Zandmotor technisch goed maar een nog betere recreatieplek
Zandmotor is uitgegroeid tot een onderscheidend gebied om te bezoeken aan de kust.
Bij de evaluatie van het tienjarig bestaan van de Zandmotor voor de kust van de provincie Zuid-Holland komt vooral een positief technisch beeld naar voren. De opvallende manier van kustverdediging werkt goed. Nog beter is dat deze locatie is uitgegroeid tot een geliefde recreatieplek voor badgasten en surfers.
De evaluatie 10 jaar Zandmotor wijst uit dat de innovatieve Zandmotorpilot een succes is. Het schiereiland van 21,5 miljoen kuub zand, werd in 2011 aangelegd voor de kust van Kijkduin volgens het Bouwen met de Natuurprincipe.
Geslaagd
De pilot moest uitwijzen of wind en stroming het zand langs de kust en richting de duinen zouden verspreiden, om zo de kust voor de lange termijn te versterken en een dynamisch natuur- en recreatiegebied te vormen. Dat is gelukt. Uit de evaluatie blijkt dat de kust breder wordt, de duinaangroei goed op gang komt en recreanten het gebied waarderen. Ook draagt de Zandmotor bij aan kennisontwikkeling over kustbeheer en -onderhoud en inspireert andere kustbeschermingsprojecten wereldwijd
Jeannette Baljeu, gedeputeerde water provincie Zuid-Holland: "De Zandmotor is onze Zuid-Hollandse trots! 10 jaar na de aanleg laat de Zandmotor zien dat op duurzame wijze bouwen met natuur werkt. Het succes is een voorbeeld van innovatie op het gebied van kustbescherming. Maar naast waterveiligheid is de Zandmotor ook uitgegroeid tot een prachtig natuurgebied en geliefde recreatieplek. Een geweldig resultaat van goede samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en het bedrijfsleven.”
Langetermijn kustveiligheid
Vooraf was de verwachting dat de Zandmotor de duinen zou verbreden en zo de kustveiligheid zou vergroten. Na een trage start, is de duinvorming de laatste jaren goed op gang gekomen. Dit is vooral goed te zien op het zuidelijk deel van de Zandmotor waar zich duinen tot 3 meter hoog op het strand hebben gevormd. Ook de bestaande duinenrij ter hoogte van de Zandmotor is breder geworden. De verwachting is dat de duinvorming de komende jaren verder toeneemt.
Diversiteit natuur toegenomen
Qua landschap en dynamiek is de Zandmotor een waardevol gebied. Er is een grotere diversiteit aan bodemdieren dan op een normaal stuk strand, omdat de Zandmotor meer verschillende leefgebieden kent. Dit maakt het gebied aantrekkelijk voor meer kustvogels zowel in aantal als in soorten, zo blijkt uit tellingen. Vooral de aanwezigheid van de aalscholver, de grote stern, de visdief en de grote mantelmeeuw zijn van meerwaarde, omdat deze elders minder voorkomen. De Zandmotor blijkt overigens minder geschikt voor broedvogels door de aanwezigheid van recreanten.
Recreanten waarderen locatie met een 8
De Zandmotor heeft een grote aantrekkingskracht op kitesurfers. Ook wandelaars en hardlopers zijn veel in het gebied te vinden. Bij badgasten is de Zandmotor minder in trek vanwege de grotere afstand tot de branding. Bezoekers van de Zandmotor waarderen het gebied gemiddeld met een 8, zo blijkt uit onderzoek door Wageningen Universiteit uit 2020. Bezoekers noemen het schone strand, het landschap en de rust en ruimte als positieve punten.
Kennis en innovatie
De Zandmotor is een voedingsbodem gebleken voor brede kennisopbouw over innovatieve, zandige oplossingen voor kustbeheer en -onderhoud. In Nederland is de kennis van de Zandmotor bij Kijkduin benut bij de aanleg van de Hondsbossche Duinen en voor de pilotsuppletie in het Amelander Zeegat. Ook internationaal is de kennis toegepast. Zo is in het Verenigd Koninkrijk bij Bacton in 2018 een kleine Zandmotor aangelegd.
Toekomst
De Zandmotor zal zich de komende jaren blijven ontwikkelen. hoe meer zand zich richting duinen en strand verspreidt, hoe minder er van de oorspronkelijke zandplaat overblijft. Dit proces blijven we monitoren en volgen. Immers, de dynamiek maakt dat de Zandmotor ook in de toekomst nieuwe inzichten kan genereren.
De resultaten van 10 jaar Zandmotor laten zien dat een zandmotor-concept een reële toepassing kan zijn voor het beheer en onderhoud van de kust. In het kennisprogramma Zeespiegelstijging onderzoekt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op welke andere plekken een zandmotor concept toepasbaar is.
Partners
De Zandmotor is een pilotproject van Rijkswaterstaat en de provincie Zuid-Holland, in samenwerking met kennisinstellingen en universiteiten, waaronder Deltares, Wageningen Marine Research en de Technische Universiteit Delft.
Trefwoorden: zandmotor, recreatie, kust, waardering, natuur
