot 375.000 vluchten levert daarentegen een winst op van 6,5 miljard euro in het scenario met klimaatbeleid gericht op een behoorlijke CO2-reductie.

"Uit dit onderzoek van CE Delft blijkt dat de groeiagenda, zoals die door de minister als ‘verantwoord vliegen’ aan ons is gepresenteerd, echt overboord moet”, zegt wethouder Schipholzaken Bart Kabout. "De focus moet nu liggen op het vinden van slimme krimpscenario’s. Er is nu aangetoond dat daarmee een forse bijdrage wordt geleverd aan de welvaart van Nederland en de regio. Tegelijkertijd lossen we daadwerkelijk een deel van de hinder in onze gemeente op”. Al langer houdt de gemeente Aalsmeer het pleidooi dat minder vliegen de enige echte hinderbeperkende maatregel is. Nu komt daar dus bij dat minder vliegen ook kan leiden tot welvaartswinst.

Het effect van de geluidsoverlast van Schiphol op de welvaart is ook berekend in de MKBA. Naast hinder is hierin ook het effect op gezondheid van gehinderden (verhoogde kans op hart- en vaatziekten) gekwantificeerd. Deze benadering wijkt af van eerdere kosten-batenanalyse en leidt tot een hoger schadebedrag voor omwonenden. De uitkomst daarvan is voor Aalsmeer overweldigend. In euro’s uitgedrukt komt groei van Schiphol neer op een totaal welvaartsverlies van 10 miljoen euro en krimp van Schiphol op een welvaartswinst van 40 miljoen euro. Voor de gehele Schipholregio zijn de geluidsbaten van krimp circa 2 miljard euro.

Het onderzoeksbureau CE Delft gaat in de MKBA uit van de brede term welvaart. In de welvaartseffecten zijn naast de economische effecten, de geluidshinder, de klimaateffecten, de kosten van lokale luchtverontreiniging en de gezondheidseffecten doorberekend. In een scenario waarin veel waarde wordt toegekend aan het bereiken van klimaatdoelen zorgt minder vliegen bijvoorbeeld sneller voor een verhoging van welvaart dan wanneer minder waarde wordt gehecht aan het klimaat. De gehanteerde scenario’s in de MKBA zijn conform de landelijke MKBA richtlijnen opgesteld. Als daarentegen het tweegradendoel van het akkoord van Parijs zou worden gehanteerd, valt de welvaartswinst bij krimp nog veel hoger uit, blijkt uit het rapport van CE Delft. Ook de welvaartswinst van mogelijke extra woningbouw en andere ruimtelijke ontwikkelingen bij krimp is in het rapport nog niet meegerekend.

De gemeenteraad van Aalsmeer voelt zich door het rapport gesteund in hun standpunt dat het tijd is om het gesprek te voeren over een afname van het aantal vluchten. "Met dit rapport in de hand is de vraag niet langer hoe Schiphol moet groeien, de vraag is hoe Schiphol moet krimpen”, zegt raadslid Ronald Fransen namens de klankbordgroep Schiphol van de gemeenteraad. "Als raad zeggen wij al jaren ‘genoeg is genoeg’ als het om Schiphol gaat. Dit rapport geeft daarbij een grote steun in de rug”.